Mədəni ekosistemlər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Mədəni ekosistemlər[redaktə | əsas redaktə]

Mədəni biosenozlar-insan tərəfindən yaradılan və ya onun intensiv təsiri altında olan ekosistemlər. Mədəni ekosistemlərə aiddir: məqsədli mədəniləşdirilmiş ekosistemlər (məs. meşəni meşə-parka çevirmək, daim istifadə edilən və gübrələnən çəmənlər, bununla əlaqədar öz tərkib və məhsuldarlığını dəyişən ekosistemlər):

1) süni salınan, ancaq insan tərəfindən nizamlanmayan ekosistemlər (məs. meşə əkinləri, səpilmiş çəmənliklər):

2) çoxillik-ağac və kolların daim qulluqla nizamlanan və istismar olunan mədəni ekosistemlər (bağlar, çayüzüm plantasiyaları və s.):

3) dekorativ mədəni ekosistemlər (parklar və xiyabanlar):

4) aqroekosistemlər və ya aqrosenozlar-tərkibi və torpaq şəraiti insan tərəfindən nizamlanan birillik və ikiillik cərgəaraları becərilən bitkilər:

5) qapalı əkinlər-torpaqhava mühiti nizamlanan bitkilər (örtülü şitillik, orenjeriya).

Mədəni bitkilər[redaktə | əsas redaktə]

Mədəni bitkilər, kənd təsərrüfatı bitkiləri ehtiyacını ödəmək üçün insanlar tərəfindən becərilən bitkilərdir. Onların sayı 2,5 min növ (ali bitkilərin 10%-i), 50 fəsilədə birləşir. Lakin bitki məhsullarının əsas kütləsini 20 növ verir. Bitkinin mədəni becərilməsi daş dövründən başlanıb. Mədəni bitkilərə yenilərinin daxil edilməsi davam etdirilir, lakin o, elmi xarakter daşıyaraq biologiya elminin nailiyyətlərinə əsaslanır.[1]

Xarici keçidlər

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Məmmədov Q.Ş. Xəlilov M.Y. Ekoloqların məlumat kitabı. “Elm” nəşriyyatı. Bakı: 2003