Məhəmməd Şeybani

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
MƏHƏMMƏD ŞEYBANİ
MƏHƏMMƏD ŞEYBANİ
 
Təvəllüdü: 1451
Buxara
Vəfatı: 1510 (59 yaşında)
Xorasan

Məhəmməd Şeybani hakimiyyəti (1500-1510)-Şeybani sülaləsindən özbək xanı, şairidir.Məhəmməd Şeybəxt xan kimi tanınırdı. Anası Uluqbəyin qızı Reyhan Sultan bəyim idi.Çingiz xanın oğullarından Cuçinin oğlu, Batının qardaşı Şeybanın sülaləsindən olan və Özbəkləri idarə edən Əbuülxeyir xan tərəfindən qurulmuş xanlıqdır. 1428-ci ildə qurulan Buxara xanlığı 1468-ci ildə Əmir Teymur tərəfindən yıxılmışdır. Sonra 1500-ci ildə Məhəmməd Şeybani xan (1451-1510) tərəfindən təkrar qurulan Şeybani xanlığı (1500-1599) 1506-ci ildə Buxaranı ələ keçirmiş, mərkəzi Buxaraya köçürmüş və Buxara xanlığı olaraq xatırlanmağa başlamışdı. Bu xanlıq Özbək Xanlığı olaraq da tanınır. Şeybani ya da Şeybanoğulları xanlığı 1599-cu ildə Astarxan xanlığı mənşəli Din Məhəmməd, Baqi Məhəmməd və Qubernator Məhəmməd qardaşları tərəfindən yıxılmış və Buxara Xanlığı Aştarhan hakimiyyətinin Canı hakimiyyətinin əlinə keçmişdir.1510-cu ildə Şah İsmayıl Xətai| I Şah İsmayıl Səfəvi tərəfindən məğlub edilərək öldürülmüşdür.

Şeybani xanları isə aşağıdakılardır:

Məhəmməd Şeybani (1500-1510)
Köçkuncu (1510-1531)
Müzaffərrəddin Əbu Səid (1531-1534)
Əbul Qazi Ubeydallah (1534-1539)
I Abdallah (1539-1540)
Əbdüllətif (1540-1552)
Novruz Əhməd (1552-1556)
I Pir Məhəmməd (1556-1561)
İsgəndər (1561-1583)
II Abdallah (1583-1598)
Abdül Mömin (1598-1598)
II Pir Məhəmməd (1598-1598)<br

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]