Məhəmməd Nəcibulla

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Məhəmməd Nəcibulla
puştu محمد نجيب الله
Mohammad Najibullah 1986.jpg
bayraqƏfqanıstanın 2-ci prezidenti
24 noyabr 1986 — 16 aprel 1992
Sələfi təsis edilib
Xələfi Bürhanəddin Rəbbani
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 6 avqust 1947(1947-08-06)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 27 sentyabr 1996(1996-09-27)[1][2] (49 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi asılma[d]
Dəfn yeri
Hərbi xidmət
Rütbəsi general
Döyüşlər
Dini İslam
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Məhəmməd Nəcibulla (puştu محمد نجيب الله — Mohammad Najibullāh; 6 avqust 1947, Qardez[d], Kabil vilayəti, Əfqanıstan krallığı[d]27 sentyabr 1996[1][2], Kabil, Kabil vilayəti, Əfqanistan İslam Əmirliyi) — Əfqanıstanın siyasi xadimi, diplomat.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Tələbə-təbib, kommunist-"pərçamçı", İranda səfir, sonra Əfqanıstan Xalq-demokrat partiyasının daxilindəki "Xalk" fraksiyasının qalibiyyəti ilə vətəndşlığı əlindən alınan mühacir. Həmin vaxt o, Moskvaya sığındı və Kabula yalnız sovet qoşunları ilə bərabər qayıtdı.

Sonra Əfqanıstan "KQB"-sinin rəhbəri, 1986-cı ildən isə prezident oldu. Sovet qoşunları 1989-cu ildə çıxıb getdi, Nəcibulla isə daha 3 il hakimiyyətdə qaldı. Sonra hakimiyyəti koalision hökumətə təhvil verdi, qadınını və 3 qızını Dehliyə yollayıb özü Kabulda qaldı. 4 il BMT-nin Kabuldakı nümayəndəliyinin ofisində yaşadı.

1996-nın 26 sentyabrında taliblər qəfildən paytaxtı tutarkən Nəcibullanı xilas etmək barədə bir kimsə düşünmədi. Əslində isə bütün tərəflər onun ölümünü istəyirdi - əsas şahid aradan çıxarılmalıydı.

Son dəqiqələrində Pakistan xüsusi xidməti ona "Düren xətti" (2 ölkənin mübahisəli sərhədlərinə son qoymaq) ilə bağlı sənədə imza etdirə bilmədilər. Döydülər, işgəncə verdilər, maşına bağlayıb sürüdülər, səhərisi günsə qardaşı ilə birlikdə camaatın gözü qabağında asdılar. Onun qismətinə dəhşətli ölüm, alçaldılma və uzun aqoniya düşdü. Şapur Əhmədzayın cəsədi 1 gün sonra dəfn üçün verilsə də, Nəcibullanın meyiti 1 həftə asılı qaldı. Sonra da naməlum yerdə bir quyuya gömdülər. Hamısı "tərəqqipərvər bəşəriyyət"in və "dünyanın ağaları"nın lal sükutu ilə müşayiət olundu.

Düşmənə heç vaxt boyun əyməyən, dostlarına sadiq bir şəxsiyyəti dostlar satdı, düşmənlər alçaltdı. Kommunist Nəcib ifrat səmimiyyətinin qurbanı oldu.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Mohammed Najibullah // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
  2. 1 2 Mohammad Nadschibullah Ahmadsai // Munzinger Personen (alm.).

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]