Məhəmmədvəli sultan Çələbiyanlı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Məhəmmədvəli sultan səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
MƏMMƏDVƏLİ SULTAN
Şəkil yoxdur-kişi.svg

Məhəmmədvəli sultan Çələbiyanlı - Qaradağ xanlığının və Qacarlar dövlətinin sərkərdəsi

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Məhəmmədvəli sultan Hüseyn sultan oğlu öncə Mustafa xan Qaradağlının sərkərdəsi olmuşdu. Qarabağ üzərinə yürüşdə iştirak etmişdi. Tarixçi Əhməd bəy Cavanşir də bu savaş haqqında danışıb. O yazır: "İbrahim xan Qaradağlı Mustafa xanın Qarabağ üzərinə hücum etməsindən xəbər tutub Naxçıvanın mühasirəsindən əl çəkib və geri çəkilməyə hazırlaşır. Lakin Kəlbəli xan onun köməyinə gələn müttəfiqlərdən xoylu Cəfərqulu xan, balbaslı Məhəmmədşərif sultan və başqaları ilə birlikdə Qarabağlılar üzərinə yürüyüb süvariləri geri çəkilməyə məcbur edir, piyada qoşunu əzir və düşərgəyə soxulurlar. Məhəmməd bəy (Sarıcalı-Cavanşir) az miqdarda nökərlərlə onların qarşısına çıxır və düşmənlərin hücumunu dayandırır, təkbətək vuruşmada Məhəmmədşərif sultanı öldürür və axşama qədər vuruşmanı davam etdirib ara-sıra müvəffəqiyyət qazandırıb, nəhayət, onları geri çəkilməyə məcbur edir. Gecə İbrahim xan da geri çəkilir. Məhəmməd bəy isə bir neçə nəfər nökərdən ibarət kiçik bir dəstə ilə 100 verstdən çox at çapıb, ertəsi gün axşamçağı Araz çayı sahilində hücumdan qayıdan Qaradağlıların yolunu kəsir, onların bütün talayıb gətirdikləri qəniməti, əsirləri, Mustafa xanın öz xüsusi yüklərini əllərindən alır və təkbətək vuruşmada başçılardan biri olan Səfərqulu bəyi öldürür, onun ardınca meydanda qardaşı Məhəmmədvəli sultanı yaralayıb əsir tutur".[1] Məhəmmədvəli sultan Qacar şahlarına da xidmət etmişdi.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Məhəmmədvəli sultanın Bağır xan, Əli bəy, Əsədulla bəy, Əlimurad xan adlı oğulları, Bəyim xanım adlı qızı vardı.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Ənvər Çingizoğlu. Qarşı yatan Qaradağ. Bakı, "Ozan", 1998.– 192 səh.
  • Ənvər Çingizoğlu,Qaradağlılar. Bakı, "Şuşa" nəşriyatı, 2008. – 160 səh.
  • Ənvər Çingizoğlu, Qaradağ xanlığı, Bakı, "Mütərcim", 2011. – 212 səh.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Qarabağnamələr. 1-ci kitab. Əhməd bəy Cavanşir. Qarabağ xanlığının siyasi vəziyyətinə dair. Bakı: 1989, səh 177-178. Ətək yazısı.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]