Məzmuna keç

Məqtəl əl-Hüseyn

Vikipediya, azad ensiklopediya

Məqtəl əl-Hüseyn (ərəb. مقتل الحسين‎; azərb. Hüseynin qətli‎) — Dini ədəbiyyatda Kərbəla döyüşündən, Hüseynlə silahdaşlarının qətlə yetirilməsindən bəhs edən irihəcmli əsərlərin ümumi adı.

Tarix boyunca müxtəlif dillərdə çoxlu məqtəllər yazılmışdır. Bunlarıln ən məşhuru hicri II (VIII) əsrdə yaşamış Əbu Mixnəfin qələmə aldığı məqtəldir. Əbu Mixnəfin məqtəli Kərbəla döyüşü barədə ilk mötəbər mənbələrdən sayılır. Amma kitab tarixdə itib-batdığı üçün yalnız başqa müəlliflərin, o cümlədən, tarixçi Təbərinin ondan rəvayət etdikləri fraqmentlər qalıb. Digər məqtəllər içində Seyyid ibn Tavusun "Məhluf", Vaiz Kaşifinin "Rövzətüş-Şühəda" əsərləri məşhurdur. Azərbaycan dilində ən gözəl məqtəl nümunəsini Füzuli qələmə almışdır (Hədiqətüs-Süəda). Bəzi ölkələrdə məqtəl oxuma ənənəsi mövcuddur. Məhərrəm ayında insanlar bir yerə yığışır və bir nəfər (bəzən bir neçə nəfər növbə ilə) məqtəl kitablarından birini oxuyur.[1]

Məqtəllərin siyahısı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Ən məşhur məqtəllər bunlardır:

  • Məqtəl əl-Hüseyn, İbn Səd (v. 845).
  • Məqtəl əl-Hüseyn, Bəlazuri (v. 892).
  • Məqtəl əl-Hüseyn, Dinəvəri (v. 895).
  • Məqtəl əl-Hüseyn, Kufi (v. 926).

Dövrümüzə qədər gəlib çatmamış məqtəllər:

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]