Mərkəzi Asiya klanları

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Mərkəzi Asiyanın klanları regional və tayfa birlikləri əsasında formalaşmış siyasi qruplaşmalardır. Klanlar hakimiyyətdə və ya onun hansısa bir qolunda nəzarəti ələ keçirmək uğrunda mübarizə aparırlar.

Qırğızıstan[redaktə | əsas redaktə]

Qırğızıstan hökumətində təsirə malik olan 3 klan qrupları mövcuddur: “Onq” və yaxud “sağ”, “Sol” və “İçkilik”.

  • “Sol” qruplaşması şimali və qərbi Qırğızıstanla bağlı olan, 1930-cu illərdə Sovet Qırğızıstanını idarə etmiş Sarıbaqış və Buquu klanlarının da daxil olduğu 7 klandan ibarətdir. Stalinin hakimiyyəti dövründən etibarən qırğız siyasi liderlər Sarıbaqış klanının nümayəndələri olmuşlar. Bu klan öz təsir gücündən 1990-cı ildə Qırğızıstan Kommunist Partiyasının Katibi vəzifəsinə namizəd olan cənublu Absamat Masaliyevin deyil, onun əvəzinə Əsgər Akayevin keçməsinin təmin edilməsində istifadə etmişdi. 2005-ci il inqilabına qədər bu şəbəkə maliyyə, daxili işlər, xarici işlər nazirlikləri, dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında nəzarətə malik olmuşdur.[1]
  • “Onq” qrupu isə bircə klandan, cənubdan olan Adıgine klanından ibarətdir.
  • Həmçinin “İçkilik” də cənub qruplaşmasına aiddir, lakin, bu klan üzvləri etnik tərkib etibarı ilə qırğız deyillər.

Özbəkistan[redaktə | əsas redaktə]

Özbəkistandakı ən güclü qruplaşma ənənəvi olaraq Daxili İşlər Nazirliyini təsiri altında saxlayan, Özbəkistanın keçmiş prezidenti İslam Kərimovun da üzv olduğu Səmərqənd klanıdır. Bu klan Səmərqənd, Buxara, DizaqNəvai regionları ilə bağlıdır və daha zəif Cizzəx klanı ilə müttəfiqdir. Daşkənd klanı isə Milli Təhlükəsizlik Xidmətinə nəzarət edir, Fərqanə klanı (bəzən onlar hər ikisi eyni klan kimi nəzərdə tutulur) və Xarəzm klanı ilə müttəfiqlik edir. Daşkənd klanı Daşkənd, Fərqanə, ƏndicanNəməngan regionlarını əhatə edir.[2][3]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

References[redaktə | əsas redaktə]

  1. Kyrgyzstan's unrest linked to clan rivalries EurasiaNet
  2. Asia Times
  3. Militant Islam in Central Asia: The Case of the Islamic Movement of Uzbekistan University of California, Berkeley