Maarif Yolu
| Maarif Yolu | |
|---|---|
| az.-əski. معارف یولی | |
| Baş redaktor |
Ədhəm Feyzi (1923–1927) Məhəmməd Kazım Əli Əkbərli (1928–1930) |
| İlk buraxılışı | 1923 |
| Şirkət | Dağıstan Xalq Maarif Komissarlığı |
| Ölkə | Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası |
| Qərargah |
Buynaksk Mahaçqala |
| Dil | Azərbaycan dili |
Maarif Yolu (az.-əski. معارف یولی) — Azərbaycan dilində olan və Dağıstanın ilk mədəni, maarif, ədəbiyyat və incəsənət jurnalı.[1]
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]1923-cü ildən etibarən jurnalın mütəmadi çapı təşkil olundu.[2] Jurnal əsasən Dağıstanın Buynaksk (keçmiş Temir-Xan-Şura) şəhərində nəşr olunurdu.[3]
1927-ci ildə jurnalın redaktoru Ədhəm Feyzi və onun ətrafındakı bir qrup ziyalı (Maqsud Şeyхzadə, S. Fitrət, T. Cəlal, F. Məmmədov) "əks-inqilabi fəaliyyətdə" ittiham olunaraq BDSİ tərəfindən həbs edilmişlər. Bu həbslər çərçivəsində Ədhəm Feyzi 3 il müddətinə həbs düşərgəsinə, Maqsud Şeyхzadə isə 3 il müddətinə sürgünə məhkum edilmişdir.[3] Ədhəm Feyzinin gedişindən sonra jurnalın redaktoru Məhəmməd Kazım Əli Əkbərli oldu.[4][5]
1932-ci ildə jurnal bağlandı.[6]
Maraqlı faktlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]Əbülhəsən Ələkbərzadənin ədəbi debütü 1926-cı ildə Mahaçqalada nəşr olunan "Maarif yolu" jurnalında çap edilmiş "Dustaq" adlı nəsr-şeiri hesab olunur.[7]
Mir Cəlal Paşayevin 1928-ci ildə, 20 yaşında ikən qələmə aldığı ilk sanballı ədəbi-tənqidi işi olan "Ədəbiyyatda romantizm" məqaləsi Dağıstanın Mahaçqala şəhərində nəşr olunan "Maarif yolu" jurnalının 10-12-ci nömrələrində dərc edilmişdir.[8][9]
Heyəti
[redaktə | vikimətni redaktə et]Jurnalın redaksiya heyətinə Maqsud Şeyxzadə də daxil olmaqla,[10] Şövqi Bektörə, Əbdürrəhman İsayev, Əbdülqadir Əlqədərski, Məhəmməd Dibirov, Ziyyəddin Cavtöbəli və digərləri daxil idilər.[6]
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Магомедов, Назим Абдурахманович. Культурные взаимосвязи народов Южного Дагестана и Азербайджана во второй половине XIX — начале XX в. [XIX əsrin ikinci yarısı — XX əsrin əvvəllərində Cənubi Dağıstan və Azərbaycan xalqlarının mədəni əlaqələri] (PDF) (rus). Махачкала: Вопросы истории Дагестана. 2010. 329. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
- ↑ Мирзабеков, Мирзабег Яхьяевич. Модернизационные процессы в культуре народов Дагестана (90-е годы XIX в. - 30-е годы XX в.) [Dağıstan xalqlarının mədəniyyətində modernləşmə prosesləri (1890-1930-cu illər)] (PDF) (rus). Махачкала. 2010. 189. ISBN 978-5-944341-57-0. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
- 1 2 Киримов, Т. Н. "Неизвестный Этхэм Фейзи: жизнь и публицистика в свете малоизученных крымскотатарских источников" [Naməlum Ədhəm Feyzi: az öyrənilmiş krım-tatar mənbələri işığında həyatı və publisistikası]. Филологические науки. Вопросы теории и практики / Philology. Theory & Practice (rus). 18 (12). 2025: 5455–5466. eISSN 2782-4543. ISSN 1997-2911. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
- ↑ Гусейнов, Гусейнбала. Энциклопедия города Дербента [Dərbənd Şəhəri Ensiklopediyası] (rus). Moskva. 2009. 25. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
- ↑ Nəcəfxanlı, Əli. "Stalinin "qırmızı professor" adlandırdığı alim". Xalq qəzeti (az.). 24 yanvar 2025. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
- 1 2 "100 лет ЛЕТОПИСЬ КОЛЛЕДЖА". ГБПОУ РД «ППК имени М.М. Меджидова» (Официальный сайт) (rus). 22 dekabr 2020. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
- ↑ Багиров, Абузар. "Основоположник современного азербайджанского романа: Абульгасан Алекберзаде" [Müasir Azərbaycan romanının müəllifi: Əbülhəsən Ələkbərzadə] (PDF). IRS-Наследие (rus) (120). 2023: 20–29. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
- ↑ "Mir Cəlal Paşayevin məqaləsi Moskva arxivindən Milli Kitabxanaya gətirilib" (az.). AZƏRTAC. 28 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
- ↑ Tahirov, Kərim. Cəfərov, Nizami (redaktor). Mir Cəlal. Ədəbiyyatda romantizm: [Ədəbi-tənqidi qeydlər] (PDF) (az.). Bakı: Azərbaycan Milli Kitabxanası. 2022. səh. 144. ISBN 978-9952-553-34-5. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
- ↑ Rzayev, Anar. "İki xalqın şairi və onun acı taleyi". 525-ci qəzet (az.). 13 yanvar 2024. İstifadə tarixi: 7 may 2026.
