Maks Born

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Maks Born
Max Born.jpg
Doğum tarixi 11 dekabr 1882(1882-12-11)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 5 yanvar 1970(1970-01-05)[1][2][…] (87 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Stadtfriedhof Göttingen[d][8]
Vətəndaşlığı
Milliyyəti Alman
Elm sahəsi Nəzəri fizika, fizika
İş yeri
Alma-mater Göttingen Universiteti
Təhsili
Tanınmış yetirmələri Klaus Fuks, Volfqanq Pauli
Üzvlüyü
Mükafatları Nobel mükafatı Fizika üzrə Nobel mükafatı
İmza
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Maks Born (alm. Max Born‎; 11 dekabr 1882(1882-12-11)[1][2][…], Vroslav, Sileziya[d][1][4][…]5 yanvar 1970(1970-01-05)[1][2][…], Göttingen, Aşağı Saksoniya[1][6][…]) — alman nəzəri fiziki və riyaziyyatçısı, kvant mexanikasının banilərindən biri. Fizika üzrə Nobel mükafatı (1954) luareatı. Dünyanın bir neçə elmi cəmiyyətinin üzvü, o cümlədən SSRİ Elmlər Akademiyasının xarici üzvü (1934).

Born kvant nəzəriyyəsində fundamental nəticələrin müəllifidir: o, matris mexanikasının yaradıcılarından biri olmuş, Şrödinger dalğa funksiyasının ehtimal olunan bir şərhini təklif etmiş və dağılma kvant nəzəriyyəsinə (Born yaxınlaşması) və digər elmi fənlərə əhəmiyyətli töhfələr vermişdir. Kristal qəfəsləri dinamikası, bərk maddələrin, maye və qazların termodinamikası və kinetik nəzəriyyəsi, nisbilik nəzəriyyəsi və elastiklik nəzəriyyəsi məsələləri ilə məşğul olmuşdur. Kvant mexanikasının fikirlərini elmin müxtəlif sahələrindən (atomların və molekulların quruluşu, bərk vəziyyət fizikası və başqaları) verilən suallara tətbiq etmiş və xətti olmayan elektrodinamikanın (Born - İnfeld nəzəriyyəsi) qurulmasına cəhd etmişdir. Göttingen və Edinburqda Born böyük elmi məktəblər yaratmış və elmin fəlsəfi və sosial problemlərinə dair nəşrlər nəşr etmişdir. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra sülh uğrunda elm adamları hərəkatının yaradıcılardan və fəal iştirakçılardan biri oldu.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]