Maqneziya döyüşü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Maqneziya döyüşü
Əsas münaqişə: Selevkilər-Roma müharibəsi
Tarix E.ə. 190(E.ə. 189) İyun
Yeri Maqneziya (indiki Manisa), Türkiyə
Nəticəsi Roma RespublikasıBergama Krallığının qələbəsi
Münaqişə tərəfləri

Roma Respublikası
Bergama Krallığı

Selevkilər İmperiyası
Qalatiya
Keltlər

Komandan(lar)

Lusi Kornelli Skipo
Publi Kornelli Skipo
II Emanuel

III Antiox
General Zeuxis
IV Filip

Tərəflərin qüvvəsi

~30 000 (Titu Liviyə görə). 50 000 (Graingerə görə)[1]

~70 000 (Titu Liviyə görə). 50 000 (Graingerə görə)[2]

İtkilər

349 (Appiana görə). 5 000 (Graingerə görə)[3]

~50 000 (Titu Liviyə və Appiana görə). 10 000 (Graingerə görə)

Maqnesiya döyüşü - E.ə. 190-cı ildə (Bəzi tədqiqatçılara görə E.ə. 189-cu ildə) Selevkilər və müttəfiqləri ilə Roma RespublikasıBergama Krallığı orduları arasında döyüş.[4][5] Selevkilər dövlətinin ordusuna III Antiox, Roma Respublikası ordusuna konsul Lusi Kornelli Skipo və qardaşı Publi Korneli Skipo[6], Bergama Krallığı ordusuna isə II Emanuel rəhbərlik edirdi. Selevkilər tərəfdə QalatiyalılarKelt tayfalarıda vuruşurdu. Roma Respublikası bu döyüşdə böyük qələbə qazandı[7][8][9][10] və Selevkilərin hakimiyyəti altında olan Anadolu torpaqları Romanın əlinə keçdi. Bu döyüş barədə məlumatı Romalı tarixçi Titu Livi və Appian öz yazılarında qeyd etmişdir.

Döyüşdən öncə[redaktə | əsas redaktə]

Selevkilərin keçmiş müttəfiqi Filip E.ə. 197-ci ildə Romaya məğlub oldu. Selevki hökmdarı ona Yunanıstanı işğal etmək fürsəti verdi. Sürgündə olan Karfagenli Hannibal tərəfindən qızışdırılan III Antiox bəzi yunan dövlətlərlə razılaşaraq Yunanıstanı işğal etdi. Ancaq, bu qərarı onun çöküşünü gətirdi. Selevkilər E.ə. 191-ci ildə Fermopil döyüşü məğlub oldu və Anadoluya çəkildi.

Döyüşdən sonra[redaktə | əsas redaktə]

Bir il sonra Roma Respublikası generalı konsul Lusi Korneli Skipo 30 minlik Roma ordusu Anadoluya keçdi və 50 minlik Selevki ordusunu təqib etməyə başladı. İki ordu Maqneziya yaxınlığında döyüşə başladı. Selevki hökmdarı III Antiox öz məsləhətçisi Hannibal Barcanı dinləmədi və öz taktikası ilə döyüşdə qalib gələcəyini düşündü. Roma ordusu Zama döyüşündəki taktikasından istifadə etdi. Döyüşün sonunda Selevki ordusu ağır məğlubiyyət aldı. Selevkilər Anadolu torpaqlarından geri çəkilməyə başladılar.

Nəticə[redaktə | əsas redaktə]

E.ə. 188-ci ildə Selevkilərlə Romalılar arasında Apameya sülh müqaviləsi bağlandı. Müqaviləyə əsasən:

  • Selevkilər Qərbi Anadolu torpaqlarından geri çəkilməli
  • Maiandrosdan şimaldakı bütün Qərbi Anadolu torpaqları Bergama Krallığına verilir
  • Qərbi Anadolu torpaqları Bergama Krallığı ilə Rodos arasında bölüşdürüldü.[11]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Grainger, s.321
  2. Grainger, s. 314
  3. Grainger, s.328
  4. Grant, The History of Rome, p. 119
  5. Lane Fox, The Classical World, p. 326
  6. Liv. 37.33-34
  7. Holleaux, C.A.H., c.XIII, s.222-231.
  8. Demircioğlu, a.g.e., s.336
  9. S.Atlan, Roma Tarihinin anahatları, s.92
  10. O. Akşit, Manisa tarihi, s. 75-87
  11. Hasan Malay - "Hellenistik Devirde Pergamon", s.61