Məzmuna keç

Maqnoliya alacaçəkəsi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Maqnoliya alacaçəkəsi
Elmi təsnifat
XƏTA: parent və rang parametrlərini doldurmaq lazımdır.
???:
Maqnoliya alacaçəkəsi
Beynəlxalq elmi adı

Maqnoliya alacaçəkəsi (lat. Setophaga magnolia) — ağacqanadlılar fəsiləsinə aid quş növü.

Etimologiyası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Cins adı olan "Setophaga", qədim yunan sözləri olan "ses" (güvə) və "phagos" (yemək) sözlərindən götürülüb. Növ adı olan "magnolia" isə tip lokalitetinə istinad edir. Amerika ornitoloqu Aleksandr Vilson bu növə ilk dəfə Missisipi ştatındakı Fort Adams yaxınlığında maqnoliya ağaclarında rast gəlib.[3]

Təsviri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Bu növ, Yeni Dünyanın orta ölçülü alacaçəkələrindən biridir. Uzunluğu 11-13 sm, qanad aralığı isə 16-20 sm arasında dəyişir. Yetkin quşların çəkisi 6,6-12,6 qram arasında ola bilər, baxmayaraq ki, köçməzdən əvvəl çəkinin 15 qrama qədər artdığı qeyd edilir. Standart ölçülərə görə, qanad uzunluğu 5,4-6,4 sm, quyruq uzunluğu 4,6-5,2 sm, dimdik uzunluğu 0,8-1 sm və tarsus uzunluğu 1,7-1,85 sm təşkil edir.[4][5] Maqnoliya alacaçəkəsi rənglənməsi ilə fərqlənir. Çoxalma dövründə erkəklərin üst hissələri adətən ağ, boz və qara rəngdədir, yan tərəfləri sarıdır. Qarın hissəsi sarı və qara zolaqlıdır. Alın və dimdik ağ, boz və qara rəngdədir, quyruğu aydın qara rəngdədir və alt tərəfində ağ zolaqlar var. Qanadlarında ağ ləkələr (qanad zolaqları) var. Çoxalma dövründə dişilər də erkəklərlə eyni rənglənməyə malikdir, lakin rəngləri daha solğundur. Cavan alacaçəkilər də dişilərin solğun rənglənməsinə bənzəyir.[6] Sarı və qara zolaqlı qarın hissəsi, erkəkləri digər oxşar quşlardan, məsələn, çöl alacaçəkəsindən və Kirtland alacaçəkəsindən fərqləndirir (bununla belə, onların çoxalma arealı maqnoliya alacaçəkəsinin cənub və şərqində yerləşir).[6]

Yayılması və yaşayış arealı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Maqnoliya alacaçəkəsinə ABŞ-nin bəzi Orta Qərb ştatlarının şimal hissələrində və şimal-şərq hissələrində rast gəlinir. Minnesota və Viskonsin kimi ştatlar onun yayıldığı ərazinin ən cənub sərhədlərini təşkil edir. Bununla belə, əsasən Kanadanın şimal hissələrində, Manitoba, Ontario və Kvebekdə yayılıblar.[7] Qışda alacaçəkə ABŞ-nin şərq yarısından cənubi Meksika və Mərkəzi Amerikaya köç edir. Alacaçəkə sıx meşələrdə çoxalır. Onlara əsasən gənc, sıx iynəyarpaqlı ağacların budaqları arasında rast gəlinir. Maqnoliya alacaçəkəsi qışda cənuba, cənub-şərqi Meksika, Panama və Karib hövzəsinin bəzi hissələrinə köç edir.[8] Köç zamanı ABŞ-nin şərq hissəsindən Oklahoma və Kanzas qədər uçub keçir.[9] Köç mövsümündə maqnoliya alacaçəkəsi müxtəlif meşəliklərdə tapıla bilər.[10]

Həyat dövrü

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Maqnoliya alacaçəkəsi ömrü boyu bir neçə dəfə lələk dəyişir. İlk lələk dəyişmə balalar hələ yuvalarında yaşayarkən baş verir. Qalanları isə çoxalma ərazilərində və ya yaxınlığında baş verir. Alacaçəkilər lələklərini dəyişir, çoxalır, balalarına qayğı göstərir və sonra köç edirlər. Balalar iki həftəlik inkubasiya dövründən sonra yumurtadan çıxır və təxminən iki həftə sonra lələkləri daha inkişaf etdikdə yuvadan uça bilirlər. Təxminən bir ay sonra balalar tək yaşamağa (və daha sonra çoxalmağa) başlaya bilər, çünki onlar tək yaşayan quşlardır. Maqnoliya alacaçəkiləri adətən yeddi ilə qədər yaşayır.[11]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ IOC World Bird List Version 6.3. 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.3
  2. ↑ World Bird List (ing.): IOC World Bird List. 6.4 IOU, 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.4
  3. ↑ Jobling, James A. The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. London, United Kingdom: Christopher Helm. 2010. 238, 355. ISBN 978-1-4081-2501-4.
  4. ↑ "Magnolia Warbler, Life History, All About Birds – Cornell Lab of Ornithology". Allaboutbirds.org. 19 oktyabr 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 fevral 2013.
  5. ↑ Curson, Jon; Quinn, David; Beadle, David. New World Warblers. London: Christopher Helm. 1994. ISBN 0-7136-3932-6.
  6. 1 2 Dunn, E.; Hall, G. A. 2010. Magnolia Warbler (Dendroica magnolia) // Poole, A. (redaktor). The Birds of North America Online. Ithaca: Cornell Lab of Ornithology. 1994. doi:10.2173/bna.136.
  7. ↑ "Magnolia Warbler". American Bird Conservancy. İstifadə tarixi: 30 may 2025.
  8. ↑ Hitch, A. T.; Leberg, P. L. "Breeding Distributions of North American Bird Species Moving North as a Result of Climate Change". Conservation Biology. 21 (2). 2007: 534–539. Bibcode:2007ConBi..21..534H. doi:10.1111/j.1523-1739.2006.00609.x. PMID 17391203.
  9. ↑ Boone, A. T.; Rodewald, P. G.; Degroote, L. W. "Neotropical Winter Habitat of the Magnolia Warbler: Effects on Molt, Energetic Condition, Migration Timing, and Hematozoan Infection During Spring Migration". The Condor. 112. 2010: 115–122. doi:10.1525/cond.2010.090098.
  10. ↑ "Magnolia Warbler Overview, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology". www.allaboutbirds.org (ingilis). 22 may 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 may 2025.
  11. ↑ National Geographic field guide to the birds of North America (4th). Washington, D.C.: National Geographic Society. 2002.

Ədəbiyyat

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Maqnoliya_alacaçəkəsi&oldid=8853891"