Maral fındığı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Maral fındığı
Corylus cervorum
Corylus cervorum.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Hamamelid
Sıra:Fıstıqçiçəklilər
Fəsilə:Tozağacıkimilər
Növ: Maral fındığı
Elmi adı
Corylus cervorum
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???

Maral fındığı

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Qafqazda yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Fındıq qədimdən qida bitkisi kimi yetişdirilir.Hündürlüyü 30 sm, gövdəsinin diametri 80 sm olan açıq-boz çətirli kol və ya ağacdır.Yarpaqları üstdən yaşıl, altdan bozumtul-yaşıl və seyrək tükcüklüdür. Şaxələrində alt yarpaqlar qısa, ellipsvari, iki cür mişardişlidir; orta və üst yarpaqları enli-tərsinə yumurtavaridir, dib tərəfləri dərin ürəkvari, zəif dilimlidir, üst tərəfi yaşıl, alt tərəfi bozumtul-yaşıl, tüklüdür, saplaqlar üzərindədir. Çiçəkləməsi fevral-mart aylarında olur, meyvəsi isə sentyabr ayında yetişir. Meyvəsi 2-5 ədədi bir yerdə çanaqcıq içərisində olur, fındığın qabığı qəhvəyi rəngdə olub, qalındır, ləpəsi xırdadır. Meyvələri çanaqcıqdan çox çətin ayrılır və bəzən də fındıqla birgə yerə tökülür. Çanaqcıq içərisində qalan toxum (fındıq) çox az cücərir. Odur ki, təbii artım zəif gedir. Hər il meyvə verir, 3 ildən sonra məhsul verməsi azalır. Oduncağı möhkəm olur, gözəl çəhrayı rəngdədir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Meşələrin kənarında kolluqlarda, yamaclarda bitir. Kölgəyə davamlıdır və açıq, günəşli yerlərdə yaxşı inkişaf edir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Lənkəranda İşxan çayı hövzəsində yayıldığı göstərilir. Azərbaycan florasının nadir bitki növüdür. Maral fındığının əsas yayılma sahəsi, Qarabağda Xoros çayı dərəsinin yuxarı hissəsində dəniz səviyyəsindən 1200-1400 m yüksəklikdə təsvir edilmişdir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Müxtəlif xırda əşyalar hazırlanan material kimi yüksək qiymətləndirilir. Bitkinin qozalarında 65 % yağ, 16 % zülal, 3,5 % şəkər, vitaminlər vardır; konfet, halva, yağ, müxtəlif lakların istehsalında istifadə edilir.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]