Məzmuna keç

Marin Drinov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Marin Drinov
Doğum tarixi 20 oktyabr (1 noyabr) 1838(1838-11-01)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 28 fevral (13 mart) 1906(1906-03-13)[3][4] (67 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi vərəm
Dəfn yeri
Təhsili
  • Moskva Universitetinin Tarix və Filologiya fakültəsi[d]
Fəaliyyəti medievalist, universitet müəllimi, slavyanşünas
Üzvlüyü
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Marin Stayanov Drinov (bg. Марин Стоянов Дринов; 20 oktyabr (1 noyabr) 1838[1][2][…] – 28 fevral (13 mart) 1906[3][4], Xarkov) - Bolqar tarixçi və filoloq. Həyatının böyük hissəsini Rusiyada yaşayıb və fəaliyyət göstərib.[5]

O, bolqar tarixşünaslığının əsasını qoyan şəxslərdən biri hesab olunur. Marin Drinov həmçinin Bolqarıstan Elmlər Akademiyası qurucularından biri olmuş və onun ilk sədri vəzifəsini icra etmişdir.[6]

Həyatı və Fəaliyyəti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Marin Drinov 1838-ci ildə Panagyurishte şəhərində anadan olmuşdur. 1858-ci ildə təhsilini davam etdirmək üçün Rusiyaya getmişdir. O, tarix və filologiya üzrə Kiyev şəhərində və Moskva Dövlət Universitetində təhsil almış, 1865–1871-ci illər arasında isə Avstriya və İtaliyada səfər etmiş və fəaliyyət göstərmişdir. 1869-cu ildə Bolqarıstan Elmlər Akademiyası həmtəsisçilərindən biri və fəal üzvü olmuşdur. Drinov magistr dərəcəsi almış, Kharkiv Universitydə Slavistics üzrə müəllim kimi fəaliyyətə başlamış və 1876-cı ilin sonlarından etibarən professor kimi çalışmışdır. O, həmçinin Xarkov Dilçilik Məktəbi nümayəndələrindən biri hesab olunur.[7]

1878–1879-cu illərdə Bolqarıstanda rus idarəçiliyi dövründə Marin Drinov Xalq Maarifi və Ruhani İşlər naziri vəzifəsində çalışmışdır. Yeni azad olunmuş Bolqar dövlətinin qurulmasında fəal iştirak edən Drinov Tarnovo Konstitusiyasının müəlliflərindən biri kimi tanınır. O, həmçinin yeni paytaxtın Tarnovo deyil, Sofiya olması təklifini irəli sürmüş və bu təklif qəbul edilmişdir. Bundan başqa, Bolqarıstanda 1945-ci il orfoqrafiya islahatına qədər istifadə olunan 32 hərfli standart kiril əlifbasının tətbiqində mühüm rol oynamışdır. Drinov bolqar dilinin standartlaşdırılmasında həlledici fiqurlardan biri olmuşdur. O, hələ 1870-ci ildə Kuzman Şapkarev tərəfindən irəli sürülən şərq və qərb bolqar/makedon dialektlərinin qarışığına əsaslanan ədəbi dil ideyasını rədd etmiş və “Makedoniya” qəzetində dərc olunan məqaləsində belə bir süni dil modelinin mümkün və real olmadığını vurğulamışdır.[8] [9][10]

Marin Drinov tərəfindən hazırlanmış sayılan ədəbi bolqar dilinin orfoqrafiyası 1899-cu ildə təhsil naziri Todor Ivanchovun fərmanı ilə rəsmi şəkildə təsdiqlənmişdir. Bolqar dili daha sonra üç dəfə (1921, 1923 və 1945-ci illərdə) orfoqrafiya islahatına məruz qalmışdır.

Mərkəzi Sofiya Qəbiristanlığında yerləşən Marin Drinovun məzarı

Drinov 1881-ci ildən sonra Kharkiv şəhərində yaşamış, ömrünün sonuna qədər elmi və pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir. O, uzun müddət tuberculosis xəstəliyi ilə mübarizə apardıqdan sonra 13 mart 1906-cı ildə həmin şəhərdə vəfat etmişdir. Onun məzarı Mərkəzi Sofiya Qəbiristanlğında yerləşir.

  1. 1 2 Aaron Swartz. Marin Drinov (ing.). // Open Library. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
  2. 1 2 Aaron Swartz. Marin Stoianov Drinov (ing.). // Open Library. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
  3. 1 2 Большая российская энциклопедия (rus.). Москва: Большая российская энциклопедия. (İstifadə tarixi: 13 oktyabr 2021).
  4. 1 2 Педагоги и психологи мира (rus.). (Arxiv nüsxəsi).
  5. ↑ Wikisource Bourchier, James David. Bulgaria/Language // Kisholm, Hyu (redaktor). Britannika Ensiklopediyası. 04 (XI). Cambridge University Press. 1911. 784–786, see page 786.
  6. ↑ Crampton, R. J. A Concise History of Bulgaria (2nd). Cambridge, New York, Melbourne, Madrid, Cape Town, Singapore, São Paulo: Cambridge University Press. 2005. səh. 48.
  7. ↑ Danylenko, Andrii. Kharkiv School // Greenberg, Marc L.; Grenoble, Lenore A. (redaktorlar ). Encyclopedia of Slavic Languages and Linguistics Online. BRILL. 2024. ISSN 2589-6229. 18 may 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 aprel 2026.
  8. ↑ "Makedoniya qəzeti, 31 iyul 1870". Makedoniya. 31 iyul 1870. (#cite_web_url)
  9. ↑ Tchavdar Marinov. "In Defense of the Native Tongue: The Standardization of the Macedonian Language and the Bulgarian-Macedonian Linguistic Controversies". Brill. 443. 11 may 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 aprel 2026.
  10. ↑ Blagoy Shklifov. "Za razşirenieto na dialektnata osnova na balgarskiya knijoven ezik i negovoto obnovlenie". promacedonia.org. 2003. 31 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 aprel 2026.