Mariqo Posio
| Mariqo Posio | |
|---|---|
 | |
| Doğum tarixi | 2 fevral 1882 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 23 fevral 1932 (50 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Vəfat səbəbi | vərəm |
| Fəaliyyəti | jurnalist |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Mariqo Posio (alb. Marigo Posio; 2 fevral 1882, Korça, Yanya vilayəti – 23 fevral 1932, Vlyora) — Albaniya Milli Oyanış hərəkatının fəallarından biri və ölkənin müstəqillik mübarizəsinə əvəzsiz töhfələr vermiş tanınmış qadın xadimi olmuşdur.
O, 28 noyabr 1912-ci ildə Albaniyanın müstəqilliyi elan edilərkən İsmayıl Qemali tərəfindən qaldırılan tarixi dövlət bayrağını tikən (və ya üzərindəki naxışları işləyən) şəxs kimi Albaniya tarixinə adını qızıl hərflərlə yazdırmışdır.[1]
Erkən həyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Mariqo Posio (qızlıq soyadı: Poçi) 1882-ci il fevral ayının 2-də o dövrdə Osmanlı imperiyasının tərkibində olan Korça yaxınlığındakı Hoçisht kəndində dünyaya göz açmışdır. Onun atası ortodoks din xadimi olan Papa Kosta Poçi, anası isə Lenka Ballauri olmuşdur. Qeyd etmək lazımdır ki, Mariqo Albaniyanın digər bir tanınmış feminist fəalı olan Urani Rumbonun bacısı olmuşdur.[2]
O, gənclik illərində Birinci Korça Məktəbində təhsil almışdır. Gənc yaşlarında Hoçisht kəndindən olan Jovan Posio ilə ailə həyatı qurmuş və 1904-cü ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə cənubdakı əsas liman şəhəri olan Vlyoraya köçmüşdür.
Milli hərəkatdakı rolu və 1912-ci il bayrağı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Vlyoraya köçdükdən sonra Posio ailəsinin yaşadığı ev, yerli vətənpərvərlərin və Albaniya Milli Oyanış hərəkatının aparıcı nümayəndələrinin əsas toplanış və fəaliyyət mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir.[3] Mariqo Posio yalnız ev sahibi kimi deyil, eyni zamanda vətənpərvər bir qadın olaraq milli mübarizədə yaxından iştirak etmişdir.
1912-ci ilin noyabrında Albaniyanın müstəqillik bəyannaməsinin qəbul edilməsi ərəfəsində o, tarixi bir vəzifəni öz üzərinə götürmüşdür. Rəsmi tarixi mənbələrə və qəbul edilmiş ümumi inanca görə, İsmayıl Qemali Vlyorada müstəqilliyi elan etmədən öncəki gecə, Spiridon Ilonun özü ilə gətirdiyi bir nümunə əsasında Mariqo Posio bütün gecəni oyaq qalaraq Albaniyanın qartallı dövlət bayrağını tikib hazırlamışdır.[1] Həmin bayraq 28 noyabr 1912-ci ildə Albaniyanın müstəqillik rəmzi kimi göylərə qaldırılmışdır. O, bu tarixi hərəkəti ilə yanaşı, həmçinin alban döyüşçülərinə dəstək olmaq məqsədilə öz şəxsi vəsaiti hesabına yüzlərlə əsgər papağı və geyimi hazırlayaraq onlara paylamışdır.
İctimai və feminist fəaliyyəti
[redaktə | vikimətni redaktə et]Müstəqillik əldə edildikdən sonra Mariqo Posio öz fəaliyyətini qadın hüquqlarının müdafiəsinə və cəmiyyətdə qadınların rolunun artırılmasına yönəltmişdir. 1921-ci il martın 25-də o, Vlyora şəhərində qadınların ictimai fəallığını və təhsilini təşviq edən "Alban Ümidi" (alb. Shpresa Shqiptare) adlı təşkilatı qurmuş və ona rəhbərlik etmişdir.
Bu təşkilat vasitəsilə o, gənc qızların məktəblərə cəlb olunması, savadsızlığın ləğvi və qadınların hüquqlarının qorunması üçün böyük kampaniyalar həyata keçirmişdir. O, eyni zamanda cəmiyyətin eyniadlı nəşrini də çap etdirərək dövrün qadın problemlərini ictimaiyyətin diqqətinə çatdırmışdır.[2]
Vəfatı və xatirəsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Həyatının son illərində Mariqo Posio ağır vərəm xəstəliyindən əziyyət çəkmişdir. O, Albaniya dövlətinin qurulmasındakı tarixi və əvəzsiz xidmətlərinə baxmayaraq, dövlət tərəfindən kifayət qədər dəstək görməmiş, ömrünün son illərini ciddi maddi sıxıntılar içində yaşamışdır. O, 23 fevral 1932-ci ildə Vlyora şəhərində vəfat etmiş və Zverneç monastırının qəbiristanlığında torpağa tapşırılmışdır.
Onun əvəzsiz tarixi xidmətləri sonrakı illərdə Albaniya xalqı və dövləti tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. Vlyora şəhərində onun xatirəsini əbədiləşdirmək üçün xüsusi heykəli ucaldılmış, eyni zamanda ölkədəki bir çox küçə və təhsil müəssisəsinə onun adı verilmişdir.
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 Elsie, Robert. Historical Dictionary of Albania. Scarecrow Press. 2010. 365. ISBN 978-0-8108-6184-8.
- 1 2 Buda, Aleks. Fjalor enciklopedik shqiptar. Tiranë: Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë. 1985. 857.
- ↑ Vlora në historinë e kombit. Instituti i Historisë (Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë). 1987. 141.