Mariya d'Este (İngiltərə kraliçası)
| Mariya d'Este | |
|---|---|
 | |
| 6 fevral 1685 – 11 dekabr 1688 | |
| Əvvəlki | Braqanzalı Ketrin |
| Sonrakı | Danimarkalı Corc |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 5 oktyabr 1658[1] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 7 may 1718[1] (59 yaşında) |
| Vəfat yeri |
|
| Vəfat səbəbi | süd vəzi xərçəngi |
| Dəfn yeri |
|
| Fəaliyyəti | əsilzadə |
| Atası | IV Alfonso d'Este |
| Anası | Laura Martinozzi |
| Həyat yoldaşı |
|
| Uşaqları | |
| Dini | Katoliklik |
|
|
|
 |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Mariya d'Este (it. Maria Beatrice Eleonora Anna Margherita Isabella d'Este; ing. Mary of Modena; 5 oktyabr 1658[1], Modena – 7 may 1718[1], Sen-Jermen-an-Le[d]) — Modena və Reccio hersoqu IV Alfonso d'Estenin qızı, İngiltərə kraliçası.
1658-ci ildə Modenada dünyaya gəldi. Atası Modena və Reccio hersoqu I Françesko d'Estenin böyük oğlu vəliəhd Alfonso, anası isə italyan zadəgan Girolama Martinozzinin qızı Laura Martinozzidir. Hələ 9 günlük ikən babası vəfat etdi və atası Modena-Reccio taxt-tacına sahibləndi. Ancaq səhhəti olduqca həssas olan və uşaqlıqdan bəri vərəmdən əziyyət çəkən atası cəmi 4 il sonra vəfat etdi. Mariyanın yeganə qardaşı 2 yaşlı II Françesko d'Este anasının naibəliyi altında taxta çıxarıldı.
Anasının sərt nəzarəti altında təlim-tərbiyə alan Mariya italyan, fransız, latın və ingilis dilləriylə yanaşı, katolik məzhəbi üzrə dini təlimlər aldı. Qatı katolik olan anası dul hersoginya Laura Martinozzi qızını katolik bir liderlə evləndirməyi planlaşdırırdı. İlk hədəfləri isə İspaniya kralı II Karl və İngiltərə kralı II Karlın dul qardaşı York hersoqu Şahzadə Ceyms oldu. Ancaq bunlardan ilki hələ yetkinlik yaşına girmədiyi üçün ikinci təklif qəbul edildi. Cütlüyün formal nigahı 30 sentyabr 1673-cü ildə bağlandı. O əsnada gəlinin 15, bəy namizədinin isə 39 yaşı vardı. Üstəlik Fransa kralı XIV Lüdovik də bu evliliyi dəstəkləyirdi. Belə ki, gəlin namizədinin anası dul hersoginya Laura Martinozzi XIV Lüdovikin sevimli baş nazirlərindən Kardinal Mazarinin qohumu idi. İngiltərəyə səyahəti əsnasında Parisdə qarşılanan Mariyaya burada dəyərli hədiyyələr təqdim edildi. Ancaq onun Londondakı qarşılaması daha sadə oldu. 23 noyabr 1673-cü ildə Londonda baş tutan ikinci toy mərasiminə baxmayaraq, tamamilə protestantlardan ibarət parlament kralın yeganə varisi olan qardaşının katolik bir xanımla evlənməsindən narazı idi. Əslində Şahzadə Ceyms eynən qardaşı kimi 1668-ci ildə katolik məzhəbini qəbul etmişdi. Ancaq onun istəyilə bunu gizli tutmaqda idi. II Karl müzakirələrə son qoymaq məqsədilə parlamenti 7 yanvar 1674-cü ilədək tətilə göndərdi.
Mariya d'Este bir neçə dəfə hamilə qalsa da, bunlardan yalnız yeddisi doğuşla tamamlandı. Bununla birlikdə, bunlardan yalnız ikisi yetkinlik yaşına çata bildi.
- Vaxtından öncə tamamlanan hamiləlik (mart 1674)
- Yekaterina Laura (10 yanvar 1675 - 3 oktyabr 1675)
- Vaxtından öncə tamamlanan hamiləlik (oktyabr 1675)
- İzabella (1676-1681)
- Karl (7 noyabr 1677 - 12 dekabr 1677)
- Yelizaveta (1678)
- Vaxtından öncə tamamlanan hamiləlik (fevral 1681)
- Şarlotta Mariya (16 avqust 1682 - 16 oktyabr 1682)
- Vaxtından öncə tamamlanan hamiləlik (oktyabr 1683)
- Vaxtından öncə tamamlanan hamiləlik (may 1684)
- Ceyms Fransisk Eduard Stüart (1688-1766)
- Luiza Mariya Stüart (1692-1712)
Parlamentin təzyiqiylə bir müddət Belçikada, ardından Edinburqda yaşayan ailə gözlərdən kənar yaşadı. 1682-ci ilin mayında Londona qayıtdılar və öncəki nüfuzlarını geri qazandılar. II Karlın vəfatının ardından 1685-ci ildə əri II Ceyms adıyla taxta çıxdı.
Mənbə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ədəbiyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Allan Fea (1909). James II and His Wives. Meuthon and Co.
- Brown, Beatrice Curtis (1929). Anne Stuart: Queen of England. Geoffrey Bles.
- Chapman, Hester (1953). Mary II, Queen of England. Jonathan Cape.
- Fraser, Antonia (2002). King Charles II Phoenix. ISBN 978-0-7538-1403-1
- Fraser, Antonia (2007). Love and Louis XIV: The Women in the Life of the Sun King. Phoenix. ISBN 978-0-7538-2293-7
- Gregg, Edward (1980). Queen Anne. Routledge & Kegan Paul.
- Haile, Martin (1905). Queen Mary of Modena: Her Life and Letters. J.M. Dent & Co.
- Harris, Tim. (2007). Revolution: The Great Crisis of the British Monarchy 1685–1720. Penguin. ISBN 978-0-14-101652-8
- Maclagan, Michael; Louda, Jiří (1999). Line of Succession: Heraldry of the Royal Families of Europe. Little, Brown & Co. ISBN 1-85605-469-1
- Marshall, Rosalind (2003) Scottish Queens, 1034–1714. Tuckwell Press.
- Oman, Carola (1962). Mary of Modena. Hodder & Stoughton.
- Starkey, David (2007). Monarchy: From the Middle Ages to Modernity. Harper Perennial. ISBN 978-0-00-724766-0.
- Turner, FC (1948). James II. Eyre & Spottswoode.
- Uglow, Jenny (2009). A Gambling Man: Charles II and the Restoration. Faber & Faber. ISBN 978-0-571-21733-5
- Waller, Maureen (2002). Ungrateful Daughters: The Stuart Princesses Who Stole Their Father's Crown. Hodder & Stoughton. ISBN 0-340-79461-5
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 4 A Historical Dictionary of British Women (ing.). 2 Routledge. 17 dekabr 2003. P. 308. ISBN 978-1-85743-228-2.
- ↑ Kindred Britain (ing.).