Martin Buber

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Martin Buber
Martin Buber
Fotoqrafiya

Doğum tarixi
8 fevral 1878(1878-02-08)
Doğum yeri Vyana, Avstriya-Macarıstan
Vəfat tarixi 13 iyun 1965 (87 yaşında)
Vəfat yeri Qüds[1]
Vətəndaşlıq Flag of Austria.svg Avstriya
Flag of Israel.svg İsrail
Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Avstriya-Macarıstan
Flag of Germany.svg Almaniya
Peşələri Ontologiya, fəlsəfi antropologiya
FəaliyyətiEkzistensializm
VikiAnbarda Commons-logo.svg audio, foto və videofayllar

Martin Mardoxay Buberalman-yəhudi filosofu və yazıçısı, iudaizm mütəfəkkiri.[2]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1896–99-cu illərdə Vyana, Leypsiq, SürixBerlində fəlsəfəni öyrənmiş, həmçinin AvropaAsiyanın mistik ənənələrinə maraq göstərmişdir. 18981904-cü illərdə sionist hərəkatının demokratik fraksiyasında iştirak etmiş, lakin sonralar siyasi sionizmdən uzaqlaşmış, mədəni-milli yəhudi hərəkatının nüfuzlu ideoloquna çevrilmişdir. Buber dinc anarxizmə və M. Qandi ruhunda qeyri-zorakı təsir ideyalarına rəğbət bəsləyir, yəhudilərin Fələstində dövlətsiz və ordusuz azad kooperativ məskənlərinin olmasını arzulayırdı. Frankfurt-Mayn Universitetinin (1924–33), 1938-ci ildə Fələstinə mühacirət etdikdən sonra Yerusəlimdə Yəhudi Universitetinin (1938–51) professoru, 1960–62-ci illərdə İsrail Elmlər Akademiyasının prezidenti olmuşdur. [2]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

İkinci dünya müharibəsindən sonra ABŞAFR-də mühazirələr oxumuş, ərəb -yəhudi düşmənçiliyini və Fələstin ərəblərinə münasibətdəki antihumanist hərəkətləri pisləmişdir. Əsas əsərləri: “Mən və Sən” (“Ich und Du”, 1923), “İlahi Çarlığı” (“Königtum Gottes”, 1932), “İnsanın problemi” (“Das Prob lem des Menschen”, 1948) “Etiqadın iki obrazı”, (“Zwei Glaubensweisen”, 1950), “Xeyir və Şərin obrazları” (“Bilder von Gut und Böse”, 1952) və s. Buberin fəlsəfəsi ekzistensializmə yaxındır; onun başlıca ideyası: varlıq Allah və insan, insan və dünya arasında “dialoq” kimidir. Yunan monologizminə qarşı duran “dialoq” ruhunu Buber Bibliyadakı dünya anlamında axtarırdı. Buber xasidizmin panteist ənənələrinə xüsusi diqqət ayırmışdır.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Бубер Мартин // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 Buber// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 13.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]