Materik yer qabığı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Materik yer qabığının qalınlığı

Materik yer qabığı  — Yerin materik hissələrini əhatə edən qabıq. Bu qabıq çökmə, qranitbazalt qatlardan ibarətdir. Orta qalınlığı 35 - 45 km -dir. Maksimal qalınlıq isə 75 km-dir (dağlarda) Materik qabığından fərqli olaraq okean yer qabığı nazik və tərkibcə fərqlidir. Materik yer qabığı planetin 40 % -ni əhatə edir. Həcim baxımdan isə 70 %-ni təşkil edir.[1]

Quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Üç qatdan ibarət olan materik qabığının üst qatı - çökmə qat çökmə süxurlardan təşkil olunub. Böyük qalınlığa malik olmasa da hər yerdə geniş yayılıb. Materik yer qabığının əsas hissəsini qranit və qneyslərdən ibarət olan qranit qat təşkil edir. Qranit qat aşağı sıxlığa malikdir. Qranit qatın yaşı daha qədimdir. Ehtimal olunur ki, qranit qat 3 milyard il öncə formalaşıb. Üçüncü qat bazalt qat adlanır.

Yaşı[redaktə | əsas redaktə]

Materik qabığı okean yer qabığından daha qədimdir. Okean yer qabığının yaşı 200 milyon ili keçmir. Materik yer qabığının 7 % - nin yaşı 2,5 milyar ildiri. Bəzi bölgələrdə isə mineralların yaşı 4,4 milyar ilə çatır [1].

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Хаин В. Е, Ломизе М. Г. Геотектоника с основами геодинамики: Учебник. — 2-е изд., испр. и доп. — М.: КДУ, 2005. — 560 с., 16 с. цв. ил.: ил.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Hawkesworth C. J. et al. (2010). "The generation and evolution of the continental crust". Journal of the Geological Society 167: 229–248. DOI:10.1144/0016-76492009-072.