Matyaş Rakoşi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Matyas Rakosi
Mátyás Rákosi
Kommunista politikusok a tribünön fortepan 79084 (cropped).jpg
İlk adı Mátyás Rosenfeld
Doğum tarixi 9 mart 1892(1892-03-09)
Doğum yeri Ada, Avstriya-Macarıstan imperiyası
Vəfat tarixi 5 fevral 1971 (78 yaşında)
Vəfat yeri Qorki şəhəri, Sovet İttifaqı
Həyat yoldaşı Fernia Kornilova (1903-1980)
Vətəndaşlıq Macarıstan
Peşəsi siyasətçi
Milliyyəti Macar
Partiya Macar Kommunist partiyası
İmza
Commons-logo.svg Matyaş Rakoşi Vikianbarda

Matyas Rakosi (d. 9 mart - ö. 5 fevral 1971) Macar kommunist siyasətçi.[1][2]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Matyas Rakosi 1892-ci ilin mart ayının 9-da Avstriya-Macarıstan imperiyasının Ada bölgəsinin Baks-Qodroq kəndində yəhudi əsilli ailənin IV uşağı kimi anadan olmuşdur. Bu ərazi hal-hazırda Serbiyanın Voyvodina ərazisi adlanır.[2]

Siyas həyatı[redaktə | əsas redaktə]

I Dünya müharibəsində Avstriya-Macarıstan ordusunda xidmət etmişdir.Şərq cəbhəsində Rus ordusuna əsir düşmüş və müharibənin sonlarına qədər burada əsir kimi qalmışdır. Rusiyada vətəndaş müharibəsi alovlandığı zaman əsirlikdən qaçaraq bolşevik hərəkatına qoşulmuşdur.

Macarıstana qayıtdıqdan sonra Bela Kunun rəhbərliyində yerli bolşevik hərəkatına qoşulmuşdur. 1945-1956-ci illər arasında Macarıstan Kommunist partiyasının birinci katibi olmuşdur, 14 avqust 1952- 4 iyul 1953-cü illər arasında Macarıstanın baş naziri olaraq çalışmışdır.[1]

Hakimiyyətdən uzaqlaşdırılması[redaktə | əsas redaktə]

Xruşşovun Gizli nitqindən az sonra Matyas Rakosi vəzifəsindən azad edildi və onu müavini Erno Gero əvəz etdi. Onu tamamilə macar siyasi səhnəsindən təmizləmək üçün Sovet rəhbərliyi tərəfindən Qırğızıstana göndərildi. İctimaiyyətə isə bunun tibbi müalicə ehtiyacı səbəbindən olduğu bildirildi.[3]

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

Ölümünə az qalmış - 1970-ci ildə ona siyasətə qarışmayacağına dair söz verəcəyi halda vətəninə geri dönmə icazəsi verildi. Lakin o, Sovet rəhbərliyi ilə bütün danışıqları rədd etdiyini bildirərək, təklifi rədd etdi. 1971-ci ildə isə Qorki şəhərində vəfat etdi. Ölümündən sonra onun külləri gizli formada Macarıstana gətirildi və Budapeştdəki Farkasreti Cemetery məzarlığında dəfn edildi. Məzarı vandalizmdən qorumaq üçün məzar daşının üzərinə yalnız adının baş hərfləri yazılmışdı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]