Matyaş Rakoşi

Matyaş Rakoşi
Matyaş Rakoşi
	mac. Mátyás Rákosi
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı	Rosenfeld Mátyás
Doğum tarixi	9 mart 1892
Doğum yeri	Ada, Avstriya-Macarıstan imperiyası
Vəfat tarixi	5 fevral 1971 (78 yaşında)
Vəfat yeri	Qorki şəhəri, Sovet İttifaqı
Dəfn yeri	Farkaşreti məzarlığı;
Milliyyəti	Macar
Vətəndaşlığı	Macarıstan
Partiya	Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyası,; Macarıstan Sosialist Fəhlə Partiyası (1962-ci ilədək);
Fəaliyyəti	siyasətçi
Həyat yoldaşı	Fernia Kornilova (1903-1980)
Dini	ateizm
Təltifləri
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Matyaş Rakoşi (9 mart 1892^[1]^[2]^[…] – 5 fevral 1971^[3]^[1]^[…], Nijni Novqorod^[4]) — Macar kommunist siyasətçi.^[5]^[6]

Həyatı

Matyaş Rakoşi 1892-ci ilin mart ayının 9-da Avstriya-Macarıstan imperiyasının Ada bölgəsinin Baks-Qodroq kəndində yəhudi əsilli ailənin dördüncü uşağı kimi anadan olmuşdur. Bu ərazi hal-hazırda Serbiyanın Voyvodina ərazisi adlanır.^[6]

Siyas həyatı

Birinci Dünya müharibəsində Avstriya-Macarıstan ordusunda xidmət etmişdir.Şərq cəbhəsində Rus ordusuna əsir düşmüş və müharibənin sonlarına qədər burada əsir kimi qalmışdır. Rusiyada vətəndaş müharibəsi alovlandığı zaman əsirlikdən qaçaraq bolşevik hərəkatına qoşulmuşdur.

Macarıstana qayıtdıqdan sonra Bela Kunun rəhbərliyində yerli bolşevik hərəkatına qoşulmuşdur. 1945-1956-ci illər arasında Macarıstan Kommunist partiyasının birinci katibi olmuşdur, 14 avqust 1952- 4 iyul 1953-cü illər arasında Macarıstanın baş naziri olaraq çalışmışdır.^[5]

Hakimiyyətdən uzaqlaşdırılması

Xruşşovun Gizli nitqindən az sonra Matyaş Rakoşi vəzifəsindən azad edildi və onu müavini Erno Gero əvəz etdi. Onu tamamilə macar siyasi səhnəsindən təmizləmək üçün Sovet rəhbərliyi tərəfindən Qırğızıstana göndərildi. İctimaiyyətə isə bunun tibbi müalicə ehtiyacı səbəbindən olduğu bildirildi.^[7]

Ölümü

Ölümünə az qalmış - 1970-ci ildə ona siyasətə qarışmayacağına dair söz verəcəyi halda vətəninə geri dönmə icazəsi verildi. Lakin o, Sovet rəhbərliyi ilə bütün danışıqları rədd etdiyini bildirərək, təklifi rədd etdi. 1971-ci ildə isə Qorki şəhərində vəfat etdi. Ölümündən sonra onun külləri gizli formada Macarıstana gətirildi və Budapeştdəki Farkasreti Cemetery məzarlığında dəfn edildi. Məzarı vandalizmdən qorumaq üçün məzar daşının üzərinə yalnız adının baş hərfləri yazılmışdı.

İstinadlar

1 2 Mátyás Rákosi // Brockhaus Enzyklopädie (alm.). F.A. Brockhaus, 1796.
↑ Brozović D., Ladan T. Mátyás Rákosi // Hrvatska enciklopedija (xorv.). LZMK, 1999. 9272 s.
↑ Ракоши Матьяш // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118748939 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
1 2 "Mátyás Rákosi ( 1892-1971)". 23 may 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 iyul 2018.
1 2 Mátyás Rákosi^{[ölü keçid]}
↑ "Country Studies". 5 may 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 iyul 2018.

[_b7a543d2b5d52476-1] 1 2 Mátyás Rákosi // Brockhaus Enzyklopädie (alm.). F.A. Brockhaus, 1796.

[_ccc2461a551d6074-2] Brozović D., Ladan T. Mátyás Rákosi // Hrvatska enciklopedija (xorv.). LZMK, 1999. 9272 s.

[_d3da232d859af943-3] Ракоши Матьяш // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.

[_4853b7aaf1ccedd7-4] Deutsche Nationalbibliothek Record #118748939 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.

[:0-5] 1 2 "Mátyás Rákosi ( 1892-1971)". 23 may 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 iyul 2018.

[:1-6] 1 2 Mátyás Rákosi^{[ölü keçid]}

[7] "Country Studies". 5 may 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 iyul 2018.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]