Meili
| Meili | |
|---|---|
| Cinsi | kişi[d][1] |
| Atası | Odin[1] |
| Qardaşı və bacısı | Tor[1], Vidar, Braqi, Baldr |

Meili (qədim nors. Meili, tələffüzü: [ˈmɛile]) — Skandinav mifologiyasında Odin və Yörðün oğlu, Tor (mifologiya)un qardaşı olan allah. Meili haqqında məlumatlara XIII əsrdə daha qədim şifahi mənbələr əsasında tərtib edilmiş Poetik Eddada və XIII əsrdə Snorri Sturluson tərəfindən qələmə alınmış Kiçik Eddada rast gəlinir. Nəsr Eddanın sonuna əlavə edilmiş və daha sonrakı dövrə aid olduğu güman edilən Nafnaþulur bölməsində də Meili Odinin oğullarından biri kimi göstərilir. Hər iki mənbədə Meili haqqında əlavə məlumat verilmir.[2]
Mənbələrdə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Poetik Eddanın Hárbarðsljóð poemasında Tor bildirir ki, hətta qanundan kənar elan edilsə belə, öz adını və vətənini gizlətməz.[3] O, özünü Odinin oğlu, Meilinin qardaşı və Maqninin atası kimi təqdim edir.[4]
Meilinin adı Kiçik Eddanın Skáldskaparmál bölməsində dörd dəfə çəkilir. XVII fəsildə X əsr skaldı Þjóðólfr of Hvinirə aid edilən Haustlöng poemasından gətirilən misralarda Tor «Meilinin qardaşı» kimi xatırlanır. Eyni misralar XXIII fəsildə yenidən sitat gətirilir.
XXII fəsildə Haustlöng poemasından verilən başqa bir parçadakı kenninqdə Hœnir allahı Meiliyə istinad edən «ögey Meili» (step-Meili) ifadəsi ilə təsvir edilir.[5]
Kiçik Eddanın sonundakı Nafnaþulur bölməsində Meili həm asarlardan biri, həm də Odinin oğullarından biri kimi sadalanır. Onun adı Baldr ilə Vidar arasında qeyd edilir.[6]

Elmi qiymətləndirmə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Meili adının etimologiyası və mənası dəqiq məlum deyildir. Alman mifoloqu Rudolf Simek onun mənasını «əziz olan» və ya «sevimli» kimi izah etmişdir.[7] [8] Tədqiqatçıların əksəriyyəti Meilinin Tor kimi Odinin oğlu olduğu qənaətindədir. XIX əsrdə bəzi alimlər onun Tor kimi eyni anadan — Yer ilahəsi və Yerin təcəssümü olan Yörðdən doğulduğunu irəli sürmüşdürlər.
XIX əsr tədqiqatçısı Viktor Rydberg isə Baldr ilə Meilinin eyni allah olduğunu iddia edən nəzəriyyə irəli sürmüşdür.[9]
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 Cassell's Dictionary of Norse Myth & Legend (ing.). Cassell & Co. 2002. P. 250. 494 pp. ISBN 0-304-36385-5.
- ↑ https://vikingr.org/norse-gods-goddesses/meili?srsltid=AfmBOookyvc-UJWCFUfT9vlaDaPryGr4eRxbb7uaRjPymvH_T3MBE-fe
- ↑ Larrington (1999:70)
- ↑ "Arxivlənmiş surət". 1 fevral 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.
- ↑ Faulkes (1995:87).
- ↑ Faulkes (1995:156)
- ↑ "Arxivlənmiş surət" (PDF). 19 iyul 2026 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.
- ↑ Mistranslated "the lovely one" in Angela Hall's 2007 translation, Dictionary of Northern Mythology, D.S. Brewer, ISBN 0-85991-513-1, p. 210.
- ↑ Rydberg (2003:191)