Mezonefros

Mezonefros (ilkin böyrək, bədən böyrəyi, gövdə böyrəyi, Volff cismi də adlandırılır; q.yun. μέσος — hərf. "orta", q.yun. νεφρός — hərf. "böyrək" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib) — onurğalı heyvanlarda cüt ifrazat orqanı.

Mezonefros çoxsaylı burulmuş kanalcıqlardan ibarətdir; hər kanalın bir ucu Malpigi cisimciyi ilə (filtrasiya strukturu) tamamlanır, digər ucu isə Volff kanalına açılır. Dəyirmiağızlılar, balıqlar və suda-quruda yaşayanlarda mezonefros ömür boyu fəaliyyət göstərir, lakin ali onurğalılarda (o cümlədən insanda) yalnız embrional inkişafın erkən mərhələlərində fəaliyyət göstərir və sonradan metanefros (əsas, yəni daimi böyrək) tərəfindən əvəz olunur.

Ali onurğalıların erkəklərində mezonefrosun böyük hissəsi toxumluq artımı (epididim) şəklində inkişaf edir və Volf kanalı ilə bərabər toxumçıxarıcı kanal sistemini əmələ gətirir. Dişilərdə isə mezonefros tədricən geriləyir (reduksiya olunur).