Milli Aviasiya Akademiyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox université.png
Milli Aviasiya Akademiyası
MAA
MAA yeni.jpg
MAA-ın ümumi görünüşü

Əvvəlki adları «Azərbaycan Hava Yolları» Dövlət Konserni nəzdində Milli Aviasiya Mərkəzi
Əsası qoyulub 15 iyun 1992
Rektor Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev
Şəhər Bakı
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Ünvan AZ1045, Bakı şəh ., Mərdəkan pr., 30-cu km.
www.naa.edu.az
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar


Milli Aviasiya Akademiyası (MAA) — Azərbaycanın dövlət ali təhsil müəssisəsi, Azərbaycan Hava Yolları QSC-ın strukturuna daxildir. Hal-hazırda Milli Aviasiya Akademiyası Azərbaycanda mülki aviasiya sahəsində ali, əlavə və peşə-ixtisas təhsil proqramlarını həyata keçirən yeganə ali təhsil müəssisəsidir.

Mündəricat

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyası, Kitabxana, 1999-cu il: arxiv
Milli Aviasiya Akademiyası, 2-ci tədris binası: arxiv

Azərbaycan Respublikası müstəqillik əldə etdikdən sonra mülki aviasiya sahəsində milli kadrlara olan ehtiyacın ödənilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 15 iyun 1992-ci il tarixli 337 saylı qərarı ilə «Azərbaycan Hava Yolları» Dövlət Konserni (indiki «Azərbaycan Hava Yolları» Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti) nəzdində Milli Aviasiya Mərkəzi yaradıldı[1]. Professor İlyas Musa oğlu Əliyev Mərkəzin direktoru təyin edildi. Mərkəzin nəzdində Ümumi texniki fənlər və Humanitar fənlər kafedraları təşkil olundu. 1993-cü ildə Mərkəzdə Hava Nəqliyyatının İstismarı fakültəsi yaradıldı və mövcud kafedralar bu fakültəyə daxil edildi. Həmçinin, Aviasiya xüsusi avadanlığı, İngilis dili kafedraları yaradıldı.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 24 fevral 1994-cü il tarixli 81 saylı qərarı ilə Milli Aviasiya Mərkəzi Milli Aviasiya Akademiyası (MAA) adlandırıldı[1]. Professor İlyas Əliyev akademiyanın rektoru təyin edildi. Milli Aviasiya Akademiyası bir fakültə, iki ixtisas, 80 tələbə ilə fəaliyyətə başladı. 1994-cü ildə Hava Nəqliyyatının Uçuş İstismarı fakültəsi və onun nəzdində Hava gəmilərinin uçuş istismarı və aeronaviqasiya, Uçuş aparatlarının və aviasiya mühərriklərinin konstruksiyası və istismarı kafedraları yaradıldı. Həmin ildə MAA-nın nəzdində Elmi Tədqiqat Aviasiya institutu (ETAİ) yaradıldı. ETAİ-nin tərkibində Konstruktor-texnoloji, Elmi texniki informasiya və yeni texnikanın tətbiqi, Aviasiya elektronikası və yeni texnika, Texnologiyanın tətbiqi şöbələri yaradıldı. Mülki aviasiyada aktual elmi-texniki problemlərin həlli, uçuşların təhlükəsizliyini təmin edən yeni uçuş və yerüstü vasitələrin yaradılması və müəyyən normativ-texniki sənədlərin işlənməsində ETAİ mühüm rol oynayır.

1996-cı ildə Milli Aviasiya Akademiyasının rektoru vəzifəsinə AMEA-nın həqiqi üzvü[2], əməkdar elm xadimi, fizika - riyaziyyat elmləri doktoru, professor Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev təyin olundu[1]. 1996-cı ildən başlayaraq MAA özünün yeni inkişaf dövrünə qədəm qoymuşdur. Bu dövrdə akademiyada Uçuş fənləri, Aviasiya radiotexnikası və elektronikası, Avtomatika və aviasiya cihazları, Hava naviqasiyası və havada hərəkətin idarə olunması, Mülki aviasiya iqtisadiyyatı, Texniki fizika, Riyazi təminat və mexanika kafedraları, Təcrübə-sınaq istehsalatı yaradılmış, Qiyabi fakültə təşkil olunmuşdur[1].

Azərbaycanda mülki aviasiyanın inkişafı ilə əlaqədar olaraq 1997-1998-ci tədris ilindən MAA-ya qəbul olan tələbələrin sayı sürətlə artmağa başladı. Əgər 1992-1997-ci illərdə MAA-ya qəbul olan tələbələrin sayı 50-97 tələbə təşkil edirdisə, 1998-ci ildə bu rəqəm 219 nəfərə çatdı. Sonrakı illərdə bu göstərici yüksələn templə dəyişdi. Qəbul olan tələbələrin sayının artması Akademiyanın strukturuna və inkişafına ciddi təsir etdi. MAA-nın məzunlarının ilk buraxılışı 1995/1996-cı tədris ilində oldu. Həmin ildə 39 tələbə MAA-ın məzun adına layiq görüldü.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 iyun 1999-cu il tarixli sərəncamı ilə «Azərbaycan Respublikasının təhsil sahəsində islahat proqramı» təsdiq olunduqdan sonra MAA-da bir sıra struktur dəyişiklikləri aparıldı. Belə ki, 1999-cu ildə Avianəqliyyat istehsalatı fakültəsi, onun nəzdində Avianəqliyyat istehsalatı, Riyaziyyat və mexanika kafedraları, İqtisadiyyat və hüquq fakültəsi və onun tabeliyində olan Hüquqşünaslıq kafedrası yaradıldı. Həmin dövrdə Milli Aviasiya Akademiyasının «Elmi məcmuələr» jurnalı təsis olunmuş və Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının reyestrinə daxil edilmişdir[3].

MAA-da tədris prosesinin beynəlxalq aviasiya təşkilatlarının tələblərinə uyğun olaraq qurulması məqsədilə 1999-cu ildən etibarən Akademiya Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi (DAK) tərəfindən sertifikarlaşdırılmış[1] və dövri olaraq onun qüvvəsi yenilənmişdir. DAK tərəfindən aparılmış sertifikasiyanın nəticəsi olaraq akademiyanın məzunlarının diplomları DAK üzvü olan ölkələrdə tanınmağa başlamışdır.

Milli Aviasiya Akademiyası ilə Türkiyə, Rusiya, Ukrayna, Latviya, Litva, Böyük Britaniya, Almaniya, Yunanıstan, Portuqaliya, İtaliya, İsrail, Fransa, ABŞ, Kanada, Yaponiya və digər ölkələrin 50-yə yaxın ali məktəbləri arasında elmi-tədqiqat işlərinin aparılması, dissertasiyaların müdafiə edilməsi, beynəlxalq konqres, konfrans, simpozium və seminarların təşkili ilə bağlı müqavilələr imzalanmışdır. 1999-cu ildə Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının (ICAO) prezidenti Assad Kotayt MAA-nın fəxri qonağı oldu. Aparılan intensiv inkişaf tədbirlərinin nəticəsi olaraq MAA 2000-ci ildə ICAO-un Sorğu kitabına, 2002-ci ildə isə İCAO-un reyestrinə daxil edildi[1]. 2000-ci ildə MAA-da müasir tələblərə cavab verən idman kompleksi istifadəyə verildi. Kompleksin açılışında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin sədri İlham Əliyev iştirak etdi. Həmin ildə Avianəqliyyat istehsalatı fakültəsinin nəzdində Aviasiya təhlükəsizliyi, 2002-ci ildə isə Ətraf mühitin aerokosmik monitorinqi kafedraları təşkil olundu.

2003-cü ildə Hava Nəqliyyatının Uçuş İstismarı və Hava Nəqliyyatının Texniki İstismarı fakültələri birləşdirilərək, Hava Nəqliyyatının Uçuş-Texniki İstismarı fakültəsi adlandırıldı. Hava gəmilərinin uçuş istismarı və aeronaviqasiya, Hava hərəkətinin idarə edilməsi və meteorologiya, Uçuş aparatlarının və aviasiya mühərriklərinin konstruksiyası və istismarı, Aviasiya radiotexnikası və elektronikası, Aviasiya xüsusi avadanlığı kafedraları fakültənin tərkibinə daxil edildi. Həmin ildə MAA-da elmi-pedaqoji və elmi kadrların planlı şəkildə hazırlanması məqsədilə Aspirantura şöbəsi yaradıldı. Elmi-pedaqoji və elmi kadrların nəzəri, ixtisas hazırlığının təkmilləşdirilməsində, onların elmi-tədqiqat üsul və metodlarına yiyələnməsində, müstəqil şəkildə yüksək səviyyədə elmi və pedaqoji iş aparmaq bacarıqlarına malik olmalarında Aspirantura şöbəsinin böyük rolu oldu.

2004-cü ildə “Milli Aviasiya Akademiyasının Elmi əsərləri” toplusu Ali Attestasiya Komissiyasının reyestrinə daxil edildi[3]. İldə iki dəfə çap olunan bu toplu MAA alimlərinin elmi əsərlərinin nəşrində mühüm rol oynadı. 2005-ci ildə MAA-da “İnformasiya-hesablama Mərkəzi” fəaliyyətə başladı. Mərkəzin köməyi ilə qısa müddət ərzində bütün tədris korpuslarını birləşdirən lokal kompütter şəbəkəsi, internetdə Akademiyanın fəaliyyətini əks etdirən zəruri informasiyalar yerləşdirilmiş, 20-dən çox ixtisaslaşdırılmış auditoriya, kompüter sinifləri, elektron kitabxana və s. yaradıldı. MAA-da müasir elektron kitabxana, həmçinin elmi-texniki, tədris-metodiki, sorğu və ixtisaslaşdırılmış ədəbiyyatla komplektləşdirilmiş kitab fondu mövcuddur. Kitab fondu daim yenilənir və genişlənir.

Həmin ildə Azərbaycan aviasiyasının şanlı tarixini özündə yaşadan, zəngin materiallar toplanaraq, gələcək nəsillərə çatdırılmasını təmin etmək məqsədilə MAA-da “Aviasiya tarixi muzeyi” yaradılmışdır. Həmçinin MAA-da Xüsusi Konstruktor Bürosu yaradıldı. Konstruktor Bürosunun nəzdində Konstruktor-texnoloji və Biofıziki cihazlar şöbələri təşkil edildi. Bu şöbələrdə aviasiya xidməti və ekoloji şəraitin təmin olunması ilə bağlı elmi-tədqiqat və təcrübi-konstruktor işləri aparılmağa başlandı.

Azərbaycan Bolonya prosesinə qoşulduqdan sonra Akademiyada bir sıra struktur və məzmun dəyişiklikləri aparıldı, beynəlxalq əlaqələr genişləndirildi. Belə ki, 2005-2008-ci illərdə Avianəqliyyat istehsalatı fakültəsinin nəzdində Aviasiya psixofıziologiyası və fiziki hazırlıq kafedrasının bazasında Aviasiya psixofıziologiyası və reabilitasiya, Bədən tərbiyəsi kafedraları; İnformatika və riyazi modelləşdirmə kafedrasının bazasında Aerokosmik informasiya texnologiyaları və idarəetmə sistemləri kafedrası təşkil edildi. Aeronaviqasiya kafedrası yaradıldı. İqtisadiyyat və hüquq fakültəsinin tabeliyində İctimai fənlər, Dil və ədəbiyyat, Menecment, Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər, Hüquqşünaslıq kafedraları təşkil olundu. İxtisasartırma fakültəsi yaradıldı. Avianəqliyyat istehsalatı fakültəsində Nəqliyyat sistemlərinin logistikası ixtisasları üzrə bakalavr hazırlığına, eyni zamanda tələbələrin biliyinin çoxballı sistemlə qiymətləndirilməsinə və kredit sisteminin tətbiqinə başlanıldı. Sonrakı illərdə bakalavriat səviyyəsində kadr hazırlığı və kredit sisteminin tətbiqi MAA-nın bütün ixtisaslarını əhatə etdi. Bu dövrdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq olunmuş Dövlət Təhsil Standartlarına uyğun olaraq MAA-ın tədris planları hazırlanıb, fənn proqramları yenilənib və Standartlara daxil olunmuş yeni fənlərin proqramları və dərs vəsaitləri tərtib edilmışdir.

Bu illərdə MAA-ın beynəlxalq proqramlarda iştirakı genişləndirilmiş və müxtəlif aviasiya mərkəzləri ilə əlaqələri gücləndidrilmişdir. MAA «Aviasiya və raket-kosmik texnikasının sınaqları və istismarı» istiqaməti üzrə mütəxəssislər hazırlayan Rusiya ali təhsil müəssisələrinin Tədris-Metodiki Birliyinə, «Hava nəqliyyatında elmi-tədqiqatlar» və «Mülki aviasiya tədris-məşq mərkəzi» Beynəlxalq assosiasiyalarına üzv kimi qəbul olunmuşdu. MAA əməkdaşları İstanbul (Türkiyə), Barselona (İspaniya), Praqa (Çexiya), Budapeşt (Macarıstan), Venesiya (İtaliya), Krakov (Polşa), Vyana (Avstriya), Qahirə (Misir) şəhərlərində keçirilən müxtəlif beynəlxalq konfrans və seminarlarda MAA-nı təmsil etmişlər. Türkiyə Cümhuriyyətinin vətəndaşları MAA-da aparılan elmi-tədqiqat işlərinə cəlb olunmuşlar. Akademiyanın əməkdaşları ABŞ, Almaniya, Avstriya, Fransa, Çexiya, Misir, Rusiya, Ukrayna, Özbəkistan və digər ölkələrdə yeni və istismarda olan təyyarə növləri, onların mühərrik və sistemləri, havada hərəkətin idarə olunması, naviqasiya sistemləri, radiotexniki vasitələr və digər istiqamətlər üzrə ixtisaslarını artırmışlar. Akademiyanın bir qrup əməkdaşları isə Rusiya, Ukrayna, Litva, Almaniya, ABŞ və Kanada-ın elm və tədris mərkəzlərinin fəxri doktorları və professorları, müxtəlif akademiyaların həqiqi və müxbir üzvləri seçilmişlər. MAA əməkdaşlarının elmi əsərləri dünyanın 30-a yaxın ölkəsinin elmi jurnal və məcmuələrində çap olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyası (DMAA) tərəfindən qəbul olunmuş qaydalara və prosedurlara, Beynəlxalq Mülki Aviasiya təşkilatları tərəfindən qəbul edilmiş qaydalara, standartlara, tövsiyə edilən təcrübə və prosedurlara, digər beynəlxalq normativ-hüquqi aktların tələblərinə uyğunluğunun müəyyən edilməsi məqsədi ilə Milli Aviasiya Akademiyası Təhsil Nazirliyinin akkreditasiyasından keçmiş və ona ali məktəb statusunu müəyyən edən 001 saylı sertifikat verilmişdir. Bu sertifikasiya MAA-nın mülki aviasiya sahəsində mütəxəssis hazırlığı ilə məşğul olan təhsil müəssisəsi statusunun müəyyən edilməsi, onun fəaliyyətinin növbəti müddətə uzadılması üçün hüquqi təminat yaratmışdır.

Milli Aviasiya Akademiyası Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin qərarı ilə Mülki Aviasiya Ali Təhsil Müəssisəsi Sertifikatına (Şəhadətnaməsinə) layiq görülmüşdür.

2008-ci ildə MAA-da Aerokosmik fakültə yaradıldı və Aeronaviqasiya, Ətraf mühitin aerokosmik monitorinqi, Aerokosmik informasiya texnologiyaları və idarəetmə sistemləri, Avtomatika və aviasiya cihazları, Bədən tərbiyəsi kafedraları onun tabeliyinə verildi. Həmin ildə MAA-nın DAK tərəfindən növbəti sertifikasiyası keçirildi və MAA-ya verilmiş sertifikatın müddəti 2011-ci ilə qədər artırıldı. Sertifikatın təqdim edilməsi mərasimində DAK sədri professor Tatyana Anodina iştirak etmişdir. 2009-cu ildə Elmi-Tədqiqat Nəqliyyat və Aviakosmik Problemləri İnstitutunun (ETNAPİ) “Aviasiya mikroelektron vericiləri” şöbəsində 10 ədəd “Nanoeducator” elmi-tədris kompleksindən ibarət nano-tədris-tədqiqat sinfi yaradıldı. Bu sinifdə “Solver-NEXT” və “Solver-FD” atom-qüvvə və tunel mikroskopları quraşdırıldı.

2010-cu ilin oktyabr ayında MAA-da Trenajor mərkəzi istifadəyə verildi[4][5]. Bu mərkəz öz təchizatı və funksional səviyyəsinə görə MDB məkanında yeganə, Şərqi Avropada isə ən müasir və böyük mərkəzlərdən biri olmaqla pilotların məqsədyönlü, davamlı və fasiləsiz, ilkin və yenidən hazırlığı, həmçinin uçuş heyəti üzvlərinin istehsalatdan ayrılmadan ixtisaslarını artırmaları üçün mühüm rol oynayır. 2010-cu ildə MAA-da Tədrisin təşkili və elmi kadrların hazırlığı idarəsi yaradıldı. İdarənin strukturuna tədris-metodiki, Magistratura və doktorantura şöbələri daxil edildi.

2010/2011-ci tədris ilində MAA-da magistratura səviyyəsinə ilk dəfə qəbul aparıldı. 2011-ci ilin dekabr ayında Milli Aviasiya Akademiyasının DAK tərəfindən növbəti sertifikasiyası keçirildi və MAA-ya verilmiş sertifikatın müddəti 2014-cü ilə qədər artırıldı. 2012-ci ilin yanvar ayında MAA Avropa Mülki Aviasiya Konfransının (ECAC) təlim mərkəzləri şəbəkəsinə üzv qəbul edildi və bununla Akademiyada mütəxəssis hazırlığının beynəlxalq standartların tələblərinə uyğunluğu təsdiq edildi. 2012-ci il may ayının 30-da Milli Aviasiya Akademiyası “Təhlükəli yüklərin hava nəqliyyatı ilə daşınması” üzrə Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (İATA) regional tədris mərkəzi statusunu aldı. MDB ölkələri içərisində yalnız Rusiya və Ukraynada belə regional mərkəzlər fəaliyyət göstərir.

2014-cü ilin sentyabr ayında MAA-da ən müasir tələblərə cavab verən tələbə şəhərciyi istifadəyə verildi. Tələbə şəhərciyində iki 2 mərtəbəli yataqxana korpusu, 1600 yerlik tamaşaçı tutumuna malik, 9 cığırlı qaçış zolaqlı, ölçüləri 105mx68m olan süni örtüklü standart futbol meydançası, tennis kortu, voleybol və basketbol meydançaları tikilmişdir. Hər korpus hər biri 2 nəfərlik olmaqla 33 otaqdan ibarətdir. Hal-hazırda MAA-nın ən müasir avadanlıqlarla, ixtisaslaşdırılmış auditoriyalarla, laboratoriyalarla, kitabxanalarla təchiz olunmuş beş tədris korpusu, müasir trenajor mərkəzi, idman kompleksi, təcrübə-sınaq istehsalat sahəsi, otel kompleksi, tələbə şəhərciyi vardır.

Mülki Aviasiya Muzeyi[redaktə | əsas redaktə]

Məktəblilər Milli Aviasiya Akademiyasının Aviasiya Muzeyində

Milli Aviasiya Akademiyasının nəzdində fəaliyyət göstərən Azərbaycan Mülki Aviasiya Muzeyi mülki aviasiyamızın dünəni və bugününü əks etdirən eksponatların toplandığı, mühafizə, nümayiş və təbliğ edildiyi müqəddəs ocaqdır. Azərbaycanın mülki aviasiya tarixinin araşdırılıb tədqiq edilməsi, təbliğ olunması, onun maddiləşdirilməsi zəruriliyi Azərbaycan Mülki Aviasiya Muzeyinin yaradılması üçün zəmin yaratmışdır. 2005-ci ilin aprel ayında “Azərbaycan Hava Yolları” QSC tərəfindən Azərbaycan Mülki Aviasiya Muzeyinin yaradılması haqqında qərar qəbul edilmişdir. Azərbaycan Mülki Aviasiya Muzeyi Azərbaycan Respublikasının “Muzeylər haqqında Qanununu”, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin “Azərbaycan Respublikası muzey sərvətlərinin və muzey kolleksiyasının uçotu və mühafizəsinə dair təlimatını” və digər dövlət sənədlərini əldə rəhbər tutaraq muzeylərin qarşısına qoyulan vəzifələrə əsasən öz iş prinsipini qurmuşdur. Mülki Aviasiya Muzeyi MAA-ın ərazisində yerləşən IV tədris binasının nəzdində, I mərtəbədə yerləşir. Onun sahəsi 254,88 kvdrat metrdir. Muzey – fond və ekspozisiya şöbələrindən ibarətdir. Muzeyin fond şöbəsi muzey əşyalarının toplanması, mühafizə olunması, uçot-qeydiyyat işinin aparılması funksiyasını həyata keçirir. Muzeyin fondunda Azərbaycanın mülki aviasiyasının dünənini və bugününü öyrənilməsində zəruri olan əyani vəsaitlər, qəzet materialları, əlyazmaları, qərar və sərəncamlar kimi dövlət sənədlərinin sürətləri, fotoşəkillər, filmlər, bədii ədəbiyyat, təsviri sənət nümunələri və s. toplanmışdır. Onların ümumilikdə sayı 9000-dən artıqdır. Bu materialar Azərbaycan Milli Arxiv İdarəsi, Siyasi Partiyalar və İctimai Hərəkatlar Arxivi, Azərbaycan Tarixi Muzeyi, Dövlət Kino-Foto Sənədlər Arxivi, Milli Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutu, Azərbaycan Dövlət Teleradio Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti, M.F. Axundov adına Milli Kitabxana, “Azərbaycan Hava Yolları” Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti, Azərbaycanın Belarusdakı səfirliyi və digər mənbələrdən əldə edilmişdir[6]. Bununla yanaşı muzeyin fonduna Azərbaycan mülki aviasiyasının yaranmasında və inkişafında xidmətləri olan təyyarəçilərin ailə üzvləri tərəfindən bir çox sənədlər, əşyalar və s. hədiyyə verilmişdir. Toplanmış bu sənədlərin hər birində günümüzədək daşınıb xatirəyə çevrilmiş tarix öz əvəzsizliyi ilə böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Ekspozisiya[redaktə | əsas redaktə]

Muzeyin ekspozisiyası tarixi xronologiya üzrə 10 bölmə əsasında qurulmuşdur. Bu bölmələrin hər biri Azərbaycanın mülki aviasiyasının yaradılması üçün atılmış ilk addımlardan başlayaraq, bu gün müstəqilliyimizin bərpa edildiyi dövrdə baş verən sürətli inkişafadək keçilmiş bütün tarixi yolları işıqlandırır. Ekspozisiyamızda 1910-cu ildə Bakıda ilk uçuşun həyata keçirilməsi, ilk aerodromun tikilməsi, 1915-ci ildə Bakıda açılmış dəniz aviasiyası zabitlər məktəbinin yaradılması, 1931-33-cü illər ilk hava limanının (Binə) inşası, 1938-ci il 2 iyun tarixində Azərbaycanın ilk müstəqil mülki aviadəstəsinin təşkil olunması, Yevlax, Zabrat aviamüəssisələrinin fəaliyyəti və s. bu kimi tarixi məqamlar işıqlandırılmışdır. Mülki aviasiyanın yaranmasında və inkişafında xidmətləri olan təyyarəçilər - Teymur Mustafayev, İvan Bandzo, Arkadi Ramanov, Əbülfəz Quliyev, Nurəddin Əliyev, Yusif Quliyev, Viktor İsgəndərov, qadın təyyarəçilərimizdən isə - Leyla Məmmədbəyova, Sona Nuriyeva və Züleyxa Seyidməmmədova və digərləri haqqında da materiallar ekspozisiyamızda öz yerini alır. Bundan başqa, muzeyin ekspozisiyasında ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin əsl memarı olduğu Azərbaycan müasir mülki aviasiyasının inkişafını əks etdirən yazılı və foto materiallar nümayiş olunur. Heydər Əliyevin müdrik iqtisadi siyasəti nəticəsində Azərbaycan mülki aviasiyasının inkişaf etdirilməsi üçün qəbul edilmiş 1998-2003-cü illər proqramı əsasında Bakı Beynəlxalq Hava Limanının yenidən qurulması, yeni sərnişin terminalının istifadəyə verilməsi, “Boeing” ailəsinə mənsub ilk təyyarələrin alınması və digər yerinə yetirilmiş işlər haqqında təfsilatı ilə məlumat verilir. Həmçinin ekspozisiyamızda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi altında (2003-cü ildən) respublikamızda mülki aviasiyanın inkişaf etdirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş proqramlara əsasən həyata keçirilən işlər – yeni beynəlxalq hava limanlarının, inzibati binaların, uçuş-enmə zolaqlarının açılışı mərasimləri[7]nin, hava gəmiləri parkının genişləndirilməsini özündə əks etdirən fotoşəkillər, mülki aviasiyamızın inkişafına təsir göstərən sərəncam, qərarlar və s. nümayiş olunur.

Ekskursiyalar[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Mülki Aviasiya Muzeyinin ekspozisiyası 2008-ci il fevralın 29-dan öz qapılarını tamaşaçılarının üzünə açmışdır. Ekspozisiya fəaliyyətə başladığı gündən etibarən muzeyə tamaşaçıların cəlb edilməsi və ekskursiyaların təşkili işinə başlamışdır. Öz tamaşaçı kütləsini genişləndirmək məqsədi ilə muzey təkcə Milli Aviasiya Akademiyasının tələbə və müəllim heyətinin cəlb edilməsi ilə kifayətlənməyərək, Respublikanın orta, orta ixtisas və ali tədris müəssisəsələri ilə müqavilə bağlayaraq aviasiyamızın tarixinin təbliği üçün ekskursiyalar həyata keçirir[8][9][10][11]. Mülki Aviasiya Muzeyinin əsas təbliğat vasitələrindən biri də mühazirələrdir. Muzeyin əməkdaşları tərəfindən muzeydə və muzeydənkənar təhsil müəssisələrində də mühazirələr oxunur. Azərbaycanda mülki aviasiyanın yaranmasının tarixi, müasir inkişafı, ulu öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi illərində aviasiyamızda həyata keçirilən layihələr, ilk qadın təyyarəçilərimiz, Qarabağ şahinlərimiz, tariximizin şanlı səhifələri, qanlı günləri və s. bu kimi mövzularda oxunan mühazirələr gənc nəslə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanması, onların böyüdükləri torpağa layiqli övlad olması, tariximizə və tarixi köklərimizə bağlılıqlarının artırılması üçün keçirdiyimiz tədbirlər sırasında özünəməxsus yer tutur.

Heydər Əliyev Muzeyi[redaktə | əsas redaktə]

Heydər Əliyev Muzeyi 2006-cı ildə Mülki Aviasiya Muzeyi tərəfindən Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 80 illik yubileyi münasibətilə yaradılmışdır. 2013-cü ildə Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 90 illik yubileyi münasibətilə muzeyin ekspozisiyası yenidən işlənib dizayn edilərək tamaşaçıların ixtiyarına verilmişdir[12]. Heydər Əiyev Muzeyi Milli Aviasiya Akademiyasının V tədris binasında yerləşir. Muzey 4 ekspozisiya zalından və 1 konfrans otağından ibarətdir. Ümumi sahəsi 326 kvadrat metrdir. Ekspozisiyada Ümummilli lider Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyətini əks etdirən 193 ədəd material nümayiş olunur.

Mərkəzlər[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akdemiyasında aşağıdaki Mərkəzlər fəaliyyət göstərir:

  1. Pilotların Hazırlığı Mərkəzi
  2. IATA İnstitutu
  3. Beynəlxalq əlaqələr şöbəsi
  4. Elmi-İstehsalat Birliyi
  5. Kitabxana
  6. Hesablama Mərkəzi
  7. Poliqrafiya Mərkəzi

Pilotların Hazırlığı Mərkəzi[redaktə | əsas redaktə]

2010-cu ildən etibarən Milli Aviasiya Akademiyasının nəzdində Pilotların Hazırlığı Mərkəzi fəaliyyət göstərir. Mərkəz Nəzəri və Praktiki Hazırlıq şöbələrindən ibarətdir. Nəzəri Hazırlıq Şöbəsində 300-dən artıq ixtisasartırma kurslarına hər il 7000-dən artıq aviasiya sahəsində çalışan mütəxəssis cəlb olunur. Praktiki Hazırlıq Şöbəsində isə peşəkar mülki aviasiya pilotlarının hazırlığı üçün vacib olan 4 ədəd uçuş simulyatoru quraşdırılmışdır. Beləliklə, Pilotların Hazırlığı Mərkəzində Airbus A320, Boeing 757/767, ATR-42/72 təyyarələri həmçinin Mi-8AMT helikopter pilotların təlim keçir. Uçuş simulyatorunda aviasiya elminin və texnikasının müasir yeniliklər tətbiq olunmaqla, bu sahədə ən yüksək olan və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən yoxlanılan D səviyyəsi təmin olunur[5].

Pilotların Hazırlığı Mərkəzinin Nəzəri Hazırlıq Şöbəsi (PHM NHŞ)[redaktə | əsas redaktə]

MAA-nın Pilotların Hazırlığı Mərkəzinin Nəzəri Hazırlıq Şöbəsi “Azərbaycan Hava Yolları” QSC-in bütün struktur bölmələri, həmçinin Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən aviasiya müəssisələri və şirkətləri, digər nazirlik və dövlət qurumlarının aviasiya xidməti strukturları üçün mütəxəssislərin ilkin, yenidən hazırlıq və ixtisasartırma kurslarını həyata keçirir. Kursları müvəffəqiyyətlə bitirən mütəxəssislərə müvafiq sertifikatlar verilir. MAA-nın PHM NHŞ-də tədris prosesi “Azərbaycan Hava Yolları” QSC tərəfindən tədris kurslarının təsdiq olunmuş illik plan-qrafikinə, aviamüəssisələrin və aviaşirkətlərin müraciətlərinə, şirkətlərlə bağlanmış olan müqavilələrə və “Azərbaycan Hava Yolları” QSC tərəfindən mövcud plan-qrafikə edilən əlavələr əsasında təşkil edilir. PHM NHŞ-də tədris prosesi Azərbaycanın Aviasiya Qaydalarına[13], Beynəlxalq Aviasiya Təşkilatlarının tələblərinə və tövsiyələrinə uyğun tərtib olunmuş, Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyası tərəfindən bəyənilmiş, sifarişçilərlə razılaşdırılmış və MAA-nın rektoru tərəfindən təsdiq olunmuş tədris planları və proqramları əsasında aparılır. PHM NHŞ-də tədris prosesini MAA-nın kafedralarının aidiyyatı sertifikatları olan professor-müəllim heyətinin üzvləri, “Azərbaycan Hava Yolları” QSC-in, aviaşirkətlərin və aviamüəssisələrin aparıcı mütəxəssisləri, xarici ölkələrdən dəvət olunmuş təlimatçılar təmin edirlər. Tədris prosesinin təşkili və həyata keçirilməsi, tədris kurslarının kompleks tədris metodiki model işlənmələrinin həyata keçirilməsi daxil olmaqla, hazırlıq sisteminə və onun nəticələrinin qiymətləndirilməsinə peşəkar yanaşmanı nəzərdə tutan TRAINER ICAO-nun müasir metodologiyasına əsaslanır. PHM NHŞ İnternetə çıxmaq imkanı olan, EASA-PART 147 tələblərinə, beynəlxalq müasir standartlara uyğun quraşdırılmış texniki video və audio təqdimat vasitələri ilə təchiz olunmuş ixtisaslaşmış auditoriyalara, oxu zalına malik elektron kitabxanaya, kompüterlərlə təchiz olunmuş imtahanlara hazırlıq və biliklərin yoxlanması imkanı olan sinif otaqlarına malikdir. PHM NHŞ real aviatexniki qurğuların kompüter modelləşdirilməsi və metodiki tələb olunan şəraitin (həmçinin, fövqəladə halların) simulyasiyası daxil olmaqla praktiki və laboratoriya dərslərin keçirilməsi üçün bütün lazımi material-texniki və laboratoriya bazasına malikdir. Bortbələdçilərin peşəkar biliklərinin praktiki öyrənilməsi sinfində fotonümayişli bortbələdçinin iş yerinin (Embraer-170/190, А-319/320, A-340-500, B-757-200, B-767-300, B-787 Dreamliner HG-lərinin tipləri üzrə) prosedur modelləşdirilməsi, lazımi audiomüşaiyətlə HG-lərinin biznesekonom klass sərnişin salonlarının konstruksiyalarının bölmələri, ilkin tibbi yardımın göstərilməsi qaydalarının öyrədilməsi üçün imitasiyalı (əyani) manekenlərin trenajorları vardır. Bu manekenlərin aşağıdakı növləri var:

  • Ürək-nəfəs reanimasiya fantom-sistemi (Ambu Man C);
  • Müxtəlif zədələr toplusuna malik tam boylu maneken (Full Body CPR/Trauma);
  • Kontrollerli uşaq maneken-trenajor;
  • Nəfəs yollarına yad predmetlərin düşməsi zamanı xilasetmə sistemi (Choking manikin).

Aviasiya personalının qəza-xilasetmə hazırlığı üzrə praktiki dərslər HG-nin əsas və ehtiyat qapılarını, HG-dən qəza hallarına çıxmanı, kabinənin və sərnişin salonunun tüstülənməsinin və yanmasının imitasiyasını, salonda rabitə və əlaqənin, sərnişinlər və bortbələdçilər üçün qəza stasionar oksigen sisteminin işə düşməsini imitasiyasını nəzərdə tutan Door Trainer (А-319/320, В-757-200; ATR-42/72) trenajorunda həyata keçirilir. Tədris prosesində instruktor yerindən məsafədən idarə olunan, həssas vericilərlə təchiz olunmuş çoxməqsədli tüstü və yanğın trenajorundan və çox istifadə olunmaq üçün nəzərdə tutulan yanğınsöndürmə vasitələrindən istifadə edir. Suda qəza-xilasetmə işləri üzrə hazırlıq xilasedici qayıqlar sistemindən və digər lazımi qurğulardan istifadə etmək 25 metrlik qış hovuzunda həyata keçirilir. Aeroportların aviasiya təhlükəsizlik sisteminin əməkdaşları praktiki dərslərini HG sərnişinlərinin və baqajın baxışdan keçirilməsinin real monitorinq kompleksi ilə təchiz olunmuş xüsusi auditoriyalarda keçirlər. PHM NHŞ CRM qurğuları üzrə dərslərin təcrübi hissəsini keçilməsi zamanı vəziyyət modelləşdirilməsi prosesində lazım olanların hamısına malikdir: HG-lərinin tipləri üzrə nümayiş trenajorları (İL-76TD; ATR-42/72; A-319/320, B-757-200; Mi-8MTV1, Mi-171 və s.), audio və video yazan sistemlər, insan faktorunun sahəsində tədris üzrə ICAO-nun rəhbər sənədinə (Doc.9683) əsasən hədəf və səhv amillərin idarə edilməsi modelinin öyrənilməsi prosesində effektli istifadə etmək imkanı yaradan təlim materiallarına baxmaq və analiz etmək üçün müvafiq auditoriyalar. PHM NHŞ-də modullu CBT tədris proqramlarının köməyi ilə IATA-nın 7, 8, 9, 10, 11 və 12-ci kateqoriyalı aviasiya personalının “Hava nəqliyyatı ilə təhlükəli yüklərin daşınması” kursunun tədris sistemi tətbiq olunur. PHM NHŞ-də texniki və səs izolyasiyası təminatı üzrə ICAO-nun tələblərinə uyğun tam ixtisaslaşmış auditoriyalarda HG-nin uçuş heyətlərinin və HHİ xidmətinin dispetçerlərinin ingilis dili biliklərinin ICAO-nun qiymət şkalasına uyğun olaraq yoxlanılması aparılır. PHM NHŞ-də HG-nin uçuş heyəti, HG-nin yerüstü texniki xidmətinin mühəndis-texniki heyəti, aviasiya təhlükəsizliyi, havada hərəkətin idarə olunması, aviasiya daşımaları xidmətlərinin mütəxəssisləri daxil olmaqla geniş spektrdə aviasiya personalına ilkin hazırlıq, yenidən hazırlıq və ixtisasartırma tədris kursları həyata keçirilir. Hər bir kursun tədris proqramında TRAİNER ICAO-nun tədris metodikasında nəzərdə tutulan nəzəri və təcrübi məşğələlərin uyğun keçirilməsi, test üsulu daxil olmaqla tədris kurslarının nəticələrinin yoxlanması nəzərdə tutulur.

PHM NHŞ-də ilkin hazırlıq istiqamətləri[redaktə | əsas redaktə]

Pilotların Hazırlığı Mərkəzinin Nəzəri Hazırlıq Şöbəsində ilkin hazırlıq aşağıdakı istiqamətlər üzrə aparılır:

  • CPL (A) + MPL (A) ATPL (A) (FROZEN) proqramı üzrə pilotların ilkin nəzəri hazırlığı (təyyarə);
  • CPL (A) + MPL (A) ATPL (A) (FROZEN) proqramı üzrə qadın-pilotların ilkin nəzəri hazırlığı (təyyarə);
  • CPL (H) + MPL (A) ATPL (A) (FROZEN) proqramı üzrə pilotların ilkin nəzəri hazırlığı (helikopter);
  • HG-lərinin bortbələdçilərinin ilkin hazırlığı (Embraer-170/190, А-319/320, A-340-500, B-757-200, B-767-300, B-787 Dreamliner, Gulfstream-200/500 HG-lərinin tipləri üzrə);
  • HG-nin bort operatorlarının ilkin hazırlığı (İL-76TD, АN-12 HG-lərinin tipləri üzrə);
  • Aviasiya təhlükəsizliyi üzrə aviasiya personalının (kateqoriyalar üzrə) ilkin hazırlığı;
  • Hava nəqliyyatı ilə təhlükəli yüklərin daşınması üzrə aviasiya personalının (IATA-nın 7, 8, 9, 10, 11, 12-ci kateqoriyaları üzrə) ilkin hazırlığı;
  • İnsan amili sahəsi üzrə aviasiya personalının (kateqoriyalar üzrə) ilkin hazırlığı;
  • CRM sahəsi üzrə aviasiya personalının (kateqoriyalar üzrə) ilkin hazırlığı;
  • HG-nin qəza-xilasetmə vasitələri və fövqəladə hallarda fəaliyyət üzrə aviasiya personalının (HG-nin tipi üzrə) ilkin hazırlığı;
  • TCAS və EGPWS sistemləri üzrə HG-nin uçuş heyətinin ilkin hazırlığı;
  • Yerüstü donmaya qarşı müdafiə üzrə HG-nin uçuş heyətinin ilkin hazırlığı;
  • A; B1 və B2 kateqoriyaları üzrə HG-nin yerüstü xidmətlərinin texniki personalının ilkin hazırlığı;
  • HHİE dispetçerlərinin ilkin hazırlığı;
  • DİSPATCH uçuşların planlaşdırılması xidməti mütəxəssislərinin ilkin hazırlığı;
  • Aeroportun perronunda HG-nə xidmətin göstərilməsi üzrə agentlərin ilkin hazırlığı;
  • İlkin tibbi yardımın göstərilməsi sahəsində aviasiya personalının (kateqoriyalar üzrə) ilkin hazırlığı.

PHM NHŞ-də aviasiya personalının yenidən hazırlığı aşağıdakı istiqamətlərdə həyata keçirilir:

  • HG-nin yeni tipləri üzrə uçuş heyətinin yenidən hazırlığı (ATR-42/72, А-319/320, A-340-500, B-757-200, B-767-300, B-787 Dreamliner, İL-76ТD, Mi-8МТV1, Мi-171);
  • HG-nin yeni tiplərinə texniki xidmətin göstərilməsi üzrə mühəndis-texniki heyətin (B1) yenidən hazırlığı (Embraer-170/190, А-319/320, A-340-500, B-747, B-757-200, B-767-300, B-787, Dreamliner, İL-76ТD, Мi-8МТV1, Мi-171);
  • HG-nin bortbələdçilərinin yenidən hazırlığı (HG-nin tipləri üzrə);
  • HG-nin yeni tiplərinə texniki xidmətin göstərilməsi üzrə mühəndis-texniki heyətin (B2) yenidən hazırlığı (Embraer-170/190, А-319/320, A-340-500, B-747, B-757-200, B-767-300, B-787, Dreamliner, İL-76ТD, Мi-8МТV1, Мi-171);
  • HG-nə texniki xidmətin göstərilməsi üzrə mühəndis-texniki heyətin yenidən hazırlığı (B1 kateqoriyasından B2 kateqoriyasına);
  • HG-nə texniki xidmətin göstərilməsi üzrə mühəndis-texniki heyətin yenidən hazırlığı (B2 kateqoriyasından B1 kateqoriyasına).

PHM NHŞ-də aviasiya personalının ixtisasartırma prosesi aşağıdakı qeyd olunan sahələr üzrə həyata keçirilir:

  • HG-nin tipləri üzrə uçuş heyətinin ixtisasartırması (Embraer-170/190, А-319/320, A-340-500, B-747, B-757-200, B-767-300, B-787, Dreamliner, İL-76ТD, Мi-8МТV1, Мi-171);
  • HG-nin tipləri üzrə yerüstü texniki xidmət göstərən mühəndis-texniki heyətin ixtisasartırması (ATR 42/72, A-319/320, B-757-200, B-767, İL-76ТD, Мi-8МТV1, Мi-171, АN-12, ES-155B1, AS-332L1);
  • HG bort bələdçilərinin ixtisasartırması;
  • HHİE dispetçerlərnin ixtisasartırması;
  • Aviasiya təhlükəsizliyi sahəsində aviasiya personalının (kateqoriyalar üzrə) ixtisasartırması;
  • Hava nəqliyyatı ilə təhlükəli yüklərin daşınması üzrə aviasiya personalının (IATA-nın 7, 8, 9, 10, 11, 12-ci kateqoriyaları üzrə) ixtisasartırması;
  • CRM sahəsi üzrə aviasiya personalının (kateqoriyalar üzrə) ixtisasartırması;
  • HG-nin qəza-xilasetmə vasitələri və fövqəladə hallarda fəaliyyət üzrə aviasiya personalının (HG-lərinin tipi üzrə) ixtisasartırması;
  • Qəza-xilasetmə və aeroportların yanğından mühafizə xidmətlərinin ixtisasartırması.

PHM NHŞ-də dərslərin keçirilməsinə Aviasiya Akdemiyasının ixtisas kafedralarının professor-müəllim heyətindən ən təcrübəli, ixtisaslı instruktorlar, və həmçinin Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyasının tərəfindən hüquqi icazə almış, “Train the Trainer” kursu daxil olmaqla, lazımi instruktor hazırlığı keçmiş “AZAL” QSC-ın müvafiq struktur bölmələrinin aparıcı mütəxəssisləri cəlb olunurlar.

Pilotların Hazırlığı Mərkəzinin Praktiki Hazırlıq Şöbəsi (PHM PHŞ)[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Hava Yollarının Pilotların hazırlığı mərkəzinə 4 FFS tipli (Full Flight Simulator) kompleks trenajor, 3 tam təchiz edilmiş CBT (Computer Based Training) sinifi daxildir. Mərkəz Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportundan cəmi 5 kilometr məsafədir və Milli Aviasiya Akademiyasının hissəsidir[14].

“AZAL Training” Aviasiya Tədris - Təlim Mərkəzi[redaktə | əsas redaktə]
Milli Aviasiya Akademiyası, “AZAL Training” Aviasiya Tədris - Təlim Mərkəzi (Trenajor Mərkəzi): xarici görünüşü

Tədris mərkəzində hava gəmisində (HG) baş verən müxtəlif tipli qəza vəziyyətlərini modelləşdirməyə imkan verən qəza-xilasetmə hazırlığının aparılması üçün müasir trenajor kompleksi mövcuddur. Mülki Aviasiya sektorunda uçuşların təhlükasizliyinin təmin edilməsi məqsədilə AZAL QSC-ın və Milli Aviasiya Akademiyasının rəhbərliyinin birgə qərarına əsasən hazırda PHM-də fiziki şəxslərin təlim keçməsi təşkil edilmir. Təlimlər yalnız hüquqi şəxslər (mülki aviasiya müəssisələri) və PHM arasında ikitərəfli razılaşmalar əsasında təşkil edilir. PHM-dəki simulyatorlar əyləncə xarakteri daşımadığından bilavasitə mülki aviasiya sektoru üçün nəzərdə tutulmuşdur. Simulyatorlar vasitəsilə uçuşlar ən yüksək beynəlxalq standartlara uyğun olaraq tam imitasiya edilir və onların mütəmadi olaraq keyfiyyət uyğunlaşdırması aparılır. Bu səbəbdən simulyatorlar yalnız pilot heyətinin hazırlanması üçün nəzərdə tutulub. Qeyd edilənlər beynəlxalq aviasiya təşkilatları ilə razılaşdırılmış sənədlərdə də öz əksini tapmışdır[15]. Tədris bazası müasir texniki tədris vəsaitləri və ən yeni aviasiya trenajorları ilə təchiz olunmuşdur. Hal-hazırda PHM-də qərb texnikası sırasından Boeing 757/767, Airbus 320, ATR 72-500, Rusiya istehsalı İL-76 və Mİ-8 tipli hava gəmiləri üzrə təlimlər təşkil edilməkdədir[15]. Bu trenajorlar öz dərəcəsinə görə ən müasir trenajorlar hesab olunur və aviasiya trenajorlarının ən yüksək beynəlxalq sertikatlaşdırma sinifi olan “D” sinifinə uyğundur. PHM-də təşkil edilən təlimlərin qiyməti haqqında məlumat bilavasitə müəssisənin kommersiya sirri hesab edildiyindən Azərbaycan Respublikasının “Kommersiya sirri haqqında” qanununa əsasən[16] yalnız Pilotların Hazırlığı Mərkəzi ilə əməkdaşlıq etməkdə maraqlı olan mülki aviasiya müəssisələrinin (hüquqi şəxslərin) rəsmi müraciətindən sonra təqdim edilə bilər. PHM-da hazırda mövcud olan simulyatorlar mütəmadi olaraq keyfiyyət uyğunlaşdırılmasından keçirilir və uyğunluq sertifikatı ilə təmin edilir. Yoxlamalar Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Dövlət Mülki Aviasiya Agentliyi və European Aviation Safety Agency (EASA) tərəfindən aparılır[15].

Simulyatorlar[redaktə | əsas redaktə]

Hal-hazırda “Azal Training”-də pilotların hazırlanması üçün aşağıdaki pilotaj trenajor kompleksləri (simulyatorlar) mövcuddur:

  1. AIRBUS A320/A319[17];
  2. BOEING-757/767[18];
  3. ATR 42/72[19];
  4. MI-8AMT[20].
AIRBUS A320/A319[redaktə | əsas redaktə]
Milli Aviasiya Akademiyası, Trenajor Mərkəzi, Simulator Airbus A320: ümumi görünüşü

Bakı şəhərində yerləşən Airbus A320 Uçuşu tam imitasiya edən təlim qurğusu JAR-FSTD-A standartı üzrə D səviyyəsinə uyğun sertifikatla təsdiqlənmişdir. Sertifikatlar EASA və Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat, Rabitə Və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin Dövlət Mülki Aviasiya Agentliyi tərəfindən verilir. Simulatorun əsas texniki xarakteristikaları aşağıdakı kimidir:

Növü və model AIRBUS A320-200
Tanınma kodu UK / AZ - 549Z
Mühərriklər CFM56-5B4, IAE V2527-A5
İstehsalçı Thales Training & Simulation Ltd. (TT & S)
İstismara verildiyi tarix 1 dekabr 2010-cu
Hərəkət Sistemi THALES еМ2К
Görüntü sistemi Rockwell Collins ЕР8000
Görünüş sahəsi 200 dərəcə üfuqi və 40 dərəcə şaquli
BOEING - 757/767[redaktə | əsas redaktə]
Milli Aviasiya Akademiyası, Trenajor Mərkəzi, Simulator Boeing 767: ümumi görünüşü

Bakı şəhərində yerləşən B767-300ER/ B757-200 uçuşu tam imitasiya edən təlim qurğusu JAR-FSTD-A standartı üzrə D səviyyəsinə uyğun sertifikatla təsdiqlənmişdir. Sertifikatlar EASA və Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat, Rabitə Və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin Dövlət Mülki Aviasiya Agentliyi tərəfindən verilir. Simulatorun əsas texniki xarakteristikaları aşağıdakı kimidir:

Növü və model В-767-300 ER FFS və B757- 200
Tanınma kodu UK / AZ – 551AZ (B767) və UK / AZ – 551BZ (B757)
Mühərriklər CF6-80C2 B6F (B767), RR RB211-535E4 (B757)
İstehsalçı Thales Training & Simulation Ltd. (TT & S)
İstismara verildiyi tarix 1 fevral 2011-ci il(B767) və 8 avqust 2011-ci il (B757)
Hərəkət Sistemi THALES еМ2К
Görüntü sistemi Rockwell Collins ЕР8000
Görünüş sahəsi 200 dərəcə üfuqi və 40 dərəcə şaquli
ATR-42/72[redaktə | əsas redaktə]
Milli Aviasiya Akademiyası, Trenajor Mərkəzi, Simulator ATR: ümumi görünüşü

Bakı şəhərində yerləşən ATR-72-500 Uçuşu tam imitasiya edən təlim qurğusu JAR-FSTD-A standartı üzrə D səviyyəsinə uyğun sertifikatla təsdiqlənmişdir. Sertifikatlar EASA və Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat, Rabitə Və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin Dövlət Mülki Aviasiya Agentliyi tərəfindən verilir. Simulatorun əsas texniki xarakteristikaları aşağıdakı kimidir:

Növü və model ATR-72-500
Tanınma kodu UK/AZ - 550Z
Mühərriklər PW127M
İstehsalçı Thales Training & Simulation Ltd. (TT & S)
İstismara verildiyi tarix 20 dekabr 2010
Hərəkət Sistemi THALES еМ2К
Görüntü sistemi Rockwell Collins ЕР8000
Görünüş sahəsi 200 dərəcə üfuqi və 40 dərəcə şaquli
Mi-8AMT[redaktə | əsas redaktə]
Milli Aviasiya Akademiyası, Trenajor Mərkəzi, Simulator Mi8/AMT: pilot kabinəsi

Çoxməqsədli Mi-8AMT helikopteri (istahsalçı kodu Mi-171) TV3-117 mühərrikləri və Vr-14 transmissiya qutusu ilə Mi-8/ Mi-17 helikopterinin müasir modifikasiyasıdır. Helikopter müxtəlif vəzifələri yerinə yetirmək üçün nəzərdə tutulmuşdur: sərnişin və yüklərin daşınması, böyük ölçülü yüklərin daşınması, axtarış-xilasetmə əməliyyatlarının aparılması və yaralıların təxliyyəsi. Helikopterin tam uçuş trenajoru real idarəetmələr ilə standart helikopter kabinasından ibarət bir sistemdir. Bu sistemə uçuş sonrası baxış sistemi (ing. debriefing system), təlimatçı stansiyası, hərəkət sistemi, rəqəmsal hesablama və modelləşdirmə kompleksi, görüntü sistemi, kabina avadanlığının imitatorları və cihazlar dəsti ilə təchiz olunmuşdur. Tam uçuş trenajoru real uçuşu və helikopter sistemlərinin fəaliyyətini real vaxt rejimində və yüksək dəqiqiliklə imitasiya edir. Helikopterin uçuşun tam imitasiya edən trenajor uçuş heyəti üzvlərinə aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirməyə imkanı verir:

  • Uçuşdan əvvəl kabina avadanlığının yoxlanılması, test olunması və uçuşa hazırlanması;
  • Nəzarət-yoxlama kartlarına uyğun olaraq helikopter sistemlərinin və avadanlığının test olunması, mühərriklərin işə salınması və test olunması, işə salınma üçün hazırlığın aparılması;
  • Aeronaviqasiya məlumatlarının daxil edilməsi və yoxlanılması, sükanlama, dönmə və ətrafında dönmə, sürətlənmə və əyləcləmə;
  • Autorotasiya daxil olmaqla süzmə, qalxma, üfuqi uçuş, alçalma və enmə;
  • Vizual oriyentasiya və radionaviqasiya vasitələrinin istifadəsi ilə istənilən meteoroloji şəraitdə gecə və gündüz uçuşları, marşrut uçuşu;
  • Uçuş hündürlüyü və sürətinin bütün işçi diapazonlarında gecə və gündüz vaxtı eləcə də yaxşı və pis hava şəraitlərində uçuş heyətinin fəaliyyətinin və uçuş texnikasının tətbiq edilməsi;
  • Bütün helikopter cihazları və sistemlərinin fəaliyyət prosesinin imitasiyası;
  • Uçuş istismarı sənədlərinə uyğun olaraq hava gəmisindəki nasazlıqları və uçuş texnikasının imtinası halları kimi fövqəladə vəziyyət prosedurlarının tətbiq edilməsi;
  • Uçuş sonrası baxış (debriefing).

Elm-İstehsalat Birliyi[redaktə | əsas redaktə]

  1. Təcrübə-sınaq istehsalatı;
  2. Elmi-Tədqiqat Nəqliyyat və Aviakosmik Problemləri İnstitutu;
  3. Konstruktor bürosu.

Təcrübə-sınaq istehsalatı[redaktə | əsas redaktə]

Tərkibinə daxildir:

  1. Mexaniki yığma sahəsi;
  2. Etibarlılıq və texnoloji nəzarət qrupu;
  3. Alət-hazırlıq sahəsi.

Elmi-Tədqiqat Nəqliyyat və Aviakosmik Problemləri İnstitutu (ETNAPİ)[redaktə | əsas redaktə]

Elmi-Tədqiqat Nəqliyyat və Aviakosmik Problemləri İnstitutu (ETNAPİ) 1993-cu ildə “Azərbaycan Hava Yolları” Dövlət Konserninin nəzdində Elmi-Tədqiqat Aviasiya İnstitutu (ETAİ) adı ilə yaradılmış və 2010-cu ilə qədər ETAİ adı ilə fəaliyyət göstərmişdir. ETNAPİ-nin yaradılmasında əsas məqsəd “Azərbaycan Hava Yolları” QSC-nin bütün strukturlarında mülki aviasiyanın aktual elmi-texniki problemlərinin həlli, uçuşların təhlükəsizliyinin təmin edən yeni uçuş və yerüstü vasitələrin yaradılması və tətbiqi, aviamüəssisələrin fəaliyyətini tənzimləyən normativ-texniki sənədlərin işlənməsi olmuşdur. İnstitutun ilk rəhbəri t.e.d., professor Namiq Hacıyev (1993-2004) olmuşdur. 2004-2009-cu illərdə institutun direktoru vəzifəsini f.-r.e.d., professor Fuad Qasımov icra etmişdir. 2009-cu ildən isə instituta АМЕА-nın həqiqi üzvü, f.-r.e.d., professor Bahadur Hüseyn oğlu Tağıyev[21] rəhbərlik edir. Tərkibinə daxildir:

  1. Aviasiya Elektronikası Şöbəsi;
  2. Yeni Texnika və Texnologiyanın İşlənməsi Şöbəsi;
  3. Elmi-Texniki İnformasiya və Yeni Texnikanın Tətbiqi Şöbəsi;
  4. Аviasiya Mikroelektron Vericiləri Şöbəsi;
  5. Texnoloji Şöbə;
  6. Aerokosmik İnformatika Şöbəsi.
Aviasiya Elektronikası Şöbəsi[redaktə | əsas redaktə]

Aviasiya elektronikası şöbəsi 1994-cü ildə yaradılıb və yarandığı ildən texnika elmləri üzrə doktor, professor Rasim Nəsib oğlu Nəbiyev rəhbərlik edir. Şöbənin əsas elmi fəaliyyət istiqamətləri aşağıdakılardır:

  • aviasiya elektron avadanlıqlarının işlənməsi və istehsalı;
  • avtomatlaşdırılmış sistemlərin işlənməsi və istehsalı;
  • avtomatlaşdırılmış sistemlər üçün proqram təminatının yaradılması və tətbiqi;
  • aviasiya təhlükəsizliyi sistemlərinin tədqiqi, işlənməsi və istehsalı.

Yarandığı vaxtdan şöbədə mülki aviasiyada tətbiq olunan 10-a qədər aviasiya sistemləri və cihazları işlənib hazırlanmışdır. Şöbədə 10 elmi əməkdaş çalışır. İşlərinin nəticəsi olaraq şöbənin əməkdaşları tərəfindən 200-ə yaxın elmi məqalə, məruzə, dərslik, monoqrafiya və normativ sənədlər işlənib nəşr olunmuşdur.

Yeni Texnika və Texnologiyanın İşlənməsi Şöbəsi[redaktə | əsas redaktə]

Yeni texnika və texnologiyanın işlənməsi şöbəsi 1997-ci ildə yaradılıb və yarandığı vaxtdan şöbəyə f.-r.e.n. Aydın Ərəstun oğlu Musayev rəhbərlik edir. Yeni texnika və texnologiyanın işlənməsi şöbəsində aşağıdakı istiqamətlərdə elmi işlər aparılır:

  • aviasiya və digər növ nəqliyyat üçün elektron və texniki vasitələrin işlənməsi və tətbiqi;
  • avtomatlaşdırılmış mikroprosessor vasitələrinin işlənməsi və tətbiqi;
  • pilotsuz uçan aparatların işlənməsi.

Bütün işlənmiş qurğu və cihazlara Respublika Standartlaşdırma Komitəsinin keyfiyyət sertifikatı alınmışdır. İşlərin nəticəsi olaraq əməkdaşlar tərəfindən 50-yə yaxın elmi məqalə, 4 metodik vəsait nəşr etdirilmişdir. Şöbə aviasiya, elektronika və informatika sahəsində müxtəlif növ təcrübi konstruktor işləmələri ilə məşğul olur. Şöbədə icra olunan mövzular:

  • “Revers” mövzusu üzrə “Pilotsuz uçuş aparatı” layihələndirilərək hazırlanmış və ilkin sınaqlar keçirilmişdir.
  • Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin sifarişi ilə proqramlaşdırıla bilən mikroprosessor əsasında qurulmuş, geniş imkanlara malik “İFK-16 tipli Svetoforun idarəetmə qurğusu” layihələndirilmişdir. Hal-hazırada 200 ədəd İFK-16 tipli Svetoforun idarəetmə qurğusu MAA-da istehsal olunaraq Bakı şəhərininn əksər yol qovşaqlarında quraşdırılmışdır;
  • “İqlim” Bakı Aviasiya İstehsalat Birliyinin sifarişi ilə “Elektromontaj hörüklərin avtomatik kompleks yoxlama qurğusu” layihələndirilərək hazırlanmışdır. Bu qurğu xüsusi hazırlanmış proqram və kompyuter vasitəsi ilə 1024-ə qədər çıxışı olan elektrik hörüklərin montajının elektrik sxeminə uyğunluğunu və bir-biri ilə elektrik əlaqəsi olmayan ayrılmış dövrlərin izolyasiya müqavimətini yoxlamaq üçün nəzərdə tutulmuşdur;
  • “Radoquraşdırma” Elmi-İstehsalat Birliyi ilə bağlanmış müqaviləyə əsasən “Svetoforun vaxtının əkssayma qurğusu” layihələndirilərək 3 ədəd sınaq nümunəsi hazırlanmış və Bakı şəhərinin Ü.Hacıbəyov küçəsi ilə Puşkin küçəsinin kəsişdiyi yol qovşağında quraşdırılmışdır;
  • “Şəhər nəqliyyatında dayanacaqları avtomatik elan edən informator“ layihələndirilərək sınaq nümunəsi hazırlanmışdır. Bu qurğu şəhər nəqliyyatında peyk naviqasiya sistemi peyklərindən gələn siqnalların köməyi ilə fasiləsiz olaraq, öz koordinatlarını təyin edir və tərtib olunmuş proqrama uyğun olaraq nəqliyyat hər bir dayanacağa yaxınlaşanda onun adını elan edir.

Aviasiya Elektronikası şöbəsi ilə birlikdə Təhlükəsizlik İdarəsinin sifarişi əsasında “Radioaktivliyə nəzarət qurğusu” layihələndirilərək hazırlanmış və H.Əliyev Beynəlxalq aeroportunun yük terminalında quraşdırılmışdır.

Elmi-Texniki İnformasiya və Yeni Texnikanın Tətbiqi Şöbəsi[redaktə | əsas redaktə]

Elmi-texniki informasiya və yeni texnikanın tətbiqi şöbəsi (ETİ və YTT) 1996-cı ildə yaradılmışdır. Şöbənin rəisi f.r.e.n., dosent Arif Malik oğlu Ramazanzadədir. ETİ və YTT şöbəsi Akademiyanın fəaliyyət profilinə uyğun olaraq elmi-tədqiqat işlərinin tematikası üzrə informasiya materiallarının sistematik axtarışının aparılmasının təşkili və təmini, onların analizini və mübadiləsini, elmi-texniki informasiyanın MAA-nın bütün strukturlarına paylanmasını həyata keçirir. Elmi-texniki informasiyanın operativ surətdə çap olunmasını, elmi-tədqiqat işinin tematikası üzrə jurnalların (respublika və xarici) təqdimini, seçilmiş elmi məqalələrin qəbulunu həyata keçirir. MAA-da aparılan elmi-tədqiqat işlərinin AMEA-nın İnnovasiya Mərkəzində dövlət qeydiyyatını və başa çatmış işlərin hesabatlarını Mərkəzə təqdim edir, MAA-nın elmi bölmələri əməkdaşlarının ixtiralarına patentlərin alınması üçün sənədləri hazırlayır və Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent İşləri üzrə Dövlət Komitəsinə təqdim edir. Respublika və beynəlxalq konfransların hazırlanmasında iştirak edir, MAA-nın əməkdaşlarını tədbirlər (seminarlar, konfranslar, sərgilər) haqqında məlumatlandırır, AMEA və “AZAL” QSC-nin struktur bölmələri ilə texniki informasiya mübadiləsini, “Elmi Məcmuələr” jurnalının, dərslik, proqram, metodik və dərs vəsaitlərinin və digər çap məhsullarının formalaşdırılması, korreksiyası, tərcümə və son tamamlama işlərini yerinə yetirir və MAA-nın Poliqrafiya mərkəzində çap etdirərək bütün materialları MAA və “AZAL” QSC-nin müvafiq struktur bölmələrinə paylanmasını həyata keçirir. Şöbədə “AZAL” QSC-nin müxtəlif strukturları üçün 10-a yaxın hüquqi-normativ sənəd, “Aviasiya terminlərinin qısa izahlı lüğəti”, azərbaycan, rus və ingilis dillərində “Aviasiya terminlərinin texniki lüğəti”, azərbaycan, rus və ingilis dillərində “Aeronaviqasiya terminləri lüğəti” və “Aviasiya Ensiklopediyası” kitabının elektron variantı işlənib hazırlanmışdır. Şöbə əməkdaşlarının 50-dən çox elmi məqaləsi çap olunmuşdur.

Аviasiya Mikroelektron Vericiləri Şöbəsi[redaktə | əsas redaktə]

Aviasiya mikroelektron vericiləri şöbəsi 2005-ci ildə yaradılıb. Şöbənin rəisi t.e.n. Rəfail Əliqulu oğlu İbrahimovdur. Şöbənin əsas fəaliyyət istiqamətləri aşağıdakılardır:

  • aviasiya və yerüstü qurğuların işlənməsi – mikroelektron vericilər və mikroelektronikanın nailiyyətləri əsasında sxemlər;
  • bərk cisimli və hibrid-təbəqə texnologiyası əsasında radiotexniki İYD qurğusu elementlərinin işlənməsi;
  • p-n keçiricilər və yarımkristallik silisium əsasında günəş elementlərinin işlənməsi;
  • ETNAPİ-nin və digər şöbələrin apardığı texnoloji planlarına uyğun olaraq işlənmiş mikrominüatür qurğular üzrə konstruktiv-texnoloji variantların işlənməsi.

Şöbənin əməkdaşlarının 30-a yaxın elmi məqalələri Elmi mətbuatda çap olunmuşdur

Aerokosmik İnformatika Şöbəsi[redaktə | əsas redaktə]

Şöbə 2008-ci ilin noyabr ayından fəaliyyətə başlamışdır. Şöbə rəisi vəzifəsini f.-r.e.n. Xosiyat Rəcəbovna İsmətova icra edir. Şöbənin əməkdaşları tərəfindən 70-ə yaxın elmi məqalə çap edilmişdir. Şöbədə təsvirlərin emalı proqram təminatı və GİS-texnologiyalar əsasında aşağıdakı elmi istiqamətlər üzrə işlər yerinə yetirilir:

  • kosmosdan Yer kürəsinin məsafədən zondlanmasının fiziki əsasları;
  • avia və kosmik informasiyanın emalı və saxlanması.

Şöbənin işçiləri kosmik texnologiyalar, peyk naviqasiyası üzrə beynəlxalq konfranslarda mütəmadi iştirak edirlər.

IATA İnstitutu[redaktə | əsas redaktə]

7 oktyabr 2013-cü il tarixindən etibarən, Milli Aviasiya Akademiyasında Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının səlahiyyətli Tədris Mərkəzi (IATA İnstitutu) fəaliyyət göstərməkdədir və azərbaycan, rus və ingilis dillərində IATA kursları təşkil etmək hüququna malikdir. Kurslar IATA tərəfindən təsdiq olunmuş yüksək ixtisaslı təlimatçılar tərəfindən tədris edilir.

IATA Tədris Proqramı[redaktə | əsas redaktə]

Tədris materialları ingilis dilində dinləyicilərə təqdim olunur. Bununla belə, materialları daha yaxşı mənimsəmək və imtahandan müvəffəqiyyatla keçmək məqsədi ilə kurslar dinləyicilərin istəyini nəzərə alaraq azərbaycan, rus və ya ingilis dillərində aparıla bilər, lakin yekun imtahanın yalnız ingilis dilində keçirilməsi məcburi xarakter daşıyır. Tədris materialları ya müstəqil şəkildə, ya da təlimatçının rəhbərliyi ilə mənimsənilir. İmtahanı müvəffəqiyyatla verən dinləyicilər beynəlxalq səviyyəli sertifikat əldə edirlər!

IATA İnstitutunda tədris olunan kurslar[redaktə | əsas redaktə]

  • Təhlükəli yüklərin hava nəqliyyatı ilə daşınması (Transportation of Dangerous Goods by Air);
  • Beynəxlalq Yük Daşımaları (Cargo Introductory);
  • Aviasiya Təhlükəsizliyinin Əsasları (Aviation Security Awareness);
  • Canlı heyvanların daşınması (Live Animals Regulations);
  • Silsilə Təchizat İdarəçiliyi (Supply Chain Managment);
  • Hava Yüklərin Tarifləşdirilməsi və Marketinqi (Advanced Cargo Rating and Marketing);
  • Kabin Heyətinin Təlimi (Cabin Crew Training);
  • Yerüstü Sərnişin Xidməti (Passenger Ground Service).

Fəaliyyət dövründə IATA İnstitutunda 1500-dən artıq mütəxəssis təlim keçərək, sertifikatlar əldə etmişlər. Nəticə etibarı ilə, IATA İnstitutunda bu kurslara yiyələnən gənc mütəxəssislər gələcək fəaliyyətlərində ixtisaslı kadrlara lazım olan bilik və bacarıqlar əldə edirlər. IATA İnstitutunda kursların keçirilməsi üçün auditoriyalar, əlavə müzakirələr üçün briefing otağı və istirahət üçün coffee break otağı fəaliyyət göstərir. Kurslar Milli Aviasiya Akademiyasında əvvəlcədən təyin olunmuş qrafik üzrə tədris olunur və yekunda imtahan təşkil olunur. İmtahan nəticələrinə əsasən dinləyicilər uyğun sertifikatlarla təmin olunurlar.

IATA-ya qeydiyyat və imtahan qaydaları[redaktə | əsas redaktə]

Kursda iştirak etmək və IATA dinləyicisi olaraq qeydiyyatdan keçmək üçün, təlim formasından asılı olmayaraq (qrup içində və ya fərdi şəkildə), İATA Səlahiyyətli İnstitutu ilə müqavilə imzalanmalı və kurs üçün ödəniş edilməlidir. Azərbaycanda IATA-nın imtahanları ildə dörd dəfə keçirilir və müəyyən edilmiş qaydada qeydiyyatdan keçmiş şəxslərə imtahanda iştirak etmək hüququ verilir. Tədrisin ödənişinə aşağıdakılar daxildir:

  • Tədris kursu;
  • IATA qeydiyyatı;
  • İngilis dilində təlim materiallarının dinləyicilərə çatdırılması;
  • İmtahanlar (iki cəhd);
  • IATA Sertifikatı.

Təhlükəli yüklər[redaktə | əsas redaktə]

İATA İnstitutunda təhlükəli yüklərin bütün kateqoriyaları tədris olunur. İşçilər üçün tövsiyyə olunan kateqoriyalar aşağıdakılardır:

  • Yükgöndərənlər və istismarçının yükgöndərən kimi fəaliyyət göstərən əməkdaşları, təhlükəli yükləri hazırlayan istismarçının əməkdaşları daxil olmaqla, yükgöndərənin vəzifələrini icra edən şəxslər;
  • Qablaşdırıcılar;
  • Təhlükəli yüklərin emalı ilə məşğul olan yük ekspeditorların əməkdaşları;
  • Yüklərin, poçt yükünün və ya bort sursatlarının (təhlükəli yüklərdən başqa) emalı ilə məşğul olan yük ekspeditorların əməkdaşları;
  • Yüklərin, poçt yükünün və ya bort sursatlarınn emalı, saxlanması və yüklənməsi ilə məşğul olan yük ekpeditorların əməkdaşları;
  • Yüklərin yerüstü emalı üzrə istismarçıların və agentliklərin təhlükəli yüklərin qəbulunu yerinə yetirən əməkdaşları;
  • Yüklərin yerüstü emalı üzrə istismarçıların və agentliklərin yüklərin, poçt yükünün və ya bort sursatlarının (təhlükəli yüklərdən başqa) qəbulunu yerinə yetirən əməkdaşları;
  • Yüklərin yerüstü emalı üzrə istismarçıların və agentliklərin yüklərin, poçt yükünün və ya bort sursatlarının və baqajın emalına, saxlanmasına və yüklənməsinə cavabdeh olan əməkdaşları;
  • Sərnişinlərə xidmət göstərməklə məşğul olan əməkdaşlar;
  • Uçuş heyətinin üzvləri və yüklənmənin planlaşdırılması üzrə mütəxəssislər;
  • Hava gəmisinin heyət üzvləri (uçuş heyəti üzvlərindən başqa);
  • Sərnişinlərə, onların yüklərinə və baqajlarına, poçt yükünə və ya bort sürsatlarına baxış keçirən təhlükəsizlik xidmətinin əməkdaşları.

Beynəlxalq əlaqələr şöbəsi[redaktə | əsas redaktə]

Beynəlxalq Əlaqələr şöbəsi 2007-ci ildə yaradılmışdır. Şöbə MAA-nın müəllim-tələbə heyətinin ingilis dili üzrə ixtisas artırması və təcrübə keçməsi istiqamətində müxtəlif yerli və beynəlxalq proqramlar araşdırıb həyata keçirir. Bu günə qədər Şöbə pilot, mühəndis, mexanik və digər ixtisaslarda təhsil alan tələbələrin biliklərinin artırılması məqsədi ilə bir neçə Beynəlxalq proqram həyata keçirib. Bu proqram Almaniya, Litva, Fransa, ABŞ, Böyük Britaniya və digər ölkələrlə əlaqələrimizin inkişaf etməsinə gətirir. MAA-nın beynəlxalq əlaqələri t.e.d., professor Ramiz Əli Cabar oğlu Sadıqov və onun tabeliyində olan Beynəlxalq Əlaqələr şöbəsi və İngilis dilində hazırlıq fakültəsi vasitəsilə koordinasiya edilir. MAA-nın əməkdaşları Beynəlxalq Əlaqələr şöbəsi vasitəsilə aşağıda sadalanan bir sıra beynəlxalq qrant layihələrində iştirak etmişlər:

  • İETC - Beynəlxalq Təhsil-Texnologiya Konfransı;
  • “ILMENAU” Student Grant;
  • TEMPUS (Trans-European Mobility Programme for University Studies) proqramı çərçivəsində Bakı şəhərində keçirilən beynəlxalq görüşlərdə iştirak;
  • Avropa təhsil, audiovizual və mədəni agentliyinin TEMPUS proqramı çərçivəsində MAA-nın qazandığı “Sənaye ekologiyasında müasir magistr dərəcə təhsilinin yaradılması” qrant layihəsi. Bu layihə müddətində MAA-dan 3 müəllim və 3 tələbənin əməkdaş universitetlərdə staj keçməsi, xüsusi təlim proqramlarına yazılması eləcə də laboratoriya və dərs vəsaitlərinin, fənn proqramlarının və s. işlənib hazırlanması planlaşdırılıb;
  • TRACECA (Transport Corridor Europe-Caucasus-Asia) - Avropa-Qafqaz-Asiya ölkələri arasında nəqliyyat dəhlizi sahəsində birgə proyektlərin işlənib həyata keçirilməsi proqramı çərçivəsində Bakı və Tiflis şəhərlərində keçirilən beynəlxalq görüşlərdə iştirak və bu proqram daxilində bir sıra kursların keçirilməsini təşkil etmək;
  • DAAD (Deutcher Akademischer Austausch Dienst) - Almaniyada təhsil-tədqiqat-təcrübə proqramları;
  • ABŞ Fullbright Proqramı xətti ilə bir neçə ingilis dili müəllimləri, FAA(Federal Aviation Admisitration)-dan Boeing üzrə mütəxəssislər MAA-da tədris sisteminə cəlb olunub və ingilis dili və aviasiya üzrə dərslər aparmışlar;
  • Ənənəvi olaraq MAA-ya “Hava gəmilərinin uçuş istismarı mühəndisliyi” ixtisası üzrə yeni qəbul olmuş tələbələrin Türkiyənin İzmir Yüksek Texnologiya İnstitutunda bir illik ingilis dili kurslarının təşkil edilməsi və s.

Beynəlxalq Əlaqələr şöbəsi vasitəsilə MAA-nın tələbələri üçün aşağıdakı yay məktəbləri təşkil olunur:

  • Baltik Aviasiya Akademiyası (Litva) ilə MAA arasında bağlanmış qarşılıqlı əməkdaşlıq müqaviləsi çərçivəsində tələbələr üçün aviasiya ingilis dili kursları təşkil edilir və həyata keçirilir;
  • Avropa Beynəlxalq Tədris Mərkəzi İNSE-də aviasiya ingilis dili kursu və Berlin şəhərində Lufthansa tədris-təlim mərkəzi olan TRAİNİCO-da seminar-praktika məşğələləri təşkil edilmiş və kurslarda iştirak edən tələbələr müvafiq sertifikatlar almışlar;
  • Beynəlxalq “Work and Travel” proqramı çərçivəsində MAA-da təhsil alan yaxşı və əla oxuyan tələbələri seçilərək, bu proqramda iştirak etməsi təşkil edilir.

ICAOAzərbaycan Respublikasının Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyasının mülki aviasiya təhsil müəssisələri üçün olan tələbləri və “2007-2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramı“ çərçivəsində MAA-da təlim-tədris prosesinin inkişaf etdirilməsi və müasir Avropa ali təhsil standartlarının tətbiq edilməsi və MAA-da “1+4” təhsil sistemində tədris prosesinin təşkil edilməsi istiqamətində işlər görülür. Proqrama əsasən ixtisas üzrə qəbul olmuş tələbə 1 il hazırlıq kursunda yalnız ingilis dili təhsili alır. Hazırlıq kursuna qəbul zamanı tələbələrin dil bilikləri yoxlanılır və onlar səviyyələrə uyğun qruplaşdırılır. Əgər tələbənin qənaətbəxş TOEFL və ya İELTS balı olarsa tələbə 1 il hazırlıq kursu keçmədən təhsilini növbəti kursdan davam edə bilər. Hazırlıq kursunun sonunda tələb olunan keçid balını yığmayan tələbə yenidən həmin dərsləri keçməli və ya ixtisas kursuna uyğun digər dil qrupunda təhsil almalıdır. Xaricdə Təhsil üzrə Dövlət Proqramı və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 05 aprel 2012-ci il tarixli 75 saylı Qərarına əsasən MAA-da Kosmik texnika və texnologiyalar üzrə yeni ixtisasların açılması məqsədilə bir sıra əməkdaş universitetlərlə layihələr işlənilir. Bu məqsədlə, MAA İstanbul Texniki Universitetinin Astronavtika və aeronavtika fakültəsi (Türkiyə), Moskva Fizika Texniki İnstitutu (Tədqiqat Universiteti) Aeromexanika və uçuş texnikası fakültəsi (Rusiya Federasiyası) və Dnepropetrovsk Milli Universitetinin Fizika Texniki Fakültəsində bir qrup tələbə və müəllim bu istiqamətdə ixtisasartırma və təhsil almaq üçün göndərilməsi istiqamətində işlər görülür. ICAO Aviasiya ingilis dilinin 4-cü səviyyəsini qazanmaq və yeni tədris metodları öyrənmək məqsədilə 12-15 nəfərdən ibarət bir qrup tələbə və gənc mütəxəssis Böyük Britaniyanın Plimut şəhərinə MAYFLOWER kollecində yay məktəbinin təşkili istiqamətində işlər görülür. Proqram çərçivəsində tələbələr üçün müasir dərsliklər əldə edilir, kitabxana zənginləşdirilir, proqram və sillabuslar müasir dərsliklər əsasında yenilənir, biliklərin mütəmadi yoxlanılması üçün müxtəlif test imtahanları keçirilir. Dərs proqramından əlavə Aviasiya ingilis dili biliklərini inkişaf etdirmək üçün “Məsafədən təhsil kursları” və yay məktəbləri təşkil edilir.

Hesablama Mərkəzi[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyası, Hesablama Mərkəzi, imtahan zalı: imtahan prosesi

Milli Aviasiya Akademiyasının Hesablama Mərkəzi (HM) 2005-ci ildən fəaliyyət göstərir. HM-nin əsas vəzifəsi tədris prosesinə, MAA-ın inzibati və təsərrüfat fəaliyyətinə müasir informasiya texnologiyalarının tətbiqindən ibarətdir. HM-nin fəaliyyəti dövründə aşağıdakı işlər görülmüşdür:

  • FastEthernet şəbəkə texnologiyalarından və simsiz Wi-Fi texnologiyalarından istifadə edilməklə MAA-nın bütün kompüterlərini birləşdirən lokal kompüter şəbəkəsi yaradılmışdır;
  • İnternet şəbəkəsinə ayrı optik kanal üzrə qoşulmaq imkanı yaradılmışdır;
  • MAA-nın müxtəlif struktur bölmələri ilə məlumat mübadiləsini operativ təşkil etmək üçün lokal şəbəkədə File-Server istismara verilmişdir. Yaradılmış server (Mail-Server) sayəsində MAA-nın hər bir əməkdaşı fərdi elektron poçt qutusu əldə edə bilər;
  • Tələbələrin biliklərinin yoxlanılması üçün kompüter zalı, kompüter sinifləri, elektron kitabxanalinqafon sinfi kimi xüsusi auditoriyalar yaradılmışdır. Bütün bu auditoriyalar müasir aparat və proqram təminatı ilə təchiz edilmişdir.

HM-nin əməkdaşları müxtəlif ixtisaslar üzrə xüsusi auditoriyaların yaradılması zamanı texniki və proqram təminatı işlərinin yerinə yetirilməsində fəal iştirak edirlər. 2008-ci ildən MAA-da sessiya imtahanları elektron test sistemi ilə aparılır. 2012-ci ildən “Moodle” açıq tipli internet resursları əsasında yeni Elektron İmtahan Test Sistemi istifadəyə verilmişdir. Müxtəlif tədris testlərinin yaradılmasında, tələbələrin, kurs dinləyicilərinin, həmçinin “AZAL” QSC-nin struktur bölmələrinin əməkdaşlarının test üsulu ilə yoxlanmasının təşkilində bu test sistemi tətbiq olunmuşdur. İmtahan zalında müasir kompüterlər və server, həmçinin imtahanların təşkil edilməsi üçün müvafiq proqram təminatı quraşdırılıb. Bundan əlavə, MAA-da 15 ixtisaslaşdırılmış auditoriya müasir kompüterlərlə və müxtəlif ixtisaslara uyğun tədris proqram təminatı ilə təchiz olunmuş və tələbələr üçün limitsiz, sürətli internetə çıxış imkanı yaradılmışdır. Tədris prosesində 20-dən artıq proqram təminatından: tədris, test, elektron və riyazi modelləşdirmə, CADMATLAB proqramları, aviasiya kompüter trenajorları və s. istifadə olunur. İngilis dili kafedrasının linqafon sinfi tamamilə yenilənmiş və müasirləşdirilmişdir. Bu sinifdə ingilis dili üzrə 10-dan çox müxtəlif tədris və test proqramı quraşdırılmışdır. Elektron kitabxananın yaradılmasındada HM-in əməkdaşlarının əməyi vardır. Hal-hazırda tam mətnli sənədlərin, mühazirə kurslarının, yeni növ dərsliklərin, dərs vəsaitlərinin, test toplularının elektron daşıyıcılara keçirilməsi prosesi davam edir. Bu elektron kitabxanada məlumatlar fakültələr və onlara müvafiq kafedralar üzrə qruplaşdırılır. Hər bir kafedranın öz tədris-metodiki fəaliyyətinə dair elektron məlumatları yükləmək üçün açıq girişə malik bölməsi vardır. Elektron kitabxanada təqdim olunan hər bir resurs haqqında məlumat əldə etmək üçün onun annotasiyası verilmişdir. Elektron nəşrlərin çox hissəsi *.doc, *.pdf və *.djvu formatlarındadır və rahat naviqasiya sistemi ilə təchiz olunmuşdur. Bundan əlavə, hər bir nəşr olunmuş elektron resursun müəllif hüquqları qorunur. Həmçinin elektron resurslar xüsusi proqram vasitələri ilə qeyri-qanuni köçürülmədən qorunurlar.

Kitabxana[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyası, Kitabxana (4-cü korpus): oxu zalı

Milli Aviasiya Akademiyasının kitabxanası 1996-cı ildə istifadəyə verilmişdir. Ümumi sahəsi 562,7 kvadrat metr olan kitabxananın oxu zalında yerlərin sayı 120-yə çatdırılmışdır. Müasir tələblərə cavab verən Akademiya kitabxanası öz fəaliyyətini “Kitabxana işi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun[22] və kitabxana fəaliyyətini tənzimləyən digər normativ-hüquqi aktların tələblərinə uyğun şəkildə qurmuşdur. MAA kitabxanasının fondu elmi-texniki, tədris-metodiki və sorğu ədəbiyyatları ilə komplektləşdirilmişdir. Hazırda kitabxananın fondunda azərbaycan, rus, ingilis dillərində 75 918 kitab oxucuların istifadəsindədir. 2015-ci ildə kitabxana 18 adda qəzetə və 36 adda jurnala abunə yazılmışdır. Oxuculara verilən ədəbiyyatın tematik-tipoloji hesabatı aparılır və fəal və qeyri-fəal istifadə edilən nəşrlər müəyyənləşdirilərək, istifadəçilərin informasiya tələbatının ödənilməsinə yönəldilmiş sorğuların keçirilməsi və əldə edilmiş nəticələr əsasında fond ildən-ilə zənginləşdirilir. Fondun siyahısına hava nəqliyyatının uçuş və texniki istismarı, elektronika, telekommunikasiya, radiotexnika, informasiya texnologiyaları və sistemləri, cihazqayırma, ekologiya, hidrometeorologiya, menecment, iqtisadiyyat, hüquqşünaslıq, naviqasiya, aviasiya texnikası (xüsusi avadanlıqları və cihazları), fizika, riyaziyyat, kimya, meteorologiya, hava nəqliyyatında texnoloji proseslərin və istehsalatın təhlükəsizliyi, hava nəqliyyatının hərəkətinin idarə olunması, avianəqliyyat istehsalatı və digər sahələr üzrə dərsliklər, dərs vəsaitləri, metodiki göstərişlər, normativ-texniki sənədlər, xəritə və atlaslar, bədii ədəbiyyat və digər sənədlər daxildir. Kitabxanada Mi-8, Mi-171, Embraer-190, Cessna-172S, Boeing-727/757/767/787 Airbus-319/320/345, İl-76 tipli hava gəmilərinin uçuş istismarı üzrə təlimatlar, texniki xidmət üzrə dərsliklər, məlumat kitabçaları mövcuddur. Kitabxanada mütəmadi olaraq, respublika və beynəlxalq səviyyəli tədbirlərin, müxtəlif bayramların, yubileylərin, peşə bayramlarının yüksək səviyyədə təşkili və qeyd olunması üçün əməli tədbirlər həyata keçirilir. Aviasiya sahəsində yenilikləri və elmi-texniki nailiyyətləri əhatə edən sərgilər, elmi-texniki konfranslar və elmi tədqiqatların müzakirələri təşkil olunur, yeni ədəbiyyat haqqında informasiyanın yayılması təmin edilir. Kitabxana tərəfindən dünyanın bir çox universitetlərinin kitabxanaları, respublikada fəaliyyət göstərən təhsil müəssisələrinin, dövlət qurumlarının tabeliyindəki kitabxanalar və ictimai təşkilatlarla əməkdaşlıq əlaqələri quraraq məlumat və informasiya mübadiləsi həyata keçirməkdədir. 2014-cü ildən N. E. Bauman adına Moskva Dövlət Texniki Universitetinin kitabxanasından 668 adda 2248 ədəd kitab alınmışdır. Hal-hazirda Milli Aviasiya Akademiyasının kitabxanası Amerika proqramı olan Follett Destiny - Library Management System (DLMS, Kitabxana idarəetmə sistemi) adlı elektron proqramla fəaliyyət göstərir. MAA-da tətbiq edilən DLMS müasir Kitabxana İdarəetmə Sisteminə qoyulan tələblərə tam cavab verən İnteqrasiya olunmuş Kitabxana Sistemidir (Integrated Library System). Sistem MARC21, ISO2709, UNICODE, Z3950 və digər standard və protokollar üzərində qurulub. Bu sistem ənənəvi kitabxana xidmətlərini güclü müasir idarəetmə mexanizmləri ilə inteqrasiya edərək böyük kataloqların avtomatlaşdırılması və idarəetmə imkanlarını genişləndirir. Hal–hazırda MARC21 yazı formatı vasitəsilə elektron kataloqlaşdırma həyata keçirilir. Kitabların biblioqrafik təsviri Dövlət standartına uyğun olaraq aparılır. MAA-ın Kitabxanası öz işində Azərbaycan Respublikası Konstitusiyası, “Təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununu, “Kitabxana işi haqqında” qanunu, “Azərbaycan Hava Yolları” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin, MAA-ın əmr və sərəncamlarını rəhbər tutur. Kitabxananın məqsədi Akademiyanın profilinə və oxucuların informasiya tələbatına uyğun kitabxana fondunu zənginləşdirmək, rahat və səmərəli şəkildə avtomatlaşdırılmış kitabxana sistemindən istifadəni təmin etməkdir.

Poliqrafiya Mərkəzi[redaktə | əsas redaktə]

Poliqrafiya Mərkəzi 2003-cü ildən fəaliyyətə başlamışdır. Mərkəzdə 30 nəfər peşəkar və bacarıqlı işçi çalışır. Mərkəzin tərkibinə daxildir:

  • poliqrafiya və nəşriyyat şöbəsi,
  • mətbəə,
  • kinofotostudiya,
  • kinofotolaboratoriya-emalatxana
  • arxiv.

Poliqrafiya Mərkəzi «Azərbaycan Hava Yolları» Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin müəssisələri, Milli Aviasiya Akademiyası, digər xarici kompaniyalar ilə yaradılan birgə müəssisələr üçün müxtəlif növ sənədlərin, kitabların, jurnalların, əyani vasitələrin, ciddi hesabat blanklarının və başqa reklam sifarişlərinin keyfiyyətli nəşr və çapını təmin edir. Poliqrafiya Mərkəzinin mətbəəsində MAA-nın professor-müəllim heyəti, Elmi-tədqiqat institutunun mühəndis və mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanan kitablar, dərsliklər, dərs vəsaitləri, metodik proqramlar, monoqrafiyalar, elmi məcmuələr, müxtəlif elmi əsərlər geniş çeşiddə yüksək keyfiyyətlə nəşr olunur. Mərkəzdə eyni zamanda mülki Aviasiyaya aid, MAA-da mövcud olan ixtisaslara əsasən əyani vəsaitlər: plakatlar, bukletlər, diaqramlar, cədvəllər, muzey eksponatları, fotoalbomlar, kataloqlar çap olunur, keçirilən elmi-praktiki konfransların, simpoziumların, Elmi Şuranın iclaslarının, sərgilərin, müşavirələrin, beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirlərin sənəd və materialları hazırlanır. 2006-2010-cu illər ərzində Poliqrafiya Mərkəzində 8 milyon ədəd müxtəlif blanklar və aviasənədlər çap olunub. Ümumi tiraj ilə 556.000 ədəd müxtəlif jurnallar və 35.000 ədəd kitablar nəşr olunmuşdur. Poliqrafiya Mərkəzinin arxivi MAA-nın və Azərbaycan mülki aviasiyasının fəalliyyətinə aid olan bütün növ kitabların, albomların, kinofotomaterialların, kütləvi informasiya vasitələrində dərc olunan materialların, poliqrafiya məhsullarının, toplanması və saxlanılmasını (adi və kompyuterləşdirilmiş – elektron arxiv) təmin edir.

Tələbələrin fəaliyyət istiqaməti[redaktə | əsas redaktə]

  • Tələbə Gənclər Təşkilatı;
  • Tələbə Həmkarlar İttifaqı Komitəsi;
  • Tələbə Elmi-Texniki Cəmiyyəti;
  • Tələbə klub və dərnəkləri;
  • Tələbə şəhərciyi;
  • İdman kompleksi;
  • Tələbə qəbulu.

Tələbə Gənclər Təşkilatı[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyasının Tələbə Gənclər Təşkilatı (TGT) 2005-ci ildə yaradılmışdır[23]. Təşkilatın əsas məqsədi dövlət gənclər siyasətinin həyata keçirilməsi istiqamətində tələbələrin və ayrı-ayrılıqda hər bir tələbənin maraqlarını təmsil və müdafiə etmək, respublikanın ictimai, mədəni, sosial, iqtisadi həyatında onların fəal iştirakını təmin etməkdir[24]. Təşkilatın əsas fəaliyyət istiqamətləri aşağıdakılardır:

  • tələbələri təhsilə və elmi-tədqiqat işlərinə həvəsləndirmək üçün elmi konfranslar, müsabiqələr, olimpiadalar, elmi-əyləncəli oyunlar, seminarlar, dəyirmi masalar, təlim kursları və digər tədbirlər təşkil etmək,
  • təhsil müəssisələrinin ictimai həyatında tələbə gənclərin fəallığını artırmaq,
  • tələbə gənclər arasında əməkdaşlığın inkişafına yardım etmək,
  • tələbələrin hüquqlarını müdafiə etmək,
  • tələbə gənclər arasında bəşəri dəyərləri təbliğ etmək,
  • vətəndaş cəmiyyətinin inkişafında onların rolunun artırılmasına nail olmaq,
  • tələbələrin asudə vaxtının səmərəli təşkilinə nail olmaq məqsədilə mədəni-kütləvi tədbirlər təşkil etmək,
  • tələbə gənclər arasında mənfi vərdişlərə qarşı təbliğat işləri aparmaq.

TGT müstəqil şəkildə fəaliyyət göstərərək tələbələrin problemlərinin həlli və hüquqlarının müdafiəsi sahəsində əsaslı işlər görmüşdür. Akademiyanın Tələbə Gənclər Təşkilatı 2010-cu il üçün Bakı Şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsi tərəfindən ən fəal TGT seçilmişdir.

Tələbə Həmkarlar İttifaqı Komitəsi[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyasının Tələbə Həmkarlar İttifaqı Komitəsi (THİK) tələbələrin təhsil, məişət, istirahət, müalicə, əmək, idman və s. qanuni hüquqlarını müdafiə edir. Tələbə Həmkarlar İttifaqı Komitəsi:

  • ali təhsil müəssisənin profilinə uyğun yüksək ixtisaslı, savadlı, dünyagörüşlü, vətənpərvər, təcrübəli və bacarıqlı kadrların hazırlanmasına səy göstərir;
  • tədris intizamına, biliklərin keyfiyyətinin artırılması üçün tələbələri səfərbərliyə alır;
  • idman və bədən tərbiyəsi kafedraları ilə birlikdə tələbələr arasında kütləvi idman tədbirləri həyata keçirir, onların fiziki cəhətdən sağlam və gümrah olmaları qayğısına qalır;
  • ittifaq üzvlərinin təhsili, əməyi, məişəti, istirahəti və müdafiəsi ilə əlaqədar keçirilən tədbirlərdə yaxından iştirak edir, səmərəli təkliflər verir.

THİK tədris prosesinin təkmilləşdirilməsi, milli ideologiya işlərinin gücləndirilməsi, dərsə davamiyyətin möhkəmlənməsi, asudə vaxtın düzgün və səmərəli təşkili, sosial və məişət problemlərinin müsbət həll edilməsin istiqamətində tələbə fəallarının iştirakını təmin edir, yığıncaqlarda, konfranslarda və digər toplantılarda tələbələrin yaxından iştirakını təmin edir, qeyd etdikləri nöqsan, təklif və iradları rektorluğa çatdırır, onların həllinə nail olur, görülən işlər və qəbul edilən tədbirlər barədə müntəzəm olaraq ittifaq üzvlərinə məlumat verir. THİK təhsil müəssisələrinin rəhbərliyi ilə birlikdə aşağıdakı məsələləri həll edir:

  • təhsildə və ictimai işlərdə fəal olan tələbələri mükafatlandırır;
  • ehtiyacı olan tələbələrə birdəfəlik yardım verir;
  • tələbələrlə bağlı təhsil müəssisəsinin daxili intizam qaydalarını müzakirə və təsdiq edir;
  • intizam qaydalarını pozan tələbələr barəsində müvafiq tədbirlər görür.

THİK aşağıdakı məsələlərin həllində iştirak edir:

  • tələbələrin asudə vaxtlarının səmərəli təşkili üçün mədəni-kütləvi tədbirlərə nəzərdə tutulmuş maliyyə vəsaitlərinin və müvafiq smetaların tərtibində;
  • tələbələrin təhsil müəssisələrindən xaric edilməsi ilə əlaqədar məsələlərin müzakirəsində və baxılmasında;
  • THİK tədris prosesinin, pedaqoji və digər təcrübələrin, eləcə də asudə vaxtın düzgün və səmərəli təşkili ilə əlaqədar rektorluğa təkliflər verir, ittifaq üzvlərinin səmərələşdirici təkliflərinin qəbul olunmasına səy göstərir.

THİK Rəyasət heyətində komitənin işini aparmaq üçün 3 işçi komissiya yaradılmışdır:

  • Təşkilati və sosial məsələlər üzrə iş komissiyası.
  • Mədəni-kütləvi, idman-sağlamlıq tədbirləri üzrə iş komissiyası.
  • Təhsil məsələləri üzrə iş komissiyası.

Tələbə Elmi-Texniki Cəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Tələbə elmi-texniki cəmiyyəti MAA-da tələbələrin elmə və texnikaya marağını artırmaq məqsədilə yaradılmışdır. Cəmiyyətin hər bir fakültə və kafedra üzrə xüsusi nümayəndələri vardır. Cəmiyyətin işi aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə həyata keçirilir:

  • Tələbə konfrans və seminarlarının keçirilməsi;
  • Tələbə fənn olimpiadalarının təşkili və keçirilməsi;
  • Tələbələrin müxtəlif texniki dərnəklərinin təşkili.

Hər il mütəmadi olaraq “Nəqliyyatın inkişaf problemləri” adlı Elmi-texniki tələbə konfransı təşkil edilir. Konfransda aşağıdakı bölmələr üzrə məruzələr dinlənilir:

  • Nəqliyyat vasitələrinin texniki istismarı;
  • Nəqliyyatda informasiya-ölçmə sistemləri;
  • Daşımaların təşkili və logistika;
  • Nəqliyyatda təhlükəsizliyin təşkili;
  • Uçuşların təşkili və meteoroloji problemlər;
  • Nəqliyyatın iqtisadi problemləri;
  • Nəqliyyatın hüquqi problemləri.

Tələbə fənn olimpiadaları hər il “Azərbaycan tarixi”, “Ali riyaziyyat”, “Fizika”, “İnformatika” və “İngilis dili” fənləri üzrə keçirilir. Qaliblərin Respublika olimpiadasında iştirakı təmin edilir. Bir qayda olaraq olimpiadalar mart ayında, konfranslar isə may ayında keçirilir. Tələbə elmi cəmiyyətinin sədri MAA-nın "Aerokosmik cihazlar" kafedrasının müdiri Natiq Malik oğlu İsmayılovdur.

Tələbə klub və dərnəkləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Aviamodelizm dərnəyi;
  • Hava və dağ idman növləri klubu;
  • “İmpuls” yaradıcılıq mərkəzi;
  • Ekoklub;
  • “İntellekt” klubu;
  • Şahmat və dama klubu.

Aviamodelizm dərnəyi[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyası, “Aviamodelizm” laboratoriyası: iş prosesi

“Aviamodelizm” dərnəyi 2011-ci ildən Aviamodel laboratoriyası kimi fəaliyyətə başlamışdır. Laboratoriyaya Aleksand Sviridov, Vladimir Şevçuk və Elxan Allahverdiyev rəhbərlik edirlər. Aviamodel laboratoriyasının məqsədi tələbələrə uçuş aparatlarının layihələndirilməsi və hazırlanması üçün nəzəri və praktiki biliklərin verilməsidir. Bu laboratoriyada çalışan tələbələr təyyarələrin uçan modellərinin düzəldilməsinin nəzəriyyə və praktikasını öyrənməklə yanaşı, həmçinin öz əlləri ilə layihələndirdikləri və düzəltdikləri modelləri idarə etməyi də öyrənirlər. Aviamodel laboratoriyasının planında kordlu, radioidarəolunan və pilotsuz uçuş aparatlarının aerodinamikasının öyrənilməsi, bu tip modellərin praktiki layihələndirməsi və hazırlanması vərdişlərinə yiyələnmə mərhələləri daxildir. MAA-nın tələbələrinin müxtəlif aviamodel yarışmalarında və komandanın aviamodelizm üzrə Respublika Çempionatlarında iştirakı planlaşdırılır.

Hava və dağ idman növləri klubu[redaktə | əsas redaktə]

Səmti müəyyənetmə idman növü üzrə Milli Aviasiya Akademiyasının komandası: 2013

Hava və dağ idman növləri klubu MAA-ın tələbələrini aktiv (ekstremal) idman növlərinə cəlb etmək, onların asudə vaxtlarını səmərəli keçirmələrinə, Azərbaycanın tarixi yerlərinə yaxından bələd olmalarına, səmti müəyyənetmə vərdişlərinə yiyələnmələrinə kömək etmək məqsədilə yaradılmışdır. Klubun perspektiv planında “xüsusi riskli peşə” seçimi etmiş tələbələrlə yay istehsalat təcrübələrini Azərbaycanın yüksək dağ rayonlarında keçirmək, ekstremal şəraitlərdə sığınacaq tapmaq, tonqal qalamaq, qida məhsullarını əldə etmək, dağ çaylarını, su hövzələrini, aşırımları və zirvələri qət etmək bacarıqlarını öyrətmək nəzərdə tutulur. Klubun fəaliyyətinin əsas istiqamətləri:

  • Hava idman növləri: paraşütlə tullanmalar, paraplan və deltaplanlarla uçuşları təşkil etmək.
  • Səmti müəyyənetmə idman növü ilə məşğul olanlar üçün xüsusi qrup yaratmaq, məşqlər keçirmək, respublika və beynəlxalq miqyaslı yarışlarda iştirak etmək.
  • Dağ idmanı – Respublikada və xarici ölkələrdə yerləşən yüksək dağ zirvələrinə yürüşlər keçirmək.
  • Qayaya və buza dırmanma üzrə Respublika və beynəlxalq miqyaslı yarışlarda iştirak etmək.
  • Klubun əhatə etdiyi idman növləri üzrə Respublika və beynəlxalq federasiyalar tərəfindən keçirilən tədbirlərdə iştirak etmək.

Hava və dağ idman növləri klubunun rəhbəri Azərbaycan Alpinizm Federasiyasının prezidenti, Aviasiya təhlükəsizliyi kafedrasının baş müəllimi Nizami Mursakulovdur[25].

“İmpuls” yaradıcılıq mərkəzi[redaktə | əsas redaktə]

Gənclərin “İmpuls” elmi-texniki yaradıcılıq mərkəzi MAA Elmi Şurasının 25 yanvar 2018-ci il tarixli 141 saylı iclasının qərarı ilə yaradılmışdır. Mərkəzin məqsədi fundamental elmlərin və müasir intellektual texnologiyalarının öyrənilməsi əsasında aviakosmik sahədə aktual məsələlərinin həlli üçün gənclərin yaradıcı potensialının cəmləşdirilməsidir. Təşkilati işlər

  • Müntəzəm olaraq tematik seminarların və mühazirələrin keçirilməsi;
  • Beynəlxalq olimpiadalarda, yarışmalarda və sərgilərdə iştirak;
  • “Rəqəmsal elektronika” mövzusu üzrə olimpiadaların təşkili və keçirilməsi;
  • “Baku Modern School” tədris mərkəzinin himayə edilməsi;
  • “Reyfreminq” studiyasının təşkili.

Mərkəzdə aşağıdakı yaradıcı qruplar fəaliyyət göstərir:

  1. İntellektual trenajorlar;
  2. Kiçik uçuş aparatlarının layihələndirilməsi;
  3. Aerokosmik monitorinq;
  4. İntellektual öyrədici sistemlər;
  5. Aviakosmik biotibbi mühəndislik;
  6. Mikroprosessorlu inteqrasiya edilmiş sistemlər, intellektual sensor və interfeyslər;
  7. Aerokosmik robototexnika.
İntellektual trenajorlar[redaktə | əsas redaktə]

Aviakosmik sahə üçün real şəraitlərə və müxtəlif mürəkkəblik dərəcələrinə adekvat olan məsələlərin avtomatik generasiyası imkanlarına malik intellektual trenajorların işlənməsi üzrə müasir texnologiyaların qavranılması.

Kiçik uçuş aparatlarının layihələndirilməsi[redaktə | əsas redaktə]

Kiçik ölçülü uçuş aparatlarının (KUA) üçölçülü layihələndirilməsi və hazırlanması zamanı praktiki təcrübənin qazanılması, məsafədən idarəetmə üsullarının işlənməsi, telemetrik verilənlərin qəbulu və emalı üçün KUA-nın konstruksiya edilməsinin və laboratoriya şəraitində hazırlanmasının müasir texnologiyalarının qavranılması.

Aerokosmik monitorinq[redaktə | əsas redaktə]

Aerokosmik təsvirlərin emalı və analizi üzrə müasir texnologiyaların qavranılması və geoinformasiya sisteminin yaradılması.

İntellektual öyrədici sistemlər[redaktə | əsas redaktə]

Aviakosmik sahə üçün öyrədici sistemlərin riyazi və alqoritmik əsaslarının işlənilməsi (interaktiv öyrədici sistemlər, üçölçülü modelləşdirmə, intellektual və ya virtual öyrədici sistemlər).

Aviakosmik biotibbi mühəndislik[redaktə | əsas redaktə]

Uçuş heyəti üzvlərinin funksional vəziyyətinin müəyyən edilməsi üçün informasiya sistemlərinin və biotibbi təyinatlı mikrokontrollerlər əsasında portativ qurğuların işlənilməsi.

Mikroprosessorlu inteqrasiya edilmiş sistemlər, intellektual sensor və interfeyslər[redaktə | əsas redaktə]

Aviakosmik sahə üçün mikroprossesor sistemlərinin işlənməsi.

Aerokosmik robototexnika[redaktə | əsas redaktə]

Robototexnika sistemlərinin layihələndirilməsində intellektual texnologiyaların praktiki tətbiqi üzrə vərdişlərin əldə edilməsi və avtonom hərəkətli robotlar üçün idarəetmə və naviqasiya sistemləri, ətraf mühitin tanınması üçün riyazi modellər və təsvirlərin yüksəksürətli emalı və analizi alqoritmləri.

Ekoklub[redaktə | əsas redaktə]

Ekoklub ətraf mühit və təbii sərvətlərin mühafizəsinin təbliği, ekologiya və ətraf mühit sahəsində təhsil alan tələbələrlə daimi əlaqənin yaradılması və təbliğatı sahəsində geniş şəbəkənin formalaşdırılması məqsədilə yaradılmışdır. Ekoklubun rəhbəri “Ətraf mühitin aerokosmik monitorinqi” kafedrasının baş müəllimi, texnika üzrə fəlsəfə doktoru Hikmət Məmmədovdur. MAA Ekoklubunun təşkilatçılığı ilə müntəzəm olaraq MAA-da müəllim və tələbə kollektivinin iştirakı ilə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən maarifləndirici seminar keçirilir. Seminarın məqsədi tələbələrin ətraf mühit sahəsində bilik və bacarıqlarının artırılması, ictimaiyyətin ətraf mühitin birgə mühafizəsinə cəlb olunmasıdır. Seminarda ətraf mühit və təbii sərvətlərin qorunmasında ekoloji maarifləndirmənin rolu, su ehtiyatlarının idarə olunması, xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin inkişafı, iqlim dəyişmələri, ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində həyata keçirilmiş tədbirlər, Azərbaycan Respublikasının ekoloji vəziyyəti, istehsalat və məişət tullantılarının idarə olunması, yaşıl iqtisadiyyat və davamlı inkişaf, Xəzər dənizinin dəniz ətraf mühitinin mühafizəsi, işğal olunmuş ərazilərdə ətraf mühitə dağıdıcı təsirin müəyyənləşdirilməsi və s. mövzularda geniş informasiya verilir, həmçinin tələbələri maraqlandıran suallar cavablandırılır.

“İntellekt” klubu[redaktə | əsas redaktə]

“İntellekt” klubu 2012-ci ildə fəaliyyətə başlamışdır. Klubun əsas məqsədi gənclərdə intellektual potensialın aşkarlanması və inkişaf etməsinə şərait yaratmaqdır. Klubun əsas vəzifələri:

  1. gənclərin intelektualizasiya sahəsində aktiv iştirakına şərait yaratmaq;
  2. gənclər arasında elm və biliklərin təbliği;
  3. gənclər arasında dünya mədəniyyəti və ümumbəşəri dəyərlərin təbliği.

Klubun fəaliyyətinin əsas istiqamətləri:

  • Tədbirlərin keçirilməsi;
  • Müasir intellektual texnologiyaların öyrənilməsi və onların aviakosmik tədqiqatlarda tətbiqinə yönəlmiş biliklərə yiyələnmək;
  • Gənclərin intellektual məhsullarının sərgilərinin təşkili;
  • Elmi-seminar və təlimlərin təşkili;
  • Yaradıcılıq gecələri, diskussiyalar və görüşlərin təşkili;
  • Məşhur elm və ictimai xadimlərlə, ziyalılarla görüşlərin keçirilməsi.

Nəşriyyat fəaliyyəti:

  • “Səma” (“Sky”) elmi-kütləvi jurnalın (Azərbaycan, rus və ingilis dillərində) nəşri.
  • “Səma” (“Sky”) jurnalının tələbə versiyası “Aydın səma” jurnalının (Azərbaycan, rus və ingilis dillərində) nəşri.
  • “İntellekt Klub” seriyasında kitabçaların (broşurların) hazırlanması və çapı (məşhur adamların həyatı, müasir texnologiyaların tətbiqi və s. mövzularda).

İntellektual oyunların keçirilməsi:

Digər təşkilatlarla əlaqə:

  • Uyğun ölkədaxili və xarici təşkilatlarla birgə layihələrdə iştirak etmək.

“İntellekt” klubunun rəhbəri texnika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Fuad Həsən oğlu Dadaşovdur.

Şahmat və dama klubu[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyasının Şahmat komandası: turnir, arxiv

Şahmat-dama klubu 2012-ci ilin yanvar ayından fəaliyyətə başlayıb. Klubun rəhbəri şahmat üzrə Beynəlxalq dərəcəli usta Fidan Ağasiyevadır. Klub bütün zəruri avadanlıqlarla təmin olunmuşdur. Klubda tələbələr MAA-nı Universiadada və Beynəlxalq yarışlarda təmsil etmək üçün fakültələrarası seçmə yarışlarına hazırlıq keçirlər. Respublikanın müxtəlif ali təhsil müəssisələrinin tələbə və müəllimləri ilə yoldaşlıq görüşləri təşkil olunur. MAA-ın şahmat komandası Respublika ali təhsil müəssisələri arasında müntəzəm olaraq müxtəlif mükafatlara layiq yerlər tutur.

Tələbə şəhərciyi[redaktə | əsas redaktə]

MAA-da ən müasir tələblərə cavab verən tələbə şəhərciyi yaradılmışdır. Ətrafı yaşıllaşdırılmış Tələbə Şəhərciyində üç yataqxana korpusu, 1600 yerlik tamaşaçı tutumuna malik, 9 cığırlı qaçış zolaqlı, ölçüləri 105m x 68m olan süni örtüklü standart futbol meydançası, tennis kortu, voleybol və basketbol meydançaları tikilmişdir. Yataqxana korpuslarının biri qızlar, digərləri oğlanlar üçün nəzərdə tutulmuşdur. Korpusların ümumi tutumu 230 nəfərdir. Bundan əlavə mətbəx, istirahət və qiraət zalları vardır. Yataqxana binasının yaxınlığında camaşırxana da tikilmişdir. İdmanla məşğul olanlar üçün əlavə soyunub-geyinmə otaqları və duş kabinələri də istifadəyə verilmişdir.

İdman kompleksi[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyası İdman Kompleksi, arxiv

Milli Aviasiya Akademiyasının müasir standartlara cavab verən, hər cür şəraitə malik olan İdman kompleksi 2000-ci ildə tikilib istifadəyə verilmişdir. Kompleksin açılışında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Milli Olimpiya Komitəsinin Sədri İlham Əliyev iştirak etmişdir. Kompleks gün ərzində 600-700 nəfərin müxtəlif idman növləri üzrə məşğul olmasına imkan verir. Bu kompleks müasir tələblərə cavab verən güləş, ağır atletika, stolüstü tennis, voleybol, basketbol, trenajor zallarına, futzal meydançalarına, üzgüçülük hovuzuna, masaj otaqlarına, sauna, duşxanalar və digər vacib şəraitə malikdir. Kompleksdə fərdi və ümumi ventilyasiya sistemi quraşdırılmış, mərkəzi istilik sistemi vardır. Kompleks həmçinin qonaq otağı, istirahət, hakim və məşqçi otaqları, tibb məntəqəsi və inzibati otaqlara da malikdir. Kompleksin zal və otaqları müasir idman avadanlıqları ilə təmin edilmişdir. Kompleksin nəzdində “AZAL” İdman klubu fəaliyyət göstərir. Klubda ağır atletika, karate, voleybol, basketbol, güləş, futbol, həndbol və digər bölmələr mövcuddur. 2010-cu ildən həndbol komandası, 2011-ci ildən şahmat klubu fəaliyyət göstərir. Həndbol komandamız dəfələrlə respublika və şəhər birinciliyinin qalibi olmuşdur. 23 fevral 2011-ci il tarixdə həndbol komandası Eldar Fərəcovun rəhbərliyi altında Respublika birinciliyində birinci yeri tutmuşdur. Basketbol və voleybol komandaları dəfələrlə Bakı kuboku uğrunda və Respublika yarışlarında yüksək mükafatlara layiq görülüb. İdmançılarımız kosiki karate-do üzrə dəfələrlə ölkə və beynəlxalq səviyyəli yarışlarda yüksək nəticələr əldə ediblər. Ağır atletika üzrə nailiyyətlər daha yüksəkdir. İdmançılarımız respublika və beynəlxalq səviyyəli yarışların qalibi olmuşlar. Onlardan Nizami Paşayev dəfələrlə Avropa çempionatında fəxri yerləri, dünya çempionatında (2001-ci il) ikinci yeri tutmuş, iki dəfə isə (2002 və 2005-ci illər) dünya çempionu tituluna layiq görülmüşdür. Elxan Süleymanov Avropa çempionatında (2002-ci il) ikinci yeri tutmuşdur. Turan Mirzəyev isə Avropa çempionatında (2003-cü il) ikinci yeri tutmuşdur. Respublika kateqoriyalı yarışlarda müxtəlif çəki dərəcələrində bu üç idmançı və eləcə də Natiq Həsənov və Əlibəy Səmədov əksər yarışlarda birinci yerləri tutmuşlar. Milli Aviasiya Akademiyasının tələbəsi Rauf Nəbiyev də Respublika səviyyəli yarışlarda dəfələrlə fəxri yerləri tutmuşdur. Azərbaycanın ğır atletika komandası 2003-cü il Avropa çempionatında 36 ölkə arasında 5-ci olmuşdur. Kompleksin Respublikada analoqu olmayan ağır atletika zalı beynəlxalq standartlara uyğun ixtisaslaşdırılmışdır. Azərbaycan Ağır Atletika Federasiyasının prezidenti Cahangir Əsgərovun respublikada idmanın bu növünün inkişafındakı xidmətləri əvəzsizdir. İdmana göstərilən yüksək qayğı və idmançıların şəxsi səyləri sayəsində yüksək nəticələr əldə edilmişdir. Azərbaycan Kosiki karate-do Federasiyasının fəxri prezidenti, akademik Arif Mir Cəlal oğlu Paşayevin qayğısı nəticəsində bu idman növü üzrə yığma komandamız dördüncü dəfədir ki, beynəlxalq yarışlardan qələbə ilə qayıdır. İyunun 9-da MAA-da 2011-ci il mayın 13-15-də Rusiyanın Noqinsk şəhərində keçirilmiş kosiki karate-do üzrə Açıq Dünya Kuboku və MDB çempionatında uğur qazanmış Azərbaycanın kişilərdən və qadınlardan ibarət yığma komandalarının üzvlərinə mükafatlar təqdim olunmuşdur. Mükafatı qaliblərə Azərbaycan Kosiki Karate-do Federasiyasının fəxri prezidenti, Milli Aviasiya Akademiyasının rektoru, akademik Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev təqdim etmişdir. Azərbaycan yığması həmin yarışda 8 idmançı (5 kişi və 3 qadın) ilə təmsil olunmuş və dünyanın 21 ölkəsindən olan 25 komanda arasında yüksək nəticə göstərmişdir. Kişilərdən ibarət komandanın üzvləri Fuad Əliyev, Rəşad Quliyev, Ruslan Bərzigiyar, Vusal Əliyev, Sergey Jestkov 2-ci, qadınlardan ibarət komandanın üzvləri Lolita Hüseynova, Yuliya MustafayevaNərminə Əliyeva isə 1-ci yerləri tutmuşlar. Akademik Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev komandanın uğurlarını yüksək qiymətləndirmiş və baş məşqçi MAA-nın Bədən tərbiyəsi kafedrasının dosenti, əməkdar Məşqçi Talıb Bərzigiyarovu qələbə münasibətilə təbrik etmiş və komandada MAA-nın tələbələrinin də təmsil olunmasının təqdirəlayiq olduğunu bildirmişdir[26].

Milli Aviasiya Akademiyasının mini futbol üzrə komandası, arxiv

Futbol klubu[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyasının futbol klubu 2007-ci ildə yaradılıb. MAA-nın futbol komandasının oyunçuları tələbələrdir. Klubun direktoru və rəhbəri Vaqif Qasımovdur. Komandanın baş məşqçisi – Neftçi komandasının keçmiş oyunçusu, idman ustası Səmədağa Şıxlarov, məşqçisi – Balaş Əliyevdir. Komanda yarandığı andan bu günə qədər bir çox nailiyyətlər və uğurlar qazanmışdır. 2009-cu ildə Azərbaycanın “Dövlət Müstəqilliyi Günü”nə həsr olunmuş 12-ci Respublika spartakiadasında mini futbol üzrə yarışda aviasiya işçiləri 1-ci yerə, 2010-cu ildə isə 2-ci yerə layiq görülmüşlər. 2008-ci il 3-12 dekabr tarixində Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları İdman Təşkilatları Assosiasiyası tərəfindən təşkil olunmuş Sahə Həmkarlar İttifaqları Təşkilatının 3-cü respublika spartakiadasında mini futbol üzrə yarışda 1-ci yerə, 10-20 dekabr 2010-cu il tarixində isə 3-cü yerə layiq görülüb.

Tələbə qəbulu[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyasında tələbə qəbulu Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən həyata keçirilir. MAA-da tədris prosesi və mütəxəssis hazırlığı Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyasının, Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının (ICAO), Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin müasir tələblərinə uyğun təkmilləşdirilir. Bununla əlaqədar MAA-ya tələbə qəbulunun aşağıda göstərilən özəllikləri vardır:

  • Beynəlxalq hava məkanında və aviasiya texnikasının istismarında istifadə üçün ICAO tərəfindən vahid danışıq dili ingilis dili qəbul edilmişdir. Ona görə MAA-nın birinci qrup ixtisaslarına qəbul olmaq istəyən abituriyentlər “Xarici dil” kimi yalnız ingilis dilini seçməlidirlər.
  • MAA-nın “Uçuş mühəndisliyi” və “Hava nəqliyyatının hərəkətinin idarə olunması mühəndisliyi” ixtisaslarına Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu Aviasiya poliklinikasının Həkim-uçuş ekspert komissiyasında xüsusi tibbi müayinə keçmiş, Azərbaycan vətəndaşlığı olan 23 yaşına qədər abituriyentlər qəbul edilirlər. Bundan başqa həmin abituriyentlər MAA-da “Psixofizioloji peşə seçimi” və “Fiziki hazırlıq” üzrə xüsusi qabiliyyət müsabiqələrini keçməlidirlər.
  • “Uçuş mühəndisliyi” və “Hava nəqliyyatının hərəkətinin idarə olunması mühəndisliyi” ixtisaslarına sənəd verən, lakin xüsusi tibbi müayinədən və qabiliyyət müsabiqələrindən keçə bilməyən abituriyentlər digər birinci qrup ixtisaslarını seçmək üçün elektron ərizələrini MAA-nın nəzdindəki Sənəd Qəbulu Komissiyasında təsdiq etdirmək hüququna malikdirlər.
  • “Uçuş mühəndisliyi” ixtisasına Azərbaycan vətəndaşlığı olan 23 yaşına qədər oğlanlar qəbul edilir.
  • MAA-nın DİM tərəfindən elanda göstərilən bütün digər birinci qrup ixtisaslarına, yaşadıqları ərazi üzrə qeydiyyatda olduqları poliklinikalarda ümumi qaydada tibbi müayinədən keçən və sənədlərini DİM tərəfindən müvafiq rayon üzrə yaradılmış Sənəd Qəbulu Komissiyalarına təqdim edən abituriyentlər qəbul edilir.
  • Xarici dövlətlərin vətəndaşları Milli Aviasiya Akademiyasında yalnız ödənişli əsaslarla təhsil ala bilərlər.

“Ümumi Fiziki Hazırlıq” üzrə qabiliyyət müsabiqəsinin normativləri[redaktə | əsas redaktə]

1. Qadınlar (16-18) yaş:

Hərəkətlər 10 bal 9 bal 8 bal 7 bal 6 bal
100 m məsafəyə qaçış (saniyə) 16.0 16.2 16.4 16.6 16.8
Gimnastika skamyasında dayaq vəziyyətində qolları açıb-bükmək (dəfə) 11 10 9 8 7
Yerindən uzununa tullanma (sm) 180 170 160 150 140

2. Qadınlar (19-28) yaş:

Hərəkətlər 10 bal 9 bal 8 bal 7 bal 6 bal
100 m məsafəyə qaçış (saniyə) 13.4 13.6 13.8 14.0 14.2
Gimnastika skamyasında dayaq vəziyyətində qolları açıb-bükmək (dəfə) 13 12 11 10 9
Yerindən uzununa tullanma (sm) 190 180 170 160 150

3. Kişilər (16-18) yaş:

Hərəkətlər 10 bal 9 bal 8 bal 7 bal 6 bal
100 m məsafəyə qaçış (saniyə) 13.8 14.0 14.2 14.4 14.6
Turnikdə dartınma (dəfə) 10 9 8 7 6
Yerindən uzununa tullanma (sm) 225 220 215 210 205

4. Kişilər (19-28) yaş:

Hərəkətlər 10 bal 9 bal 8 bal 7 bal 6 bal
100 m məsafəyə qaçış (saniyə) 13.4 13.6 13.8 14.0 14.2
Turnikdə dartınma (dəfə) 11 10 9 8 7
Yerindən uzununa tullanma (sm) 240 235 230 225 220

Elmi fəaliyyət[redaktə | əsas redaktə]

  • Əsas elmi istiqamətlər;
  • Dissertasiya şuraları.

Əsas elmi istiqamətlər[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyasında aparılan elmi-tədqiqat işlərinin əsas istiqamətləri:

  • Hava nəqliyyatının istismarı;
  • Yerüstü komplekslər, buraxılış avadanlıqları, uçan aparatlar və onların sistemlərinin istismarı;
  • Radiotexnika, radionaviqasiya, radiolokasiya və televiziya sistemləri və qurğuları;
  • Bərk cisim elektronikası, radioelektron komponentlər, mikro- və nanoelektronika;
  • Təbii mühitə, maddələrə, materiallara və məmulatlara nəzarət cihazları və metodları;
  • Məsafədən aerokosmik tədqiqatlar;
  • Sistemli analiz, idarəetmə və informasiyanın işlənməsi;
  • Daşınma proseslərinin idarə edilməsi;
  • Konstitusiya hüququ, bələdiyyə hüququ;
  • Beynəlxalq hüquq;
  • Xalq təsərrüfatının iqtisadiyyatı və idarə edilməsi.

Dissertasiya şuraları[redaktə | əsas redaktə]

Milli Aviasiya Akademiyası nəzdində texnika elmləri üzrə D.06.001 dissertasiya şurası fəaliyyət göstərir. Texnika elmlərinin aşağıda göstərilən ixtisasları üzrə fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru dissertasiyalarının müdafiəsi üçün D.06.001 saylı Dissertasiya şurası Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yannda Ali Attestasiya Komisiyasının 12 yanvar 2011-ci il tarixli 10 saylı əmri ilə yaradılmışdır:

  • 3325.02 – Radiotexnika, radionaviqasiya, radiolokasiya və televiziya sistemləri və qurğuları;
  • 3352.01 – Hava nəqliyyatının istismarı;
  • 3324.04 – Yerüstü komplekslər, buraxılış avadanlıqları, uçan aparatlar və onların sistemlərinin istismarı;
  • 3361.01 – Bərk cisim elektronikası, radioelektron komponentlər, mikro- və nanoelektronika.

Tədris prosesi[redaktə | əsas redaktə]

  • Tədrisin təşkili və elmi kadrların hazırlığı idarəsi;
  • Tərbiyə işləri şöbəsi.

Tədrisin təşkili və elmi kadrların hazırlığı idarəsi[redaktə | əsas redaktə]

Tədrisin təşkili və elmi kadrların hazırlığı idarəsi (TTEKHİ) Milli Aviasiya Akademiyasının struktur bölməsi olub, tədris fəaliyyətini həyata keçirmək hüququ verən lisenziyaya uyğun olaraq, əsas tədris proqramlarının – ali peşə-ixtisas təhsili (bakalavriat), elmi-pedaqoji təhsil (magistratura) və elmi təhsil (doktorantura) proqramlarının həyata keçirilməsi üzrə bütün növ tədris və tədris-metodiki işlərin planlaşdırılmasını, təkmilləşdirilməsini və onlara nəzarəti həyata keçirir. Tədrisin təşkili və elmi kadrların hazırlığı idarəsinin tərkibinə 2 şöbə daxildir:

  1. Tədris-metodiki şöbə;
  2. Magistratura və doktorantura şöbəsi.

Tədrisin təşkili və elmi kadrların hazırlığı idarəsinin əsas vəzifələri:

  • Akademiyada ali peşə-ixtisas təhsili (bakalavriat), elmi-pedaqoji təhsil (magistratura) və elmi təhsil (doktorantura) üzrə dövlət standartlarına (Ali Təhsil üzrə Dövlət Standartı), Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin normativ aktlarına, Azərbaycan Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyasının, Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının (ICAO), Avropa Aviasiya Təhlükəsizliyi Agentliyinin (EASA), Avropa Mülki Aviasiya Konfransının (ECAC) və həmçinin ixtisas və hazırlıq istiqaməti üzrə MDB Mülki Aviasiya tədris müəssisələrinin Tədris-metodiki birliyinin tövsiyələrinə uyğun olaraq əsas tədris proqramlarının formalaşmasının təşkil edilməsi və nəzarətdə saxlanması;
  • tədris prosesinin planlaşdırılması, təşkil edilməsi, təkmilləşdirilməsi və ona nəzarət edilməsi;
  • ixtisasların və hazırlıq istiqamətlərinin tədris prosesinin qrafikinin, dərs cədvəllərinin qurulmasına, aralıq və yekun qiymətləndirilmənin yerinə yetirilməsinə nəzarət edilməsi;
  • dövlət attestasiya komissiyalarının işinin formalaşdırılması və həyata keçirilməsi;
  • tədris prosesinin metodiki təminatının analizi, planlaşdırılması, təşkili və təkmilləşdirilməsi;
  • tədris və tədris-metodiki iş üzrə normativ sənədlərin işlənməsi;
  • tədris prosesinin diaqnostikası və mütəxəssis hazırlığı keyfiyyətinin analizi;
  • attestasiyanın nəticələrinin statistik emalı;
  • tədris, elmi-pedaqoji, istehsalat və diplomqabağı təcrübələrin təşkili və həyata keçirilməsi üzrə fakültələrin və kafedraların işinin koordinasiyası;
  • tədris planlarının ekspertizası, mövcud tədris planlarına dəyişikliklərin edilməsi haqqında Akademiyanın Elmi Şurasına təkliflərin hazırlanması;
  • tədris prosesinin təkmilləşdirilməsi üzrə tövsiyələrin işlənməsi;
  • Akademiyanın tədris prosesinin kadr təminatının koordinasiyası;
  • Akademiyanın kafedralarına fənlərin təhkim edilməsi haqqında təkliflərin hazırlanması;
  • mövcud normativlərə müvafiq olaraq Akademiyanın professor-müəllim heyətinin saatlarının hesablanmasına dair materialların hazırlanması;
  • kafedraların tədris yükünə dair normativlərin təkmilləşdirilməsi üzrə təkliflərin hazırlanması;
  • Akademiyanın müəllimləri tərəfindən tədris yükünün düzgün planlaşdırılmasına, hesablanmasına və yerinə yetirilməsinə nəzarət edilməsi;
  • kafedralararası dərs saatlarının bölüşdürülməsinə nəzarət edilməsi, onun istifadəsinin analizi və təkmilləşdirilməsi üzrə təkliflərin hazırlanması;
  • Akademiyanın tədris prosesinin informasiya və metodiki təminatının analizi və koordinasiyası;
  • ixtisaslar və hazırlıq istiqamətləri üzrə tədris-metodiki materialların hazırlanmasında ən yeni təcrübələrdən istifadə edilməsi;
  • ali peşə-ixtisas təhsili, elmi-pedaqoji təhsil və elmi təhsilin müasir problemləri ilə bağlı toplantıların təşkili və həyata keçirilməsi;
  • ixtisaslar və hazırlıq istiqamətləri üzrə tədris planı fənlərinin informasiya, proqram və metodiki təminatının analizi və onların təkmilləşdirilməsi üzrə tövsiyələrin işlənməsi;
  • yeni tədris texnologiyalarının tədris prosesinə tətbiq edilməsi;
  • ixtisaslar və hazırlıq istiqamətləri üzrə tədris planı fənlərinin tədris-metodoloji materiallarla təmin olunmasına nəzarət edilməsi;
  • tədris-metodoloji xarakterli tədbirlərin (konfranslar, seminarlar, məsləhətlər, sərgilər və s.) hazırlanması və həyata keçirilməsi;
  • Akademiyanın tədris-metodiki şurasının, onun şöbələrinin, fakültələrin və kafedraların tədris-metodoloji komissiyalarının fəaliyyətinin metodiki təminatı;
  • Akademiyanın tədris-metodoloji prosesi üzrə müxtəlif müsabiqələrin keçirilməsi;
  • tələbə olimpiadalarının və müsabiqələrinin və s. keçirilməsi üzrə işlərin istiqamətləndirilməsi;
  • Akademiyanın tədris fəaliyyətinin material təminatının koordinasiyası;
  • dərs otaqlarının və laboratoriyaların avadanlıqlarla təchiz olunmasının analizi;
  • Akademiyanın tədris-laboratoriya bazasının inkişaf planının analizi;
  • auditoriya fondunun istifadə edilməsinin analizi, ondan effektli istifadə edilməsi üzrə təkliflərin hazırlanması;
  • mütəxəssis hazırlığına dair sifarişlərin formalaşdırılması üzrə təkliflərin işlənməsi;
  • Akademiyanın və ayrı-ayrı tədris proqramlarının lisenziyalaşdırılması, attestasiyası, akkreditasiyası proseduralarına hazırlıq zamanı struktur bölmələrin fəaliyyətinin koordinasiyası.

TTEKHİ-nin idarə rəisi - t.e.d., professor Mustafa Mustafayev; rəis müavini - f.-r.e.n, dosent Sima Bidzinova.

Tədris-metodiki şöbə[redaktə | əsas redaktə]

Tədris-metodiki şöbəsinin əsas funksiyaları:

  • ayrı-ayrı tədris proqramlarının və Akademiyanın lisenziyalaşdırılması, attestasiyası, akkreditasiyası proseduralarının keçirilməsi üçün materialların hazırlanması;
  • ixtisaslar və hazırlıq istiqamətləri üzrə dövlət tədris standartlarının yığılması, emalı, saxlanması və tətbiqi, standartlarda dəyişikliklərin olmasına nəzarət edilməsi və bu dəyişikliklərin fakültə dekanlarına, kafedra rəhbərlərinə vaxtında çatdırılması;
  • ixtisas və hazırlıq istiqamətləri üzrə əsas tədris proqramlarının lisenziyalaşdırılması və akkreditasiyası ilə bağlı fakültələrin fəaliyyətinin istiqamətləndirilməsi və onlara nəzarət edilməsi;
  • MAA-nın fakültələri tərəfindən hazırlanmış ixtisasların və hazırlıq istiqamətlərinin əsas tədris proqramlarının dövlət tədris standartlarına uyğunluğuna nəzarət edilməsi;
  • dövlət tədris standartlarına uyğun olaraq, akademiyada icra edilən tədris proqramları üzrə məzunların hazırlığının keyfiyyətinə nəzarətin təşkil edilməsi;
  • dövlət akkreditasiyası prosedurasının informasiya-metodoloji müşayiəti çərçivəsində, MAA-nın məzunlarının hazırlığının analizinin nəticələrinin sistemləşdirilməsi və ümumiləşdirilməsi;
  • tələbələrin hazırlıq səviyyəsinə dair ümumi tələblərin yaradılması məqsədilə humanitar, peşəkar ixtisas fənlərinin keçilməsinin strukturu, həcmi və qaydasının unifikasiyası üzrə təkliflərin işlənməsi;
  • tədris prosesinin təşkili üzrə sənədlərə uyğun olaraq MAA-nın (fakültələrin, kafedraların) tədris fəaliyyətinin koordinasiyası;
  • MAA-da çalışan ştat, yarımştat və saathesabı müəllimlərin planlaşdırılan dərs yükü haqqında məlumatların toplanması və analizi;
  • fakültələrin təhkim olunmuş auditoriyaların bölüşdürülməsinə ehtiyac olduqda, fakültələrin auditoriya fonduna ehtiyacının hesablanması;
  • tədris və tədris-metodiki işlərin təşkili üzrə normativ sənədlərin hazırlanması;
  • MAA-da icra edilən tədris proqramları üzrə metodiki komplekslərlə tədris prosesinin təmin olunmasına nəzarət edilməsi;
  • MAA-nın tədris texnologiyalarının effektliliyin qəbul olunması və qiymətləndirilməsi üzrə fakültələrinin işinin koordinasiyası;
  • növbəti təqvim ili üçün MAA-nın fəaliyyətinin əsas göstəriciləri üzrə perspektivli və mövcud planların qurulması;
  • təqvim ili üçün akademiyanın fəaliyyətinin əsas göstəriciləri üzrə hədəflərə nail olmaq haqqında planların, proqramların və hesabatların hazırlanması.

Şöbə müdiri - Vasif Aydın oğlu Neymətov.

Fakültələr və kafedralar[redaktə | əsas redaktə]

Fakültələrin sayı – 7, kafedraların sayı – 22, tələbə kontingenti – 1870 nəfər (2017-ci il üçün), bakalavr səviyyəsi üzrə ixtisasların sayı – 21, magistratura səviyyəsi üzrə ixtisasların (ixtisaslaşmaların) sayı – 17.

Fakültə Kafedralar
Hava nəqliyyatı
Hava gəmilərinin uçuş istismarı
Aviasiya meteorologiyası
Uçuş aparatları və aviasiya mühərrikləri
Radioelektronika
Avionika
Aerokosmik
Aeronaviqasiya
Ətraf mühitin aerokosmik monitorinqi
Aerokosmik cihazlar
Aerokosmik informasiya sistemləri
Kosmik texnika və idarəetmə sistemləri
Fizika-texnologiya
Ümumi və tətbiqi fizika
Ali riyaziyyat
İnformasiya texnologiyaları
Kimya və materialşünaslıq
Nəqliyyat mexanikası
İqtisadiyyat və hüquq
Hüquqşünaslıq
Dünya iqtisadiyyatı
Menecment
Dil və ictimai fənlər
Nəqliyyat texnologiyaları
Avianəqliyyat istehsalatı
Aviasiya təhlükəzliyi
İngilis dili
İngilis dilində hazırlıq fakültəsi
Qiyabi fakültə
“Fizika-texnologiya” fakültəsi[redaktə | əsas redaktə]

MAA-nın Elmi Şurasının 07 noyabr 2013-cü il tarixli 118 nömrəli iclasının qərarına əsasən MAA-nın rektorunun 10 dekabr 2013-cü il tarixli 22 nömrəli əmri ilə yaradılmışdır və 2013/2014-cü tədris ilinin yaz semestrindən etibarən fəaliyyət göstərir. “Fizika-texnologiya” fakültəsinin yaranma zəruriyyəti Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il 24 oktyabr tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyası”nın müvafiq müddəalarının icrasının təmin edilməsi ilə əlaqədar MAA-nın idarəetmə strukturunun təkmilləşdirilməsi ilə bağlıdır[27]. Fakültə Azərbaycanda informasiya texnologiyalarının inkişafı, yeni fiziki hadisələrin və qanunauyğunluqların aşkarlanması, tədqiqi və modelləşdirilməsi, onların əsasında tətbiqi və mühəndislik fizikası sahəsində müxtəlif məqsədlər üçün yeni texnologiya, avadanlıq, cihaz və materialların yaradılması və tətbiqi istiaqmətində mütəxəssislərin yetişdirilməsi məqsədi ilə yaradılmışdır. “Fizika-texnologiya” fakültəsinə aşağıdakı kafedralar daxildir:

  • “Ümumi və tətbiqi fizika”
  • “İnformasiya texnologiyaları”
  • “Ali riyaziyyat”
  • “Kimya və materialşünaslıq”
  • “Nəqliyyat mexanikası”

2014-2019-cu illər ərzində “Fizika-texnologiya” fakültəsində ali təhsilin bakalavriat və magistratura səviyyələrində "Kompüter mühəndisliyi" ixtisası üzrə mütəxəssis hazırlığı aparılmışdır. Bakalavr pilləsini bitirən məzunların 28%-i öz təhsillərini magistratura səviyyəsində Azərbaycanın və xarici ali təhsil müəssisələrində davam etdirmişdirlər. 2019/2020-ci tədris ilindən tətbiqi və mühəndislik fizikası sahəsində mütəxəssis çatışmazlığının aradan qaldırılması məqsədi ilə "Mühəndis fizikası" ixtisasının açılması planlaşdırılır. “Fizika-texnologiya” fakültəsinin tələbələri müxtəlif idman yarışlarında, olimpiada və konfranslarda iştirak edərək diplom və sertifikatlarla təltif olunmuşlar. Ulu öndər H.Əliyevin ildönümünə həsr olunmuş MAA-nın mini-futbol çempionatlarında “Fizika-texnologiya” fakültəsinin futbol komandası 2017-ci ildə 1-ci, 2018-ci ildə isə 3-cü yerləri tutmuşdur. Milli Aviasiya Akademiyasında fizika, riyaziyyat və informatika fənləri üzrə keçirilən fənn olimpiadalarında fakültənin tələbələri yüksək nəaliyyətlər əldə etmişlər. Dünya Telekommunikasiya və İnformasiya Cəmiyyəti Gününə həsr olunan Ali məktəb tələbələri arasında İnformatika üzrə Ümumrespublika Olimpiadasında “Fizika-texnologiya” fakültəsinin komandası 2015-ci ildə 3-cü, 2016-cı ildə isə 4-cü yerlərə layiq görülmüşdür.

“Ümumi və tətbiqi fizika” kafedrası[redaktə | əsas redaktə]

Fizika kafedrası 1992-ci ildə Fizika-radiotexnika kafedrası adı ilə yaradılmış, 1999-cu ildə Fizika və riyaziyyat fənləri, 2013-cü ildən isə Ümumi və tətbiqi fizika kafedrası adlandırılıb. Kafedrada ümumi fizika kursu tədris edilir. Həmçinin kafedrada Cihazqayırma mühəndisliyi ixtisasında təhsil alan bakalavrlara şüalanma mənbələri və qəbulediciləri, optik ölçmələr, elmi-tədqiqat üçün optik metodlar və cihazlar, optik materiallar və texnologiya fənləri, magistrantlara isə atmosfer fizikası tədris olunur. Kafedrada hər bir ixtisas üzrə beynəlxalq standartlara uyğun tədris proqramları, dərsliklər və metodik vəsaitlər hazırlanıb və tədrisdə tətbiq edilir. Kafedra müdiri f.-r.e.d., akademik Bahadur Tağıyevdir.

“Ali riyaziyyat” kafedrası[redaktə | əsas redaktə]

1999-cu ildə yaradılan "Riyaziyyat və mexanika" kafedrası əsasında 2011-ci ildə yenidən təşkil olunmuşdur. Kafedrada ali riyaziyyat, ehtimal nəzəriyyəsi və riyazi statistika, xətti cəbr və riyazi analiz, daşımaların riyazi modelləşdirilməsi, aviasiya təhlükəsizliyinin təminində texnoloji proseslərin riyazi modelləşdirilməsi, ekonometrika, orbital mexanika, kosmik aparatların hərəkət nəzəriyyəsi və sistemləri, kosmik aparatların uçuş dinamikası fənləri tədris olunur. Kafedrada aşağıdakı elmi-tədqiqat işləri aparılır:

  • Ümumiləşmiş potensialların məhdudluq məsələləri;
  • Qeyri-hamar analiz üsullarının köməyi ilə iqtisadi-riyazi modellərin tətqiqi.

Kafedra müdiri - f.-r.e.n. Əli Haqverdi oğlu Yaqubov.

“Kimya və materialşünaslıq” kafedrası[redaktə | əsas redaktə]

Kafedra 2014-cü ildə yaradılıb və aşağıdakı elmi-tədqiqat işləri aparılır:

  • Poliefiruretan lak kompozisiyasının aviasiyada və kosmik texnikada korroziyaya, eroziyaya, buzlaşmaya, ildırımvurmaya, çirklənməyə və s. qarşı tətbiqi üsullarının işlənilib hazırlanması;
  • Karbon nanostrukturlarının kimyəvi və elektrofiziki sintezi üsullarının tədqiqi və tətbiqi;
  • Mövcud xammal bazasından istifadə etməklə yüksək temperatura davamlı aviasiya təyinatlı kompozit materialların alınma texnologiyasının işlənib hazırlanması.

Kafedranın tərkibində 4 ixtisaslaşdırılmış laboratoriya fəaliyyət göstərir:

  1. Kimya və yanacaq sürtgü materialları;
  2. Materialşünaslıq, aviasiya materialların və nanomaterialların texnologiyası;
  3. Təcrübə-eksperimental;
  4. Aerodinamika, termodinamika, hidravlika və kompozit materiallar.

Kafedra müdiri - k.e.n., dosent Sevda Xurşud qızı Məmmədova.

“Nəqliyyat mexanikası” kafedrası[redaktə | əsas redaktə]

Kafedrada "Maşınların, cihazların və aparatların dinamikası, möhkəmliyi" istiqamətində "Aviakonstruksiya elementlərinin yorulmadan dağılmasının mexanikası və sinergetikası" problemi üzrə elmi işlər aparılır. Kafedranın əməkdaşları hər il beynəlxalq konqres, simpozium və konfranslarda məruzə ilə çıxış edir, bir sıra xarici ali təhsil müəssisəsi ilə elmi-texniki əməkdaşlıq edir. Kafedra müdiri - t.e.d., professor Əhəd Xanəhməd oğlu Canəhmədov.

“İnformasiya texnologiyaları” kafedrası[redaktə | əsas redaktə]

2014-cü ildə yaradılıb və ixtisaslaşdırılmış auditoriyalarla təchiz olunub. Aşağıdakı ixtisas (ixtisaslaşma) üzrə bakalavr hazırlığı həyata keçirilir: İxtisas: Kompüter mühəndisliyi; İxtisaslaşma: Kompüter mühəndisliyi, avtomatlaşdırma və kompüter-inteqrallaşdırılmış texnologiyalar, kompüter sistemləri və şəbəkələri. Həmçinin "Kompüter mühəndisliyi" ixtisası üzrə magistrantlar və doktorantlar hazırlanır. Kafedrada 2016-2021-ci illər üçün "Heydər Əliyev adına Bakı Beynəlxalq aeroportunun xidmət seqmentlərində informasiya texnologiyalarının tətbiqinin elmi-nəzəri problemləri" mövzusunda elmi-tədqiqat işi aparılır. Kafedra müdiri - t.e.d., professor, AMEA-nın müxbir üzvü Ağası Zərbəli oğlu Məlikov.

İxtisaslar[redaktə | əsas redaktə]
İxtisasın şifri İxtisasın (ixtisaslaşmanın) adı
1 050212 Hüquqşünaslıq
Hüquqşünaslıq
2 050401 Dünya iqtisadiyyatı
Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər
3 050407 Menecment
Menecment (sahələr üzrə)
4 050507 Hidrometeorologiya
Aviasiya meteorologiyası
5 050608 Elektroenergetika mühəndisliyi
Elektrik təchizatı (dəmir yollarında)
6 050613 Avianəqliyyat istehsalatının təşkili mühəndisliyi
Avianəqliyyatda servis işlərinin təşkili
7 050614 Aviasiya texnikası avadanlıqlarının istismarı mühəndisliyi
Uçuş aparatları və güc qurğuları
Uçuş aparatlarının elektrik, radio və cihaz avadanlıqları
8 050615 Hava nəqliyyatının hərəkətinin idarə olunması mühəndisliyi
Hava nəqliyyatı hərəkətinin idarə olunması
Aeronaviqasiya təminatı
9 050616 Uçuş mühəndisliyi
Çoxüzvlü ekipaj pilotu (təyyarə)
Çoxüzvlü ekipaj pilotu (helikopter)
10 050617 Hava nəqliyyatında texnoloji proseslərin və istehsalatın təhlükəsizliyi mühəndisliyi
Aviasiya təhlükəsizliyinin təşkili
Qəza-xilasetmə və axtarış işlərinin təşkili
11 050623 Nəqliyyatda daşımaların və idarəetmənin təşkili mühəndisliyi
Nəqliyyat logistikası
12 050624 Cihazqayırma mühəndisliyi
Aviasiya cihazları
Optik-elektron cihazlar və sistemlər
13 050627 Elektronika, telekommunikasiya və radiotexnika mühəndisliyi
Nəqliyyat radioavadanlıqlarının texniki istismarı
Radioelektron mübarizə vasitələri
14 050628 Proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi
Dəmir yolu nəqliyyatında avtomatika, telemexanika və rabitə
15 050631 Kompüter mühəndisliyi
Kompüter mühəndisliyi
16 050632 İnformasiya texnologiyaları və sistemləri mühəndisliyi
Aerokosmik informasiya sistemləri
İnformasiya işlənməsinin və idarəetmənin avtomatlaşdırılmış sistemləri
17 050649 Ekologiya mühəndisliyi
Ətraf mühitin mühafizəsi və təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə olunması
Aerokosmik monitorinq
18 050652 Kosmik texnologiyalar mühəndisliyi
Peyk telekommunikasiya sistemləri
19 050653 Kosmik texnika mühəndisliyi
Kosmik uçuş aparatları və enerji qurğuları
20 050654 Kosmik idarəetmə sistemləri mühəndisliyi
Kosmik aparatların idarəetmə sistemləri

Magistratura və doktorantura şöbəsi[redaktə | əsas redaktə]

Magistr hazırlığı ali təhsilin ikinci səviyyəsi olaraq Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 14 iyun tarixli 95 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə ixtisasların (ixtisaslaşmaların) Təsnifatı“-na uyğun mütəxəssis hazırlığının həyata keçirilməsini təmin edir. Magistraturada təhsil Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 12 may tarixli 88 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Magistratura təhsilinin məzmunu, təşkili və ”magistr” dərəcələrinin verilməsi Qaydaları”na əsasən müəyyən edilir. Magistraturaya tələbə qəbulu Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir. Doktorantura ali təhsilin üçüncü səviyyəsi olaraq Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 15 mart 2012-ci il tarixli 65 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Ali təhsilin doktorantura səviyyəsi üzrə ixtisasların Təsnifatı“na uyğun mütəxəssis hazırlığının həyata keçirilməsini təmin edir. Doktorantura ali təhsilin ən yüksək səviyyəsi olmaqla, elmi və elmi-pedaqoji kadrların hazırlanmasını, ixtisas və elmi dərəcələrin yüksəldilməsini təmin edir. Doktorantura təhsili MAA-da yaradılan doktoranturada həyata keçirilir və müvafiq elmi dərəcənin verilməsi ilə başa çatır. Elmi dərəcələr MAA-da fəaliyyət göstərən dissertasiya şuralarının vəsatəti əsasında qanunvericiliyə uyğun olaraq verilir. Azərbaycan Respublikasında fəlsəfə doktoru (elm sahələri göstərilməklə) və elmlər doktoru (elm sahələri göstərilməklə) elmi dərəcələri müəyyən edilir. Doktoranturaya qəbul Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 1 iyul tarixli 129 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Doktoranturaların yaradılması və doktoranturaya qəbul Qaydaları“na əsasən həyata keçirilir. Doktoranturada təhsilalma əyani (istehsalatdan ayrılmaqla) və qiyabi (istehsalatdan ayrılmamaqla) formalar üzrə həyata keçirilir. Milli Aviasiya Akademiyasında elmi və elmi-pedaqoji kadr hazırlığı dissertantlıq (dissertantura) yolu ilə də reallaşdırılır. Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktoranturada əyani təhsil müddəti 3 il, qiyabi 4 il, dissertantlıq yolu ilə 4 il, elmlər doktoru proqramı üzrə doktoranturada əyani təhsil müddəti 4 il, qiyabi 5 il, dissertantlıq yolu ilə 5 ildir.

İxtisaslar[redaktə | əsas redaktə]
  • Magistratura;
  • Doktorantura.
Magistratura[redaktə | əsas redaktə]

MAA-nın magistraturasına bu ixtisaslar üzrə qəbul həyata keçirilir:

İxtisasın şifri İxtisasın (ixtisaslaşmanın) adı
1 060616 Uçuş mühəndisliyi
Hava gəmilərinin uçuş istismarı
2 060615 Hava nəqliyyatının hərəkətinin idarə olunması mühəndisliyi
Hava nəqliyyatının hərəkətinin idarə olunması
Aeronaviqasiya təminati
3 060614 Aviasiya texnikası avadanlıqlarının istismarı mühəndisliyi
Uçuş aparatları və güc qurğuları
Uçuş aparatlarının elektrik, radio və cihaz avadanlığı
4 060617 Hava nəqliyyatında texnoloji proseslərin və istehsalatın təhlükəsizliyi mühəndisliyi
Hava nəqliyyatında texnoloji proseslərin və istehsalatın təhlükəsizliyi
5 060623 Nəqliyyatda daşımaların və idarəetmənin təşkili mühəndisliyi
Nəqliyyat logistikası
6 060624 Cihazqayırma mühəndisliyi
Aviasiya cihazları
7 060627 Elektronika, telekommunikasiya və radiotexnika mühəndisliyi
Nəqliyyat radioavadanlıqlarının texniki istismarı
Radioelektron mübarizə vasitələri
8 060628 Proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi
Dəmiryolu nəqliyyatında avtomatika, telemexanika və rabitə
9 060652 Kosmik texnika və texnologiyalar mühəndisliyi
Kosmik aparatlar və idarəetmə sistemləri
Kosmik infokommunikasiya texnologiyaları
10 060631 Kompüter mühəndisliyi
Kompüter mühəndisliyi
11 060649 Ekologiya mühəndisliyi
Aerokosmik monitorinq
Ətraf mühitin mühafizəsi və təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə olunması
12 060632 İnformasiya texnologiyaları və sistemləri mühəndisliyi
İnformasiya işlənməsinin və idarəetmənin avtomatlaşdırılmış sistemləri
Tətbiqi proqram təminatı
Aerokosmik informasiya sistemləri
13 060212 Hüquqşünaslıq
Konstitusiya hüququ
Cinayət hüququ, cinayət prosesi, kriminalistika və məhkəmə ekspertizası
Beynəlxalq hüquq
14 060401 Dünya iqtisadiyyatı
Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər
15 060407 Menecment
Menecment (mülki aviasiyada)
16 060507 Hidrometeorologiya
Aviasiya meteorologiyası
17 060608 Elektroenergetika mühəndisliyi
Elektrik təchizatı (sahələr üzrə)
Doktorantura[redaktə | əsas redaktə]

Doktoranturada fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru proqramları üzrə bu ixtisaslar üzrə qəbul həyata keçirilir:

İxtisasın şifri İxtisasın adı
1 3311.02 Təbii mühitə, maddələrə, materiallara və məmulatlara nəzarət cihazları və üsulları
2 3324.04 Yerüstü komplekslər, buraxılış avadanlıqları, uçan aparatların və onların sistemlərinin istismarı
3 3324.07 Məsafədən aerokosmik tədqiqatlar
4 3325.02 Radiotexnika, radionaviqasiya, radiolokasiya və televiziya sistemləri və qurğuları
5 3338.01 Sistemli analiz, idarəetmə və informasiyanın işlənməsi (sahələr üzrə)
6 3350.01 Daşınma proseslərinin idarə edilməsi
7 3351.01 Naviqasiya və havada hərəkətin idarə edilməsi
8 3352.01 Hava nəqliyyatının istismarı
9 3361.01 Bərk cisim elektronikası, radioelektron komponentləri, mikro və nanoelektronika
10 5312.01 Sahə iqtisadiyyatı
11 5603.01 Beynəlxalq hüquq, insan hüquqları
12 5607.01 Konstitusiya hüququ, bələdiyyə hüququ
13 5611.01 Cinayət hüququ və kriminologiya; cəza-icra hüququ
14 5614.01 İnzibati hüquq; maliyyə hüququ; informasiya hüququ

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 https://ebooks.azlibnet.az/book/ZsbhtiJE.pdf
  2. http://science.gov.az/forms/deystvitelnyie-chlenyi/62
  3. 3,0 3,1 http://www.aak.gov.az/jurnals/bull_1_2015/tex.pdf
  4. https://www.azal.az/az/about/training-center
  5. 5,0 5,1 https://ftc.azal.az/az/about-us
  6. http://anl.az/down/medeniyyet2008/avqust/medeniyyet2008_avqust_82.htm
  7. https://president.az/articles/4741
  8. http://khatai-ih.gov.az/news/820.html
  9. https://z-aliyeva.edu.az/az/news/milli-aviasiya-akademiyasi-ve-mulki-aviasiya-muzeyine-ekskursiya/
  10. https://bakimektebleri.edu.az/169/az/news/read/71197
  11. https://bakimektebleri.edu.az/86/az/news/read/48358
  12. http://www.azpress.az/index.php?lang=az&sectionid=news&id=16026
  13. https://www.caa.gov.az/index.php?option=com_k2&view=itemlist&layout=category&task=category&id=29&Itemid=174&lang=az
  14. https://ftc.azal.az/az/
  15. 15,0 15,1 15,2 https://ftc.azal.az/az/faq
  16. http://www.e-qanun.az/framework/2861
  17. https://ftc.azal.az/az/simulator/airbus
  18. https://ftc.azal.az/az/simulator/boeing
  19. https://ftc.azal.az/az/simulator/atr
  20. https://ftc.azal.az/az/simulator/mi-8
  21. http://science.gov.az/forms/deystvitelnyie-chlenyi/1110
  22. http://www.e-qanun.az/framework/5041
  23. http://www.tgt.az/maa/
  24. https://issuu.com/maa.tgt.hesabat/docs/maa_tgt_hesabat_2011-2012/24
  25. http://www.mys.gov.az/idman/idman-federasiyalari/16/azrbaycan-dagciliq-v-ekstremal-idman-novlri-federasiyalari-assosiasiyasi
  26. Milli Aviasiya Akademiyasında kosiki karate-do üzrə Azərbaycan yığmasının üzvləri mükafatlandırılmışlar
  27. https://president.az/articles/9779

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]