Minerallarda su

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Minerallarda su
Elm Geologiya

Minerallarda su - tərkib, kristallizasion və adsorbsion (udulmuş) su növləri ayrılır. Tərkib suyu mineralın kristallik qəfəsində OH-1 ionları, nadir hallarda H1+ və oksonium H3O1+ şəklində olub, mineralın strukturu dağıldıqda molekulyar hala keçir. Hər bir mineral qızdırıldıqda tərkib suyu 300° C-dən 1000° C-dək intervalda ayrılır. Kristallaşma  suyu mineralın  qəfəsində neytral H2O molekulu şəklində müəy­yən yer tutur. Qızdırdıqda  kristallaşma suyu 300°C-dən aşağı temperaturda ayrılır, 2 növü vardır: 1) tipik kristallaşma suyu - dar temperatur intervalında ayrılır, bu zaman mineralın strukturunun tam dağılması və yenidən qurulması, mineralın sınma əmsalı, xüsusi çəki və b. fiziki xassələrinin dəyişilməsi baş verir. 2) seolit suyu - geniş temperatur intervalında mineral dağılmadan ayrılan və şərait deyişdikdə yenidən udula bilən su. Adsorbsion suyun molekulları kristallik hissəciklərin səthində adsorbsiya olunur və qızdırıldıqda asanca ayrılır. Mineralların ayrı-ayrı təbəqələrinin səthində adsorbsiya olunmuş təbəqəarası, bərk kolloidlər (bərkimiş kristal, məsələn: opal) və hiqroskopik (minerala mexaniki qarışmış) sular fərqləndirilir. Hiqroskopik su 105-110° C tam ayrılır. Minerallarda su ayrılması istiliyin udulması ilə müşayiət edilir. İstilik əyrilərində alınan müvafiq endotermik effekt tədqiq olunan mineralın təyinində diaqnostik əlamət kimi istifadə edilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı:  679.