Missuri (ştat)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Missuri
ing. Missouri
Missuri bayrağı Missuri gerbi
Bayraq Gerb
Təxəllüsü: "Mənə göstərin ştatı" (qeyri-rəsmi)
ABŞ xəritəsində Missuri
Paytaxtı Cefferson
Ən iri şəhəri Kanzas Siti
Ərazisi 21-ci (ABŞ üzrə)
 • Ümumi {{{ƏraziABŞ}}} mil²
(180.533 km2)
 • Eni {{{EnABŞ}}} mil ({{{En}}} km)
 • Uzunluğu {{{UzunluqABŞ}}} mil ({{{Uzunluq}}} km)
 • % su 1,7
 • En dairəsi {{{EnDairəsi1}}}
 • Uzunluq dairəsi {{{UzunluqDairəsi1}}}
Əhalisi 18-ci (ABŞ üzrə)
 • Ümumi 5.988.927
 • Sıxlıq {{{SıxlıqABŞ}}}/mil²  (33,62 nəfər/km2)
{{{SıxlıqYer}}} (ABŞ üzrə)
Yüksəklik
 • Maksimal yüksəklik {{{ƏnYüksəkYeri}}}
{{{Maksimal yüksəklikABŞ}}} ft (540 m)
 • Orta yüksəklik {{{Orta yüksəklikABŞ}}} ft  (240 m)
 • Minimal yüksəklik {{{Minimal yüksəklikABŞ}}} ft (70 m)
İttifaqa qəbul 10 avqust 1821 (24)
Qubernator {{{Qubernator}}}
Leytenant-qubernator {{{Leytenant-qubernator}}}
Qanunverici hakimiyyət {{{Qanunverici}}}
 • Yuxarı Palata {{{YuxarıPalata}}}
 • Aşağı Palata {{{AşağıPalata}}}
ABŞ Senatorları {{{Senatorlar}}}
ABŞ Palata nümayəndələri Siyahı
Abbreviatura Missuri

Missuri ştatı (ing. Missouri) - Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Cefferson şəhəridir. Missuri ərazisinin böyüklüyünə görə ştatlar arasında 21-ci, əhalisinin sayına görə 18-ci yeri tutur. Missuridəki ən böyük şəhərlər Kanzas siti, Sent Luis, SprinqfildKolumbiyadır. Missurinin ərazisi 1821-ci ildə Fransadan Luiziananın satın alınması sazişi çərçivəsində satın alınıb.

Missurinin coğrafiyası çox müxtəlifdir. Ştat Şimali Amerikadanın ən böyük çaylarından üçünün, Missuri çayı, Missisipi çayıOhayo çayının kəsişməsində yerləşir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Missuri qonşu ştat Tennessi kimi 8 ştatla həmsərhəddir. ABŞ-da heç bir ştat 8-dən artıq ştatla həmsərhəd deyil. Missuri şimalda Ayova, şərqdə Missisipi çayı boyunca İllinoys, KentukkiTennessi ilə, cənubda Arkanzasla və qərbə Oklahoma, NebraskaKanzas ştatları ilə həmsərhəddir.

İqlimi rütubətli kontinental iqlimdir, qışı soyuq, yayı isə isti və rütubətli keçir. Ştatın cənubuna doğru iqlim rütubətli subtropik iqlimə doğru dəyişir. ABŞ-ın daxilində yerləşən Missuridə tez-tez ekstremal hava şəraiti olur. Yaxınlığında heç bir dağları və okeanı olmayan Missuriyə Arktikanın soyuq hava kütlələri və Meksika körfəzindən isti hava maneəsiz daxil olur. Missuridəki ekstremal hava şəraiti həmçinin özünü burada tez-tez baş verən tornado və tufanlarla göstərir. Son illərin ən dağıdıcı tornadosu olan 2011-ci il Coplin tornadosu Coplin şəhərinin üçdə birini tamamilə dağıtmışdı. Tornado 1-3 milyard ABŞ dolları miqdarında ziyan vurmuş, 159 nəfərin ölümünə və 1000 nəfərdən artıq insanın yaralanmasına səbəb olmuşdu. Coplin tornadosu ABŞ tarixində baş vermiş 7-ci ən güclü, dünyada indiyə kimi baş vermiş 27-ci ən güclü tornado olub.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Avropalıların buraya gəlişinə qədər yerli hindu qəbilələri bu ərazilərədə min illərlə yaşayırdılar. Ştatın çayları sahilində aparılan arxeoloji qazıntıların nəticələri ştat ərazisinin 7.000 il ərzində insanlar tərəfindən məskunlaşdığını göstərir. Buraya gələn ilk avroplalılar Kanada fransızları olub. Onlar təxminən 1750-ci ildə buraya köç ediblər. Sent Luis şəhərinin əsası 1764-cü ildə Nyu Orleandan gəlmiş fransızlar tərəfindən qoyulub.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]


Flag of the United States.svg ABŞ-ın inzibati bölgüsü
Federal ərazi

Kolumbiya federal dairəsi

Ştatlar

Alabama | Alyaska | Arizona | Arkanzas | Aydaho | Ayova | Cənubi Dakota | Cənubi Karolina | Corciya | Delaver | Florida | Havay | İllinoys | İndiana | Kaliforniya | Kanzas | Kentukki | Kolorado | Konnektikut | Luiziana | Massaçusets | Men | Merilend | Miçiqan | Minnesota | Missisipi | Missuri | Montana | Nebraska | Nevada | Nyu-Cersi | Nyu-Hempşir | Nyu-Meksiko | Nyu-York | Ohayo | Oklahoma | Oreqon | Pensilvaniya | Qərbi Virciniya | Rod-Aylend | Şimali Dakota | Şimali Karolina | Tennessi | Texas | Vaşinqton | Vayominq | Vermont | Virciniya | Viskonsin | Yuta

Federal Torpaqlar

Amerika Samoası | Quam | Şimali Marian adaları | Puerto Riko | Virgin adaları

Kiçik adacıqlar

Beyker adası | Haulend adası | Carvis adası | Conston rifi | Kinqmen rifi | Miduey rifi | Navassa adası | Palmira rifi | Ueyk rifi