Mixail (İmereti çarı)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Mixail
Constantine I and Michael I, kings of Imeretia (Gelati fresco).jpg
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi XIII əsr
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1329
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Atası VI David
Uşağı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mixail (gürc. მიქელი; XIII əsr, Gürcüstan1329, Kutaisi) — Baqrationilər sülaləsinin nümayəndəsi və İmereti çarı. 1327–1329 illərdə hakimiyyətdə olmuşdur.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mixailin atası Gürcüstan və İmereti çarı VI David Narin olmuşdur. Onun anasının kimliyi barədə isə mənbələrdə fərqli məlumatlar var. Mənbələrə görə anası Amanelisdze adlı zadəgan ailəsindən olan Tamar Amanelisdzedir.[1] Digər mənbələrə görə isə anası Bizansın hakim Paleoloqi sülaləsindən olan şəhzadədir.[2]

1293-cü ildə böyük qardaşı I Konstantin atasının ölümündən sonra İmereti taxtına keçdi. Lakin Mixail qardaşının hakimiyyətini tanımadı və üsyan qaldırdı. Mixail çarlığın şimalındakı əraziləri, Raça, Leçxumi və Arqveti bölgələrini ələ keçirməyi bacardı.[3][4][5] Gürcü zadəganlarının bir hissəsinin qardaşları barışdırmaq səylərinə baxmayaraq, münaqişə 1327-ci ilə qədər davam etdi. Bu münaqişə dövründə İmeretiya çarının bəzi eristavları, Meqreliyadakı Dadianilər, Svanetiyadakı Qelovanilər, Quriyadakı Quriyelilər və Abxaziyadakı Çarvaçidzelər mülklərini genişləndirməklə yanaşı, hakimiyyətə tabe olmaqdan imtina etdilər[6] .

I Konstantinin özündən sonra taxta keçəcək varisi olmadığı üçün onun ölümündən sonra kiçik qardaşı Mixail Kutaisi şəhərində taxta çıxdı.[3][4] Taxta çıxan Mixail I Konstantin dövründə zəifləmiş mərkəzi hakimiyyəti gücləndirmək üçün bir sıra səylər göstərdi. Mixailin bu tədbirləri müəyyən müsbət nəticələrə səbəb oldu. Belə ki, eristavilər çara xərac verməyi və çar ordusunu canlı qüvvə ilə təmin etməyi öz üzərlərinə götürdülər.

Mixail 1329-cu ildə vəfat etdi. Ondan sonra hakimiyyətə yeganə varisi olan "Kiçik" ləqəbli I Baqrat keçdi. Lakin I Baqrat cəmi 1 il hakimiyyətdə qala bildi. Belə ki, onun dövründə İmeretiya çarlığının mərkəzi hakimiyyəti zəiflədi və daxili çəkişmələr başlandı. Bundan istifadə edən qohumu Şərqi Gürcüstan hökmdarı V Georgi Kutaisini mühasirəyə aldı və 1330-cu ildə İmereti çarlığını ilhaq etdi. I Baqrat İmereti eristavı titulunu götürdü və V Georgidən asılılığı qəbul etdi.[3][4]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Rayfield, Donald. Edge of Empires: A History of Georgia. London: Reaktion Books. 2012. 132, 139–140. ISBN 1780230303.
  2. Toumanoff, Cyril. "The Fifteenth-Century Bagratids and the Institution of Collegial Sovereignty in Georgia". Traditio. 7. 1949–51: 173.
  3. 1 2 3 Rayfield, Donald. Edge of Empires: A History of Georgia. London: Reaktion Books. 2012. 132, 139–140. ISBN 1780230303.
  4. 1 2 3 Prince Vakhushti of Kartli. История Царства Грузинского. Tbilisi: Metsniereba. 1976. 41.
  5. Nodar Assatiani et Guivi Djambouria. საქართველოს ისტორია (Histoire de la Géorgie). Tome II, p. 79
  6. Marie-Félicité Brosset. Histoire de la Géorgie. Partie II, p. 245

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]