Məzmuna keç

Molla Əhməd məscidi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Molla Əhməd məscidi
Ölkə  Azərbaycan
Şəhər Bakı
Yerləşir İçərişəhər, Sabir küçəsi, 9
Aidiyyəti İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu
Memar Mahmud ibn Səd
Sifarişçi Nəsrəddin Quştası ibn Həsən Hacıbaba
Tikilmə tarixi XIV yüzilliyin əvvəli
Üslubu Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbi
Vəziyyəti əsaslı şəkildə təmir-bərpa edilib
Rəsmi adı: Walled City of Baku with the Shirvanshah's Palace and Maiden Tower
TipiMədəni
Kriteriyavi
Təyin edilib2000
İstinad nöm.958
DövlətAzərbaycan
RegionAvropa və Şimali Amerika
İstinad nöm.85
ƏhəmiyyətiÖlkə əhəmiyyətli
KateqoriyaMemarlıq abidələri
40°22′03″ şm. e. 49°50′08″ ş. u.HGYO
Xəritə
Molla Əhməd məscidi (İçərişəhər)
Nöqtə
Molla Əhməd məscidi
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Molla Əhməd məscidi — XIV əsrdə tikilmiş və İçərişəhərdə yerləşən tarix-memarlıq abidəsi.

Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

Tarixi

[redaktə | vikimətni redaktə et]

XIV əsrin əvvəllərində Nəsrəddin Quştası ibn Həsən Hacıbabanın sifarişi ilə ustad-memar Mahmud ibn Səd tərəfindən tikilib.[1][2][3]

Azərbaycanda sovet işğalından sonra rəsmi olaraq 1928-ci ildən dinlə mübarizəyə başladılar. Həmin ilin dekabrında Azərbaycan KP MK-i bir çox məscid, kilsə və sinaqoqları maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verdi. Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1933-cü ildə isə 17 idi.[4]

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.[5][6]

2025-ci ilin oktyabrında məsciddə Azərbaycan Miniatür Sənət Muzeyinin açılışı baş tutmuşdur.[7]

Memarlığı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Molla Əhməd məscidi İçəri Şəhərin məhəllə məscidləri tipinə aiddir.[1]

Məscid planda dördbucaq şəklində olub həcmcə kiçik bir zaldan ibarətdir[8]. Bir mərtəbəlidir və minarəsi yoxdur.[9] Cənub divarında sadə mehrab, yanlardan taclı, alçaq formalı daş qübbə işlənib.[10] Məscidin binası gözə çarpmayan assimetrik fasad, dəqiq profillənmiş giriş və sonradan əlavə olunmuş iki kiçik pəncərə ilə tamamlanır.[2] Fasadın yuxarı hissəsində uzun zolaq şəklində yerləşdirilmiş iki sətirlik ərəb dilində yazılmış kitabədə həm sifarişçi, həm də memar haqqında məlumat verilir.[1] Məscidə Əhməd adlı şəxs axundluq etdiyi üçün xalq arasında Molla Əhməd məscidi adlandırılıb.[2][11]

Həmçinin bax

[redaktə | vikimətni redaktə et]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. 1 2 3 Şamil Fətullayev. Bakının memarlıq ensiklopediyası (PDF). Bakı: Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2013. səh. 87. ISBN 978-9952-32-020-6.
  2. 1 2 3 "Molla Əhməd məscidi - İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu". icherisheher.gov.az. 7 iyul 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2024.
  3. ↑ Azərbaycan və Əhli-beyt irsi (PDF) (az.). Bakı: Elm və təhsil. 2013. 95. 2 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2 fevral 2024.
  4. ↑ Arif Yunusov. Ислам в Азербайджане (PDF). Bakı: Zaman. 2004. səh. 78. ISBN 9952-8052-0-9. 5 iyul 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 dekabr 2022.
  5. ↑ "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (az.). mct.gov.az. 2 avqust 2001. 7 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 dekabr 2022.
  6. ↑ "Dini abidələr". icherisheher.az. 30 iyun 2018. Archived from the original on 30 iyun 2018. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2024.
  7. ↑ "İçərişəhərdə Azərbaycan Miniatür Sənət Muzeyi açılıb". Azərtac. 2 oktyabr 2025. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2025.
  8. ↑ Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (PDF) (az.). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. 51. ISBN 964-8121-59-1. 23 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
  9. ↑ Aslan, Aysel. "İçərişəhərin restavrasiya olunan abidələri". modern.az (az.). 18 aprel 2022. 22 aprel 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2024.
  10. ↑ Fərhadoğlu, Kamil. İçərişəhər (az.). Bakı: Ş-Q və Çinar-çap. 2006. 136. 2 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 fevral 2024.
  11. ↑ Ağayev, Qafar. "İçərişəhərin qədimi məscidləri və tarixi hamamından". 1news.az (az.). 18 aprel 2022. 29 yanvar 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2024.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Molla_Əhməd_məscidi&oldid=8430868"