Murdarça

Murdarça
Murdarça
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Fabidlər Dəstə: Gülçiçəklilər Fəsilə: Murdarçakimilər Yarımfəsilə: Murdarçakimilər Triba: Murdarçakimilər Cins: Murdarça
Beynəlxalq elmi adı
	Rhamnus L., 1753;
ITIS	28561
NCBI	3609
EOL	32785
FW	54702

Murdarça (lat. Rhamnus) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin murdarçakimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Dərman, boya, aşıayıcı əhəmiyyətə malikdir. Meyvələrində pektin maddələri, kitrə, piqmentlər, acı maddələr, qabığında isə aşı maddələri vardır. Xalq təbabətində meyvələrindən başqa qabığı da işlətmə dərmanı məqsədilə istifadə edilir. Təzə (tər) yarpaqlarında 422,7–742,2 mq%, qurumuş yarpaqlarda isə 1140–1257 mq% C vitamini vardır. Toxumlarında 8–12%-ə qədər yağ vardır. Azərbaycan florasında 5 növü vardır ki, bunlardan biri də mədəni şəraitdə becərilir. MNB-da 3 növün kolleksiyası becərilir.

Sinonimləri

Heterotipik sinonimləri

Alaternus Mill.
Ampeloplis Raf.
Apetlorhamnus Nieuwl.
Apetlothamnus Nieuwl. ex Lunell
Aspidocarpus Neck.
Atadinus Raf.
Atulandra Raf.
Cardiolepis Raf.
Cervispina Ludw.
Endotropis Raf.
Forgerouxa Neck.
Girtanneria Neck.
Hettlingeria Neck.
Lithoplis Raf.
Oreoherzogia W.Vent
Rhamnos St.-Lag.
× Rhamzogia W.Vent
× Rhatadinus Su Liu & Bing Liu
Sciadophila Phil.
Ventia Hauenschild

Növləri

Həmişəyaşıl murdarça (Rhamnus alaternus L.)
Rhamnus alnifolia L'Hér.
Rhamnus alpina L.
Rhamnus arguta Maxim.
Rhamnus arnottiana Gardner ex Thwaites
Rhamnus aurea Heppeler
Rhamnus baldschuanica Grubov
Rhamnus × bermejoi P.Fraga & Rosselló
Rhamnus biglandulosa Sessé & Moc.
Rhamnus bodinieri H.Lév.
Rhamnus brachypoda C.Y.Wu
Rhamnus bungeana J.J.Vassil.
Rhamnus calderoniae R.Fern.
İşlədici murdarça (Rhamnus cathartica L.)
Rhamnus collettii Bhandari & Bhansali
Rhamnus cordata Medw.
Rhamnus coriophylla Hand.-Mazz.
Rhamnus cornifolia Boiss. & Hohen.
Rhamnus costata Maxim.
Rhamnus crenulata Aiton
Rhamnus crocea Nutt.
Rhamnus dalianensis S.Y.Li & Z.H.Ning
Rhamnus daliensis G.S.Fan & L.L.Deng
Rhamnus darii Govaerts
Daur murdarçası (Rhamnus davurica Pall.)
Rhamnus depressa Grubov
Rhamnus diffusa Clos
Rhamnus disperma Ehrenb. ex Boiss.
Rhamnus dolichophylla Gontsch.
Rhamnus dumetorum C.K.Schneid.
Rhamnus erythroxyloides Hoffmanns.
Rhamnus erythroxylum Pall.
Rhamnus esquirolii H.Lév.
Rhamnus fallax Boiss.
Rhamnus flavescens Y.L.Chen & P.K.Chou
Rhamnus formosana Matsum.
Rhamnus fulvotincta F.P.Metcalf
Rhamnus × gayeri Kárpáti ex Soó
Rhamnus gilgiana Heppeler
Rhamnus glandulosa Aiton
Rhamnus glaucophylla Sommier
Rhamnus globosa Bunge
Rhamnus grandiflora C.Y.Wu
Rhamnus grubovii I.M.Turner
Rhamnus hainanensis Merr. & Chun
Rhamnus hemsleyana C.K.Schneid.
Rhamnus heterophylla Oliv.
Rhamnus hirtella Boiss.
Rhamnus hupehensis C.K.Schneid.
Rhamnus × hybrida L'Hér.
İmeretin murdarçası (Rhamnus imeretina J.R.Booth ex G.Kirchn.)
Rhamnus infectoria L.
Rhamnus integrifolia DC.
Rhamnus × intermedia Steud. & Hochst.
Rhamnus ishidae Miyabe & Kudô
Rhamnus iteinophylla C.K.Schneid.
Rhamnus japonica Maxim.
Rhamnus kanagusukii Makino
Rhamnus kayacikii Yalt. & P.H.Davis
Rhamnus kurdica Boiss. & Hohen.
Rhamnus kwangsiensis Y.L.Chen & P.K.Chou
Rhamnus lamprophylla C.K.Schneid.
Rhamnus lanceolata Pursh
Rhamnus laoshanensis D.K.Zang
Rhamnus ledermannii Lauterb.
Rhamnus × lemaniana Briq.
Rhamnus leptacantha C.K.Schneid.
Rhamnus leptophylla C.K.Schneid.
Rhamnus libanotica Boiss.
Rhamnus liboensis Y.F.Deng
Rhamnus liukiuensis (E.H.Wilson) Koidz.
Rhamnus lojaconoi Raimondo
Rhamnus ludovici-salvatoris Chodat
Rhamnus lycioides L.
Rhamnus maximovicziana J.J.Vassil.
Rhamnus × mehreganii Alijanpoor & Khodayari
Rhamnus × mercieri Briq.
Rhamnus microcarpa Boiss.
Rhamnus mildbraedii Engl.
Rhamnus minnanensis K.M.Li
Rhamnus mollis Merr.
Rhamnus mongolica Y.Z.Zhao & L.Q.Zhao
Rhamnus × mulleyana Fritsch
Rhamnus myrtifolia Willk.
Rhamnus nakaharae (Hayata) Hayata
Rhamnus napalensis (Wall.) M.A.Lawson
Rhamnus nigrescens Lauterb.
Rhamnus nigricans Hand.-Mazz.
Rhamnus ninglangensis Y.L.Chen
Rhamnus nitida P.H.Davis
Rhamnus oleoides L.
Rhamnus orbiculata Bornm.
Rhamnus papuana Lauterb.
Rhamnus parvifolia Bunge
Rhamnus pentapomica R.Parker
Rhamnus persica Boiss.
Rhamnus persicifolia Moris
Rhamnus petiolaris Boiss. & Balansa
Rhamnus philippinensis C.B.Rob.
Rhamnus pichleri C.K.Schneid. & Bornm.
Rhamnus pilushanensis Y.C.Liu & C.M.Wang
Rhamnus × pissjaukovae O.A.Popova
Rhamnus prinoides L'Hér.
Rhamnus procumbens Edgew.
Rhamnus prunifolia Sm.
Rhamnus pulogensis Merr.
Rhamnus pumila Turra
Rhamnus punctata Boiss.
Rhamnus purpurea Edgew.
Rhamnus pyrella O.Schwarz
Rhamnus qianweiensis Z.Y.Zhu
Rhamnus rahiminejadii Alijanpoor & Assadi
Rhamnus rhodopea Velen.
Rhamnus rosei M.C.Johnst. & L.A.Johnst.
Rhamnus rosthornii E.Pritz.
Rhamnus rugulosa Hemsl.
Rhamnus salixiophylla S.S.Ying
Rhamnus sargentiana C.K.Schneid.
Rhamnus saxatilis Jacq.
Rhamnus schlechteri Lauterb.
Rhamnus seravschanica (Kom.) Kamelin
Rhamnus serpyllacea Greuter & Burdet
Rhamnus serrata Humb. & Bonpl. ex Schult.
Rhamnus sibthorpiana Schult.
Rhamnus smithii Greene
Rhamnus songmaoensis S.S.Ying
Rhamnus songorica Gontsch.
Kürəkvariyarpaqlı murdarça (Rhamnus spathulifolia Fisch. & C.A.Mey.)
Rhamnus staddo A.Rich.
Rhamnus standleyana C.B.Wolf
Rhamnus subapetala Merr.
Rhamnus sumatrensis Ridl.
Rhamnus sumbawana Lauterb.
Rhamnus tangutica J.J.Vassil.
Rhamnus taquetii (H.Lév. & Vaniot) H.Lév.
Rhamnus thymifolia Bornm.
Rhamnus tonkinensis Pit.
Rhamnus tortuosa Sommier & Levier
Rhamnus triquetra (Wall.) Brandis
Rhamnus tzekweiensis Y.L.Chen & P.K.Chou
Rhamnus utilis Decne.
Rhamnus velutina Boiss.
Rhamnus virgata Roxb.
Rhamnus wightii Wight & Arn.
Rhamnus wilsonii C.K.Schneid.
Rhamnus × woloszczakii Kárpáti
Rhamnus wumingensis Y.L.Chen & P.K.Chou
Rhamnus xizangensis Y.L.Chen & P.K.Chou
Rhamnus yoshinoi Makino

İstinadlar

↑ Linney K. Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium. 5 Stokholm: 1754. S. 89. doi:10.5962/BHL.TITLE.746
↑ Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 193.

Həmçinin bax

[_91359b5b03315218-1] Linney K. Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium. 5 Stokholm: 1754. S. 89. doi:10.5962/BHL.TITLE.746

[_cad3b51dfa47cbe7-2] Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 193.

[1]

[2]