Mustafa bəy Vəkilov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Mustafa bəy Vəkilov
Mustafa bəy Nadir ağa oğlu Vəkilov
Fotoqrafiya
bayraqAzərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər naziribayraq
18 fevral 1920 — 28 aprel 1920
Sələfi Məmmədhəsən Hacınski
Xələfi vəzifə ləğv olunub

Təhsili Bakı gimnaziyası Moskva Universitetinin hüquq fakültəsi (1917) [1]
Doğum tarixi 1896(1896-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Salahlı, Qazax qəzası,
Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 1 noyabr 1965 (69 yaşında)
Vəfat yeri Amasiya, Flag of Turkey.svg Türkiyə

Mustafa bəy Nadir ağa oğlu Vəkilov (18961965) — Azərbaycan Demokratik Respublikası parlamentinin üzvü, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili işlər naziri.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Mustafa bəy Nadir oğlu Vəkilov 1896-cı ildə sentyabr ayında Azərbaycanın Qazax mahalında anadan olmuşdur. O, Bakı gimnaziyasını bitirərək, 1912-ci ildə Moskva Universitetinin hüquq fakultəsinə daxil olmuş və həmin dövrdən öz doğma xalqının milli – azadlıq mübarizəsində yaxından iştirak etməyə başlamışdır. Mustafabəyin siyasi dünyagörüşünün formalaşmasında onun əmisi Məmməd Rza Vəkilovun və yaxın qohumu Əlimərdan bəy Topçubaşovun böyük təsiri olmuşdur.

1917-ci ilin aprelində Bakıda çağırılmış Qafqaz müsəlmanlarının qurultayında, Kiyevdə ukraynalı professor Qruşevskinin rəhbərliyi altında keçirilmiş qeyri – rus millətlərin qurultayında, mayda isə Rusiya müsəlmanlarının Moskva qurultayında fəal iştirak etmişdir. Onun Bakı mətbuatında aktual siyasi və ictimai hadisələrlə əlaqədar xeyli məqaləsi çap olunmuşdur. M.Vəkilov həmin ildə açılması nəzərdə tutulan Rusiya parlamentinə Azərbaycandan millət vəkli seçilmişdir.

Mustafabəy universitetdə azərbaycanlı tələbələrin həmyerlilər təşkilatının başçılarından biri idi.

M.Vəkilov 1917-ci il noyabrın 15-də yaranmış Zaqafqaziya Komissarlığında daxili işlər komissarı A.İ.Çxengelinin məsləhətçisi vəzifəsini icra etmişdir. O. Bundan başqa Zaqafqaziya seymində müsəlman fraksiyasının fəal üzvlərindən biri idi.

1918-ci ilin sentyabrında daxili işlər nazirliyində işləyən M.Vəkilov dekabrın 7-də Bakıda təntənəli surətdə açılmış Azərbaycan parlamentinə üzv seçilmişdir. O, 1919-cü ilin dekabrında "Türk ədəmi – mərkəziyyət partiyası "Müsavat"ın ikinci qurultayında yenidən MK üzvü seçilmişdir. M.Vəkilov nazirlər şurasının sədri Nəsib bəy Yusifbəylinin 23 dekabr 1919-cu ildə təşkil etdiyi ikinci hökumət kabinəsində daxili işlər nazirinin müavini vəzifəsini icra etməyə başlamışdır.

1920-ci il fevralın 18-də iyirmi üç yaşlı M.Vəkilov Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri təyin olunmuşdur. O, hökumətin ən gənc naziri idi.

1920-ci il aprelin əvvəllərində inqilabçı Əli Bayramovu öldürmüş cinəyatkarların həbs edilməsi və onlar haqqında cinayət işi qaldırılması üçün M.Vəkilov özü şəxsən göstəriş vermişdir. 1920-ci il aprelin 27-də baş verən hadisələrdən sonra M.Vəkilov Tiflisə, sentyabrda isə oradan İstanbula yola düşmüşdür. O,burada nəşr olunan "Yeni Qafqasya" (1923 – 1927), "Azəri türkü" (1928 - 1931), "Odlu yurd" (1920 - 1930), "Azərbaycan yurd bilgisi" (1932- ci ildən nəşr olunur) jurnallarında Azərbaycan tarix və ədəbiyyatı haqqında məqalələr yazmışdır.

Mustafa bəy Vəkilov 1965-ci il noyabrın 1-də 69 yaşında Amasiyada vəfat etmişdir.

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • İsmayıl Umudlu. Vəkiloğulları. Bakı: "QAPP-poliqraf" nəşriyyatı, 2003, səh. 55-61.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

  1. [1]