Myanmanın dövlət quruluşu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Myanma Birliyi Respublikası
Myanmar long form.svg
Myanma
Myanma gerbi
Gerbi
Myanma xəritədə yeri
Paytaxt Naypyida
Ən böyük şəhər Yanqon, Mandalay, Molamyayn
Rəsmi dillər Birman
Hökumət respublika
• prezident
Theyn Seyn
Sahəsi
• Ümumi
678,500 km2 (262,000 sq mi) (39-cu)
• Su (%)
3,06
Əhali
• Təxmini  (2009)
50 020 000 (24-cü)
• Sıxlıq
739/km2 (1,914.0/sq mi)
Valyuta Myanma kyantı
Telefon kodu 95
İnternet domeni .mm

Myanmanın [1] dövlət quruluşu - 2008-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiyaya əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sisitemi.

Dövlət quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Məhdud hakimiyyətli prezident idarəetmə üsuluna malik Respublikadır. Milli bayram günü olan müstəqillik günü (1948) 4 yanvarda qeyd olunur.

Ölkənin yeni Konstitusiyası 10 may 2008-ci ildən qüvvədədir.

İnzibati ərazi bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

Myanma rayonlara bölünən 7 inzibati vilayətdən (Mandalay, Pequ, İravadi, Maque, Sikayn, Tanintayi və Yanqon) və 7 ştatdan (Rakxayn, Çin, Kaçin, Şan, Kaya, Karen və Mon) ibarətdir.

Dövlət başçısı[redaktə | əsas redaktə]

Ölkədə milli birliyin və müstəqilliyin rəmzi, hüquqi dövlətin, ərazi bütövlüyünün və milli təhlükəsizliyin təminatçısı, dövlət və hökumət başçısı, eyni zamanda silahlı qüvvələrin ali baş komandanı olan Prezident ölkə Parlamenti tərəfindən seçilir. Dövlətin idarə edilməsində Prezidentə müxtəlif sahələr üzrə geniş səlahiyyətlərə malik olan iki vitse-prezident köməklik edir.

45 yaşına çatmış və ən azı son 20 ilini ölkə ərazisində yaşamış şəxs Prezident seçkilərində namizədliyini irəli sürə bilər.

30 mart 2011-ci ildən etibarən Myanma Birliyi Respublikasının hazırkı, sayca 1-ci Prezidenti, Həmrəylik və İnkişaf Partiyasının sədri Teyn Seyndir.

Qanunverici hakimiyyət[redaktə | əsas redaktə]

İttifaq Məclisi: Milli Assambleyadan (Yuxarı Palata, 224 yer, sədri 31 yanvar 2011-ci ildən K.A.Myintdir) və Nümayəndələr Palatasından (Aşağı Palata, 440 yer, spikeri 31 yanvar 2011-ci ildən T.Ş.Manndır) ibarət iki palatalı Parlamentdir.

Mövcud Konstitusiyaya görə Parlamentin tərkibinin ¼-i hərbçilər üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu baxımdan Yuxarı Palataya 58, Aşağı Palataya isə 110 deputat yeri Myanma (Birma) Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı tərəfindən təyin olunan hərbçilərdən formalaşır.

Ölkə Parlamenti qanunvericilik fəaliyyətinin əsas qayəsini təşkil edən funksiyaları: qanunların hazırlanmasını və qəbulunu, habelə illik dövlət büdcəsinin müzakirə və təsdiq edilməsini, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyasını və bir sıra digər məsələləri həyata keçirir.

7 noyabr 2011-ci ildə keçirilmiş seçkilər nəticəsində Parlamentdə təmsil olunan ölkənin əsas siyasi partiyaları:

  • Həmrəylik və İnkişaf Partiyası (259 deputat, 129 yer),
  • Şan Demokratik Liqası (18; 3),
  • Milli Birlik Partiyası (12;5),
  • Milli Demokratik Qüvvələr (12;5),
  • Rakxayn Milli İnkişaf Partiyası (9;7),
  • Mon Demokratik Partiyası (3;3),
  • Çin Milli Partiyası (2;2),

İcraedici hakimiyyət[redaktə | əsas redaktə]

Böyük əksəriyyəti Parlament seçkilərində qalib gəlmiş siyasi partiyanın nümayəndələrindən təşkil olunmuş Hökuməti (Nazirlər Kabineti) Prezident formalaşdırır və təyin edir. Ölkənin daxili və xarici siyasətinin həyata keçirilməsində səlahiyyətli olan Hökumətin üzvü 40 yaşına çatmış və ölkə ərazisində ən azı 10 il yaşamış şəxs olmalıdır.

Məhkəmə hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

İcra Hakimiyyətindən müstəqil olan Ali Məhkəmə, habelə vilayət, rayon (şəhər) və məhəlli məhkəmələr Myanmada məhkəmə hakimiyyətini həyata keçirir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Кауфман А. С. Современная Бирма. М.: Знание, 1956.- 29 с.
  • Кауфман А. С. Государственный строй Бирмы. М.: Госюриздат, 1959.- 82 с. Бирма. Справочник. М., 1962
  • Васильев В. Ф. Бирма на новых рубежах, М., 1965.
  • Гаврилов Ю. Н., Борьба за независимость и прогрессивные преобразования в Бирме, М., 1970.
  • Кауфман А. С. Бирма: идеология и политика. М., 1973.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. МИД России | 10/13/2011 | Республика Союз Мьянма (справочный материал)