Mziya Mirzəyeva

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Mziya Mirzəyeva
Mziya Əli qızı Mirzəyeva
Doğum tarixi 14 noyabr 1945 (1945-11-14) (74 yaş)
Doğum yeri Tiflis şəhəri,
Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikası Gürcüstan SSR
Vətəndaşlığı Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikası Gürcüstan SSR
Azərbaycan Azərbaycan
Elm sahəsi kimya
Elmi dərəcəsi kimya üzrə fəlsəfə doktoru
İş yeri Aşqarlar Kimyası İnstitutunda aparıcı elmi işçi

Mziya Əli qızı Mirzəyeva (14 noyabr 1945) — kimyaçı alim, AMEA-nın akademik Ə.Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, kimya üzrə fəlsəfə doktoru.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Mirzəyeva Mziya Əli qızı 1945-ci ilin noyabr ayının 14-də Gürcüstan Respublikasının Tbilisi şəhərində anadan olub. 1963-ci ildə Tbilisi şəhərinin 49 saylı orta məktəbini bitirdikdən sonra həmin ildə Azərbaycan SSR-nın Neft və Kimya İnstitutunun “Kimya-texnologiya” fakultəsinin qiabi şöbəsinə daxil olmuşdu və 1972-ci ildə həmin institutu bitirmişdir. M.Ə.Mirzəyeva 1966-cı ildə EA Aşqarlar Kimyası İnstitutunun “Polimer materiallara stabilizatorlar” laboratoriyasına böyük laborant vəzifəsinə qəbul olunmuşdur. Sonra o, həmin laboratoriyada böyük texnik, mühəndis, böyük mühəndis işləmişdir. M.Ə.Mirzəyeva 1974-cü ildə dissertant kimi təsdiq olunmuş və 1981-ci ildə “Синтез и исследование некоторых производных эфиров меркаптоуксусной кислоты в качестве присадок к смазочным маслам” mövzusunda dissertasiya işini müvəffəqiyyətlə müdafiə etmiş və həmin ildə – “Neft kimyası” üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Sonra həmin laboratoriyada böyük 1981-cı ildən kiçik elmi işçi, 1994-cü ildən elmi işçi, 2003-cü ildən 2009-cu ilə qədər böyük elmi işçi və 2009-cu ildən indiyə qədər aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışır.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • D.İ.Mendeleyev adına Ümumittifaq Kimya cəmiyyətinin mükafatı

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Mziya Mirzəyeva institutda işlədiyi müddətdən tərkibində azot, fosfor, kükürd və haloid saxlayan üzvi birləşmələrin sintezi və onların sürtkü yağlarında aşqar və korroziya inhibitorlar kimi tədqiqi ilə məşğuldur.

Əsas elmi nailiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Sürtgü yağları üçün külsüz aşqarlar almaq məqsədi ilə merkaptosirkə turşusunun efirlərinin tərkibində halogen, azot, fosfor atomları, həmçinin doymamış rabitələr saxlayan bir sıra maddələrlə reaksiaları tədqiq olunmuşdur. Birləşmələrin tərkib və quruluşunun onların korroziya qarşı xassələrinə təsiri aşkarlanmışdır. Müəyyən olunmuşdur ki, sulfidlərin korroziyaya qarşi aktivliyi kükürd atomuna nəzərən mürrəkkəb efir qrupunun vəziyyətindən asılıdır. Sintez olunmuş birləşmələrin içərisindən eyni zamanda korroziyanın qarşısını almaqla yanaşı həm də oksidləşməyə və yeyilməyə qarşı xassələr göstərən maddələr aşkar edilmişdir. Aparılmış tədqiqatlar nəticəsində yüksək effektliyə malik çoxfunksiyalı külsüz ИХП-401 aşqarı işlənib hazırlanmış və tətbiq üçün tövsiyə edilmişdir. Sonradan üksək effektliyə və universal təsirə malik yeni korroziya inhibitorlarının axtarışı istiqamətindində tədqiqatlar aparılır. Tərkibi və quruluşu ilə effektivliyi arasında asılılıgı öyrənməklə tərkibində müxtəlif funksional qruplar və S-, N-heteroatomlar saxlayan və yüksək effektivliyi təmin edən optimal maddələrin sintezi və tətbiqi aparılmışdır .

Elmi əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Mziya Mirzəyeva 65 elmi əsərin, o cümlədən 10 müəlliflik şəhadətnaməsi, 16 məqalənin müəllifidir və 39 Beynalxalq və Respuiblika elmi konfranslarda məruza etmişdir.

Elmi məqalələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Синтез и исследование некоторых производных фенолсульфидов в качестве стабилизаторов.
  • Дипольные моменты и электродонорные свойства некоторых производных эфиров меркаптокарбоновых кислот. Е.Н.Гурьянова, М.А.Мирзоева, И.П.Ромм, К.З.Гусейнов, Ф.А.Мамедов. ЖОХ, 48, вып.1 (СХ), с.114-119, 1978.
  • S-замещенные эфиры меркаптоуксусной кислоты как противокоррозионные присадки к смазочным маслам. М.А.Мирзоева, Мамедов Ф.А., Агаева Э.А., Гусейнов К.З., «Нефтехимия», М., «Наука», №6, т.ХХVIII, 1988, с.
  • Синтез и исследование аминометильных производных 2-гидрокси-3-метилтио-5-трет.бутилтиофенола. Мирзоева М.А., Джафарова Т.Д., Мамедов Ф.А., Кязимов В.М., Рзаева С.Я. , “Проблемы химии”, Баку, 2009, №3, с. 503-507
  • Исследование влияния некоторых производных 2-метилтио-4-трет.-бутилфенола на окисление кумола. Фарзалиев В.М., Джафарова Т.Д., Мирзоева М.А., Рзаева И.А., Мамедов Ф.А., Аз.хим.журнал, №2, 2014, c.26-30.
  • Ингибитор коррозии стали на основе кубового остатка производства алкиларилсульфонатов и ди-(β-оксиэтиламинометил)алкилфенола. Ф.А.Мамедов, В.М.Кязимов, С.А.Сардарова, М.А.Мирзоева. Журнал «Аз.нефт.хозяйство», 2014, №4, с.36-39
  • Исследование зависимости ингибирующих свойств 2-гидрокси-3-алкиламинометил-5-трет. алкилфенил (органил) сульфидов от их состава и структуры. Мамедов Ф.А., Мирзоева М.А., Джафарова Т.Д., Рзаева C.Я., Аз. хим. журн., №4, 2015, стр. 105-110

Müəlliflik şəhadətnamələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Способ получения полифенолов, А.с.СССР, №359950. 1972, не публ. , А.М.Кулиев, Ф.Н.Мамедов, Ф.А.Мамедов, М.А.Мирзоева.
  • Способ получения аминометильного производного п-нитрофенола, А.с.СССР, №393267,14.05. 1973, не публ. А.М.Кулиев, Ф.Н.Мамедов, Ф.А.Мамедов, М.А.Мирзоева
  • 2-Ди-(алкоксикарбонилметилтио)-метилфенолы как противокоррозионные, антиокислительные и противоизносные присадки к смазочным маслам, А.с.СССР, №67574, (1977), 29.03. 1979, не публ., А.М.Кулиев, К.З.Гусейнов, М.А.Мирзоева, Ф.А.Мамедов, И.М.Оруджева
  • Алкоксикарбонилметил-2-окси-5-алкилбензил-сульфиды, проявляющие антикоррозийную и антиокислительную активность. А.с.СССР, №671239, 07.03.1979, не публ. , М.А.Мирзоева, Ф.А.Мамедов, К.З.Гусейнов, Ф.Н.Мамедов, И.М.Оруджева, В.Б.Ликша, Л.А.Сулейманова
  • Диалкиловые эфиры 2,5-трет.бутилфенилтиоянтарной кислоты в качестве беззольных противокоррозионных присадок к смазочным маслам. А.с.СССР, №998463, 1982, Б.И., №7, 1983, с.157, А.М.Кулиев М.А., Мирзоева, Ф.А.Мамедов, К.З.Гусейнов, Ф.Н.Мамедов, Б.И.Абдуллаев
  • 2-Гидрокси-3-N,N(диметил)аминометил-5-трет.бутилфенилбутил сульфиды в качестве ингибитора коррозии стали в кислых средах, А.с.СССР, №1591433, 8.05.1990, Б.И., Т.Д.Джафарова, Ф.А.Мамедов, М.А.Мирзоева, Д.Г.Селимханова, И.Ф.Мамедъярова
  • О,О-Дифенил-2-(этилмеркапто)циклогексилфосфонит в качестве противокоррозионной присадки к смазочным маслам. А.с.СССР, №1648069, 8.01.1991, не публ., Ф.А.Мамедов, Ф.Н.Мамедов, Т.Д.Джафарова, М.А.Мирзоева, Б.И.Абдуллаев

Beynəlxalq konfranslarda iştirakı[redaktə | əsas redaktə]

  • Некоторые превращения эфиров тиогликолевой кислоты. Тезисы доклада XIII научной cессии по химии и технологии органических соединений серы и сернистых нефтей, изд.»Зинатне», Рига, 1974, с.133, Ф.Н.Мамедов, К.З.Гусейнов, М.А.Мирзоева
  • Синтез и исследование некоторых производных 2-окси-5-алкилтиофенолов в качестве присадок к смазочным маслам. Тезисы доклада ХV научной cессии по химии и технологии органических соединений серы и сернистых нефтей, Уфа, 1979, с.49, Н.З.Набиев, Ф.А.Мамедов, М.А.Мирзоева
  • Азот- и серасодержащие производные 2-гидрокси-5-трет.бутилфенола – ингибиторы коррозии стали. Тезисы доклада Всесоюзной научно-технич.конференции «Борьба с коррозией в нефтеперерабатывающей и нефтехимической проьышленности», г. Кириши,1988, с.145. М.А.Мирзоева, Ф.А. Мамедов, Т.Д.Джафарова, В.М.Кязимов
  • Исследование зависимости противокоррозийных свойств сераорганических соединений от их структуры. Тезисы докл. Бак.Междунар..конф.по нефтехимии, 1994,Баку , К.З.Гусейнов, М.А.Мирзоева
  • Development of Phisico-chemical bases for the synthesis of sulphurorganic compounds with high anticorrosive activity. ВНИИПИГАЗ, Междун. Конф., 1997, Baku, Procedinq of the fourth Baku Intenational conqress on energy, ecology, economy, p.494-496. Huseynov G.Z., Mirzoeva M.A., Aliyev P.A.
  • Разработка нефтевытесняющего агента на основе отходов производства. Тезисы докладов П Международная конф. Полимерные материалы, 1999 , г.Сумгаит, с.81-82, В.М. Кязимов., Н.Р.Султанова , М.А.Мирзоева, Ф.А. Мамедов
  • Синтез и исследование различных производных диазофенолов в качестве присадок к смазочным маслам. Тезисы докл., Азерб.-Башкир. семинар по проблеме получения активных добавок и присадок к топливам и маслам, г.Уфа-Баку, 1999, с.29, Гусейнова С.А., Мамедов Ф.А., Мирзоева М.А., Султанова Н.Р
  • Алкоксикарбонилметилсульфиды как многофункциональные присадки к смазочным маслам. “Hayat fəaliyyatinin muhafizəsi”, Sumqayıt, III Beynalxalg elmi konfrans, 2000, səh.49, Гусейнов К.З., Алиев П.А., Мирзоева М.А.
  • Исследование реакции О,О-диалкил(арил)-2-хлорциклогексилфосфонита с меркаптанами. Тезисы доклада Ш Международной научн. конф. «Тонкий органический синтез и катализ», посвящ. 85-летнему юбилею Аз.Гос.Нефтяной Академии, Баку 2005, стр.120. Мамедов Ф.А.,Мирзоева М.А., Джафарова Т.Д., Кязимов В.М.
  • Синтез серу-, азот-содержащих органических соединений на основе эфиров меркаптоуксусной кислоты и альдегидов.Тезисы доклада Vl Международной Мамедалиевской конф. по нефтехимии, посвящ. 100-летию акад. Ю.Г.Мамедалиева, Баку, 2005, стр.75, Гусейнов К.З.Мирзоева М.А., Асадова П.Г., Кязим-заде А.К.
  • Sürtkü yağlarının keyfiyyətini yaşilaşdıran çoxfunksiyalı aşqarların sintezində perspektiv istiqamət. Akad.H.Əliyevin 100-illik yubileyinə həsr olunmuş “Ekologiya:təbiyyat və cəmiyyət problemləri” Beynalxalq Elmi konf.materialları, Bakı, 2007, səh.547-549, Hüseynov Q.Z., Mirzəyeva M.Ə.Kazımzadə Ə.K., Əsədova P.H., Əliyev P.Ə.


İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]