Nəhəng tısbağa

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Nəhəng tısbağa
Giant Tortoise.JPG
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstə: Tısbağalar
Fəsilə: Quru tısbağaları
Cins: Nəhəng tısbağalar
Növ: Nəhəng tısbağa
Elmi adı
Aldabrachelys gigantea
Schweigger, 1812
Sinonimləri
  • Aldabrachelys elephantina
  • Aldabrachelys dussumieri
  • Geochelone gigantea

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Nəhəng tısbağa və ya nəhəng seyşel tısbağası (lat. Aldabrachelys gigantea)[1] — quru tısbağalarına daxil olan növ. Albadra adasının endemik canlıdıdır. Nadir növ sayılır. Bəzi fərdləri təbii şəraitdə 150 il yaşayır. Bu növə daxil olan Advayda tısbağası 2006-cı ildə ölmüşdür. Onun yaşının 150-250 il srası olması ehtimal edilir.

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Xarici görünüş[redaktə | əsas redaktə]

Olduqca iri olan tısbağanın böyük ayaqları olsada kiçik başa sahibdir. Çanağının uzunluğu nadir hallarda 120 sm çatır. Ancaq adəti üzrə 105 sm-dir. Quru tısbağalarına daxil olan iki iri növdən biridir.

Albadra adasında populyasiyadan asılı olaraq fərdlərin ölçü və panserin formaları fərqlənir. Bəzi mütəxəsislər bu populyasiyaları yarımnöv hesab edirlər.

Yayılma və qidalanma bölgələri[redaktə | əsas redaktə]

Hazırda bu növ tısbağaların yeganə təbii yayılma arealı Seyşel adalarınna daxil olan Albadra adalarıdır. Seyşel, Reyunon, Mavriki, Nusi-Be adalarında isə köçürülmə populyasiyalar vardır. Təkcə Albadra adasında sayları 150 000 baş olaraq qiymətləndirilir.

Əsasən açıq otluqlar, kolluqlar və ağacların çox olduğu ərazilərdə qidalanırlar.

Nəhəbg tısbağa Seyşel adalarının gerbində

Qidalanması[redaktə | əsas redaktə]

Qidasının əsasını cırtdan ada bitkiləri təşkil edir.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Çütləşmə fevraldan msya kimi dsvam edir. Ancaq yumurta iyundan sentyabra kimi qoyulur. İl ərzində dişi cəmi 4—5 yumurta qoyur. Aşağı sıxlıqda dişi ildə bir necə dəfə 14 yumurta qoya bilir.

Nəhəng tısbağa və insan[redaktə | əsas redaktə]

1960-cı illərdə Albadre adasında nəhəng aviasiya bazası inşa etmək istəyirdilər ancaq layihə sonradan ləğv edilir. Nəhəng tısbağaların əsas rəqibləri ev keçiləridir. 1988-ci il məlumatına əsasən onların ovlanmasıba başlanmışdır. Ev keçiləri adaya insanlar tərəfindən gətirilmişdir.

1975-ci ildə Albadredə 19 000 ha əraziyə malik rezervar təşkil edilmişdir. Atollda tısbağaları araşdıran stansiya mövcuddur.

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. sinonimləri: Testudo dussumieri, Testudo elephantina, Testudo gigantea, Geochelone gigantea, Geochelone dussumieri, Dipsochelys elephantina.