Nərgizgülü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Nərgizgülü
}}
Yellow daffodils
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:Birləpəlilər
Yarımsinif:Liliid
Sıra:Zanbaqçiçəklilər
Fəsilə:Nərgizçiçəyikimilər
Cins: Nərgizgülü
Elmi adı
Narcissus L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  500435
MBMM  4697


Nərgizgülü (lat. Narcissus)[1] - nərgizçiçəyikimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.[2] Xoş ətirli, gözəl görunuşlü nərgizin Şimal ölkələrində öz - özünə yetişən 40 növü vardır. Ana vətəni Avropa olan bu bitkiyə İspaniya və Portuqaliyada rast gəlinir. Arıların köməyilə tozlanır. Ancaq təbii olaraq bütün Ağ dəniz sahillərində də bitir. Avropa, Şimali Amerika və Şimali Afrika ölkələrində yetişdirilir.

Narcissus Poeticus növü Türkiyədə Egey bölgəsində yetişdirilir. Yarpaqları və çiçək sapları eyni olsada, çiçəkləri bəyaz, sarı, narıncı, çəhrayı rəngdə olan növlərinə rast gəlmək olar.

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın dərman bitkiləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Südrəng nərgizgülü (lat. Narcissus lacticolor (Haw.) Steud. )
  • Yalançı nərgizgülü (lat. Narcissus pseudonarcissus L.)
  • Tazet nərgizgülü (lat. Narcissus tazetta L.)

Əhəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Gözəlliyi və ətirli olması ilə çox sevilən bu çiçəklər həm də müalicəvi əhəmiyyətə malikdir. Dərman məqsədilə onun soğanaqlarından istifadə olunur. Nərgizgülü soğanaqlqrından hazırlanan duru ekstrakt heyvanlar üzərində təcrübədən keçirilmiş və onun çovdar mahmızı preparatlarına oxşar qankəsici təsirə malik olduğu müəyyənləşdirilmişdir.Yalançı nərgizgülünün çiçəklərində likorin adlı zəhərli alkoloid, karotin,flavonoid təbiətli narsissin qlikozoidi müəyyən edilmlşdir. Taset nərgizgülündə tasetin və supsenin alkoloidləri, sairi nərgizgülündə narsin-poetik alkoloidi müəyyən edilmişdir. Çiçəkləri isə xalq təbabətində işlədilir.

Digər növləri[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.

Nərgizgülü( Narcissus)-nərgizçiçəklilər fəsiləsindən soğanlı bitkicinsi.Yarpağı xətvaridır.Çiçəkləri, adətən açıq-sarı və ya ağ olub tək-tək yaxud bir neçəsi birlikdə çiçək oxununucunda yerləşir.Aralıq dənizi ölkələrində 30 (başqa məlumata görə 60-dək)növü var.SSRİ-də, həmçinin Azərb.SSR-də 1 yabanı,3 becərilən növü məlumdur.Bir çox növünün çiçəklərindəçoxətirli efir yağı var. Soğana-ğında alkaloidlər olur.Park və bağlarda becərilir.