Nailə İsgəndərova

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Nailə İsgəndərova
Nailə Həmid qızı İsgəndərova
Nailə İsgəndərova.jpg
Doğum tarixi 1953(1953-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR, Gəncə şəhəri
Vətəndaşlıq Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elm sahəsi parazitologiya
İş yeri AMEA
Elmi dərəcəsi Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
Elmi adı Böyük elmi işçi
Təhsili ali

Nailə Həmid qızı İsgəndərova (1953)-AMEA Zoologiya İnstitutunun böyük elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Nailə Həmid qızı İsgəndərova 1953 –ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1970-ci ildə orta məktəbi bitirmişdir. 1976–cı ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun Baytarlıq fakultəsini fərqləmə diplomu ilə bitirmişdir. 1986–cı ildən AMEA–nın Zoologiya İnstitutunun Protistologiya laboratoriyasında baş laborant vəzifəsində işə başlamışdlr. 2003-cü ildən 2006-cı ilə qədər kiçik elmi işçi, 2008-ci ildən böyük elmi işçi kimi fəaliyyət göstərir. O, 2007-ci ildə “Azərbaycanın bəzi rayonlarının fermer təsərrüfatlarında kənd təsərrüfatı heyvanlarının koksidiofaunasının xüsusiyyətləri” mövzusunda dissertasiya müdafiə etmiş və biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Hal-hazırda "Protozoologiya" laboratoriyasının böyük elmi işçisidir.[1] Nailə İsgəndərova 26 elmi məqalənin müəllifidir.

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

İsgəndərova Nailə Abşeron yarımadasıGəncə bölgəsinin təssərüfatlarında kənd heyvanlarının Eimeria, Cryptosporidium, Sarcocystis cinsindən olan koksidiləri öyrənmişdir. Azərbaycanda ilk dəfə keçilərdə E.punctata, ateşşəklərdə E.uniungulatı, E.solipedium oosistalarını öyrənmişdir. Onun tərəfindən ilk dəfə olaraq zebukeçilərdə Sarcocystis sp. sistaları aşkar edilmişdir. Onun tədqiqatlarında ilk dəfə olaraq zebular, camışlar, keçilər, atlareşşəklər Cryptosporidium cinsinə aid olan parazitlərin sahibi kimi göstərilmişdır. Azərbaycanda ilk dəfə olaraq dəvələrdə Eimeria dromedarii növu aşkar olunmuşdur. Dəvəquşularda Eimeria sp., Isospora sp., Cryptosporidium sp. 1. və sp.2 cinsindən olan koksidilərlə parazitlik etdiyi aşkar olunmuşdur. Apardığı tədqiqatlar nəticəsində 27 növ iri və xırda buynuzlu ev heyvanlarında diskriptorlarının təsvirini hazırlamış və təqdim etmişdir. Onun tədqiqatları sayəsində heyvanlarda ilk dəfə olaraq insanın şərti-patogen opportunistik infeksiyalarının törədiciləri olan Cryptosporidium cinsinə aid olan bağırsaq koksidiləri öyrənilmiş, sahibin yaşından, ilin fəslindən və şaquli qurşaqlar üzrə yayılmasından asılı olaraq müxtəlif heyvanların koksidilərlə yoluxmasının ekstensivliyi ve intensivliyi öyrənilmişdir. İsgəndərova Nailə bir iki layihənin iştrakçısı olmuşdur.

  • 1999-cu il- layihə «Паразиты - долой!» (ISAR/AZERBAIJAN).
  • 2009-2012- ci illər - “QİÇS virus ilə yoluxdurulmuş insanların, həmçinin vəhşi və sinantrop gəmiriçilərin QİÇS-assosiasiya olunmuş protozoy patogenlərin yoluxması” (UETM tərəfindən dəstəklənib).

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Kitabları və monoqrafiyaları[redaktə | əsas redaktə]

Elmi əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Искендерова Н.Г. Выживание цистных стадий саркоспоридий сельхозживотных в разных температурных условиях. / Суркова А.М.// Пятая закавказская конференция по паразитологии. Ереван, 1987, с. 61-62.
  2. Искендерова Н.Г. Зараженность бродячих собак саркоспоридиями на Апшеронском полуострове. / Мусаев М.А., Суркова А.М. // Изв. АН Азерб.ССР., сер. биол. наук, 1989, №1.
  3. Искендерова Н.Г. Выживание спороцист (ооцист) саркоспоридий во внешней среде на Апшеронском полуострове. / М.А.Мусаев, А.М.Суркова // Цитология, 1992, т.34, №4, с. 102.
  4. Искендерова Н.Г. Зараженность криптоспоридиями птиц отряда куриных в Азербайджане. / Гаибова Г.Д., Мусаев М.А.// В кн.: Паразитологические проблемы больших городов. С.П.1996, с. 26-27.
  5. Искендерова Н.Г. Перекрестное заражение птиц и млекопитающих ооцистами Cryptosporodium (Apicomplexa, Sporozoa) / Гаибова Г.Д., Мусаев М.А. // В кн.: «Изучение и охрана животного мира» Матер.научн.конф. посв. 75-летию со дня рожд.акад. М.А. Мусаева, Баку, Элм, 1997, с.55-57.
  6. Искендерова Н.Г. Кокцидии куриных птиц в Азербайджане (на англ.яз.) / Гаибова Г.Д., Мусаев М.А. // Turkish Journ. Vetera Animal Sci, 1998. 22, N5, p. 409-413.
  7. Искендерова Н.Г. Обнаружение кокцидий (Sporozoa, Apicomplexa) у кавказского стеллиона на Апшероне и в Гобустане / Гаибова Г.Д., Алиев М.А. // Əsrin sonunda heyvanlar aləminin öyrənilməsi və qorunması. Akademik M.Ə. Musayevin anadan olmasının 80 illiyinə həsr olunmuş elmi konfransın materialları, Bakı, Elm, 2001, s. 81-84.
  8. Н.Искендерова Распространение балантидии у свиней в некоторых хозяйствах Азербайджана / М.А.Мусаев, Ф.К.Алиева // Əsrin sonunda heyvanlar aləminin öyrənilməsi və qorunması. Akademik M.Ə. Musayevin anadan olmasının 80 illiyinə həsr olunmuş elmi konfransın materialları, Bakı, Elm, 2001.
  9. Искендерова Н.Г. Саркоспоридии рогатого скота в хозяйствах Абшеронского полуострова // Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Aspirantların elmi konfransının materialları (İyun 2004 il) səh. 128-129.
  10. Искендерова Н.Г. Динамика зараженности кокцидиями крупного и мелкого рогатого скота в хозяйствах Абшеронского полуострова // Azərb. Resp. Dövlət Müstəqilliyinin son 10 ili dövründə B.Axundov adına ET Tibbi fəaliyyətinin yekunlarına həsr olunmuş elmi konfransının Məcmüəsi. Səh. 164-166.
  11. Искендерова Н.Г. Кишечные кокцидии (Coccidia, Sporozoa) рогатого скота в фермерских хозяйствах некоторых районов // Azərbaycanda Milli Elmlər Akademiyasının xəbərləri, biol. Elml. Ser., 2005, № 3-4, s.90-97.
  12. Искендерова Н.Г. Зараженность саркоцистами рогатого скота на животноводческих фермах различных районов Азербайджана // AMEA Zİ, Zoologiya institutunun əsərləri XXVIII cild, Bakı –«Elm»- 2006, s. 328-336.
  13. Искендерова Н. Г. Эймериидные кокцидии (Sporozoa, Apicomplexa) сельскохозяйственных животных Азербайджана // Известия НАН Азербайджана. Сер. биол. н., 2007. S. 81-91.
  14. Iskenderova H.H. Prevalence of cryptosporidia in the farm animals of Azerbaijan Protistology. / Gaibova H.D., Musaev M.A. // An Intern. J. V European Congress of Protistology and XI European Conference on Ciliate Biology, V.5., N 1, 2007. p. 32-33.
  15. Искендерова Н.Г. К вопросу об источниках заражения саркоспоридиями рогатого скота в Азербайджане. / Гаибова Г.Д. // IV съезд паразитологического общества при РАН паразитология в XX веке: проблемы, методы, решения. 2008.
  16. Искендерова Н.Г. Видовой состав и многолетняя динамика зараженности крупного рогатого скота эймериями (Eimeria, Coccidia, Sporozoa) некоторых районах Азербайджана. / Гаибова Г.Д., Мусаев М.А. // Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyətinin əsərləri I CİLD/2008 il, s.23-32.
  17. Искендерова Н.Г. Зараженность кокцидиями верблюдов и страусов, завезенных в Азербайджан для разведения. / Гаибова Г.Д. // Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyətinin əsərləri II CİLD/2010 il . s.39-45.
  18. Искендерова Н.Г. Кокцидиофауна (Sporozoa, Apicomplexa) страусов, завезенных в Азербайджан для промышленного производства. / Гаибова Г.Д., Гаджиева Н.А. // Международный симпозиум Паразиты Голарктики Том 1. Петрозаводск, 2010, Стр. 60-62.
  19. Искендерова Н.Г. Криптоспоридии двугорбового верблюда в Азербайджане. / Гаибова Г.Д., Гаджиева Н.А. // Azərbaycan MEA Zoologiya in-nun əsərləri CİLD 29 Bakı “Elm” -2011. s. 347-351.
  20. Н.Г.Искендерова. Кишечные кокцидии рогатого скота в Балакян-Шекинском регионе Азербайджана. / Г.Д.Гаибова, Н.А. Гаджиева // Актуальные проблемы паразитологии в Грузии XI Mеждународная научная конференция паразитологов Грузии, посвященная 100-летию со дня рождения профессора Б.Курашвили, Тбилиси -2011. Стр. 74-79.
  21. Искендерова Н.Г. Распространение эймериидных кокцидий сельскохозяйственных животных при разных экологических условиях Азербайджана. // «Биологическое разнообразие Кавказа и юга России» Махачкала. 5-7 ноября 2012г. Стр.145-146.
  22. Искендерован Н.Г. Зараженность рогатого скота кокцидиями в хозяйствах Азербайджана в зависимости от высоты над уровнем моря. / Гаибова Г.Д. // Azərbaycan zooloqlar cəmiyyətinin əsərləri, cild 4 N2, Bakı “Elm” -2012. Стр.101-106.
  23. Искендерова Н.Г. Загрязнение окружающей среды кокцидиями, возбудителями кокцидиозов животных и человека / Гаибова Г.Д. // Azərbaycan zooloqlar cəmiyyətinin əsərləri, cild 5 N 1, Bakı-2013. S.133-139.
  24. Iskenderova Naila Detection of Cryptosporidiuym (Apicomplexa, Sporozoa) in rodents, farm animals and wild birds in Gobustan. / Qurbanova Turkan // “Apicomplkexa in farm animals” Türkiyə-Kohfrans -2013.
  25. Искендерова Н.Г. Эймерии (Eimeria, Coccidia) домашних жвачных животных в Азербайджане. // Вестник Запорожского Национального Университета, N2.2015. c. 90-97.
  26. Искендерова Н.Г. Криптоспоридии (Cryptosporidiidae, Coccidea, Apicomplexa) домашних жвачных животных и человека в Азербайджане. / Гаибова Г.Д. // Актуальные проблемы паразитологии в Грузии. Тбилиси-2014. Стр. 110-122.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Zoologiya İnstitutu

  1. Protozoologiya laboratoriyası