Nataliya Arsenyeva

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Nataliya Arsenyeva
belar. Наталля Аляксееўна Арсеньева
Natalla Arsieńnieva1935.jpg
Doğum tarixi 20 sentyabr 1903(1903-09-20)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 25 iyul 1997(1997-07-25) (93 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti dilçi, dramaturq, tərcüməçi, şairə, yazıçı
Əsərlərinin dili belarusca, rusca
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Nataliya Arsenyeva (tam adı: Nataliya Arsenyeva, belar. Наталля Аляксееўна Арсеньева, rus. Ната́лья Алексе́евна Арсе́ньева; 20 sentyabr 1903(1903-09-20), Bakı25 iyul 1997(1997-07-25), Rochester[d], Nyu York) — Belarus dramaturqu, şairə və tərcüməçi. Françişak Kuşalın həyat yoldaşıdır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1903-cü il sentyabrın 20-də Bakıda Rusiya işçilərinin ailəsində anadan olmuşdur. Birinci Dünya müharibəsi zamanı (1915) Arsenyev ailəsi Yaroslavl şəhərinə köçürülür, burada şairə ilk şeirini (rus dilində) yazır. 1920-ci ildə ailə Vilnüsə qayıdır. Nataliya gəncliyini Vilnüsdə keçirmiş və burada 1921-ci ildə Belarus gimnaziyasından məzun olmuşdur. Vilnüs Universitetinin incəsənət fakültəsində təhsil almışdır. Maksim Qoretski onun poetik bacarığına xüsusi diqqət ayırırdı. 1922-ci ildə Nataliya Françişak Kuşalla ailə həyatı qurmuşdur. Kuşal Polşanın qərbində, Çelmno şəhərində Polşa ordusunun zabiti olaraq xidmət edirdi.

1939-cu ilin sentyabrından sonra Nataliya Arsenyeva Vileyka şəhərində yaşamış, "Kəndli qəzeti"nin regional nəşrində işləmişdir. 1940-cı ilin aprelində əsir Polşa zabitinin həyat yoldaşı olduğundan iki oğlu ilə Qazaxıstana sürgün edilmiş və burada kollektiv təsərrüfatda işləmişdir. 1941-ci ilin may ayında BSSR Yazıçılar Birliyinin, xüsusən də Yanka Kupalanın ərizəsi ilə sürgündən Minskə döndü. Burada o, müharibə yolu ilə keçir. İşğal olunmuş Minskdə faşist meylli "Minsk qəzeti" ilə əməkdaşlıq edir. O, operaya bir neçə libretto yazmış, tərcümələrlə məşğul olmuşdur. Oğlu Yaroslav kinoteatrda partizanların təşkil etdiyi partlayış zamanı həlak olur. 1944-cü ildə Belarusun regional müdafiə qüvvələrinin komandiri olan həyat yoldaşı ilə birlikdə Almaniyaya köçürüldü. Nataliya qaçqın düşərgələrində mədəni və təhsil fəaliyyətlərində fəal iştirak edib, Belarus gimnaziyasında dərs demişdir. Sonralar Y. Kupala faşist hakmiyyəti ilə əlaqələri belə izah edirdi: "Heç nəyə görə Sovet hakimiyyətindən əziyyət görmüş insanlar, hansı ki onların əksəriyyəti burada deyildi, almanlara özlərinin xilaskarları kimi böyük bir ümidlə baxırdılar. Həqiqətən də, heç kəs almanların belə qəddar olduğunu düşünmürdü."

Nataliya 1949-cu ildən ABŞ-da yaşamağa başladı. ABŞ-da Belarus qəzetində, Azadlıq Radiosunda və Belarusiyanın Elm və İncəsənət İnstitutunda çalışmışdır. 1970-1980-ci illərdə o, Belarus immiqrantlarının siyasi həyatında fəal iştirakdan uzaqlaşır.

Nataliya Arsenyeva 25 iyul 1997-ci ildə oğlu Vladimirin ailəsi ilə birgə yaşadığı Roçesterdə vəfat etmiş və orada dəfn edilmişdir.[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Wojciech Roszkowski, Jan Kofman: Biographical Dictionary of Central and Eastern Europe in the Twentieth Century. Routledge, July 8, 2016. p. 37