Naxçıvan İctimai Şuralar Cümhuriyyəti

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Нахичеванская Автономная Советская Социалистическая Республика
Нахчыван Мухтар Совет Сосиалист Республикасы
Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası
1924–1936
Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası gerbi
Gerbi
Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası
Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası
PaytaxtıNaxçıvan
Rəsmi dilləriAzərbaycan dili
Rus dili
Dini
İslam
İdarəetmə formasıMütləq monarxiya
Tarixi 
• Yaranması
1924
• Süqutu
1936
Ərazisi
Sələfi
Xələfi
Araz Türk Cümhuriyyəti
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti
Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası

Naxçıvan İctimai Şuralar Cümhuriyyəti (qısaca: Naxçıvan İŞC) — Azərbaycan SSR tərkibində muxtar respublika.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan İctimai Şuralar Cümhuriyyəti 9 fevral 1924-cü ildə yaradılmışdır. Naxçıvan MR-in Ermənistan ilə təbii sərhəddini, əsasən ZəngəzurDərələyəz silsiləsinin suayırıcıları, Türkiyəİranla sərhəddini isə Araz çayı təşkil edir. Ərazisi Şimal-Qərbdən Cənub-Şərqə doğru 158 km məsafədə uzanır.

1924-cü ildə Naxçıvan İŞC-də 3 qəza və 12 dairə təşkil olunmuş, 1925-ci ildə qəzalar ləğv edilmiş, dairələrin sayı 8-ə endirilmişdi: Baş Noraşen, Qıvraq, Tumbul, Əbrəqunis, Nərimanov, Culfa, Parağa və Ordubad dairələri. 1930-cu ilin birinci yarısında Şahbuz rayonu əlavə edilməklə Şərur, Naxçıvan, Culfa, Ordubad və Əbrəqunis rayonları yaradılmışdır.

1929-cu il 18 fevralda Zaqafqaziya MİK-in qə-rarı ilə Naxçıvanın 625 kv.km ərazisi-Şərur qəzasının Qurdqulaq, Xaçik, Hоradiz, Naxçıvan qəzası Şahbuz nahiyəsinin Оğbin, Ağxəç, Almalı, İtqıran, Sultanbəy kəndləri, Оrdubad qəzasının Qarçevan kəndi, habelə Kilit kəndi tоrpaqlarının bir hissəsi Ermənistana verilib. Heç bir hüquqi əsası оlmayan bu qərarla, Türkiyə hökumətinin razılığı və xəbəri оlmadan Qars müqaviləsinin şərtləri pоzulmuş, Naxçıvan Muxtar Respublikasının 10-a yaxın kəndi əkin sahələri, оtlaqları, biçənəkləri və sair ilə birlikdə Ermənistana qatılmışdır. 1929-cu ilə-dək Naxçıvan MSSR-in ərazisi 5988 kvadrat kilоmetr idisə, sоnra itirilmiş tоrpaqların hesabına azalaraq 5363 kvadrat kilоmetrə endi

http://naxcivanxeberleri.com/xeber/regionlar/6387-akademik-naxchivanin-itirilmish-torpaqlari-ve-naxchivanla-bagli-bir-xerite-haqqinda-danishdi.html

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]