Naxçıvan iqtisadi-coğrafi rayonunun nəqliyyatı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan iqtisadi-coğrafi rayonunun nəqliyyatı - Nəqliyyat sənayekənd təsərrüfatı məhsullarının istehlakçılara, tədarük və emal müəssisələrinə çatdırılmasında nəqliyyat çox böyük rol oynayır. Kənd təsərrüfatı üçün səciyyəvi olan mövsümilik nəqliyyatdan istifadədə də özünü göstərir. Belə ki, yük daşımaların əsas hissəsi ilin isti dövrünə, yəni kənd təsərrüfatı məhsullarının yetişdirildiyi dövrə təsadüf edir.

Avtomobil nəqliyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Yüklərin əsas hissəsi avtomobil nəqliyyatı vasitəsilə daşınır. Yüksək manevretmə qabiliyyəti, həm bərk örtüklü, həm də torpaq yollarda məhsulların bir məntəqədən digərinə qısa müddətdə çatdırılması bu nəqliyyat növünün əhəmiyyətini artırır.

Dəmir yolu nəqliyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Blokada vəziyyətində olması ilə əlaqədar Muxtar Respublikanı Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birləşdirən dəmir yolu xətti işləmir.

Hava və avtomobil nəqliyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Hava nəqliyyatı ilə daşınmalar isə baha başa gəldiyinə görə kənd təsərrüfatı məhsullarının 90%-dən çoxu avtomobil nəqliyyatı ilə daşınır. Naxçıvan MR-da avtomobil yollarının ümumi uzunluğu 1473 km olub, Azərbaycan Respublikası üzrə olan avtomobil yollarının 7,7%-ni təşkil edir. Bunun da 945 km-i bərk örtüklü yolların, 528 km-i torpaq yolların payına düşür (cədvəl 11.9).

İqtisadi-coğrafi rayonda ümumi istifadədə olan avtomobil yolları, km (2012)

  Cəmi Dərəcəsinə görə
I II III IV V
Naxçıvan MR 1473 3 251 419 299 501
Azərbaycan Res 14851* 330 1128 3764 8724 905
·         - Respublika üzrə yolların ümumi uzunluğuna işğal altında olan rayonlardakı yollar daxil deyil

[Azərbaycanın nəqliyyatı – 2012].

 Təsərrüfatın inkişaf etməsi ilə əlaqədar MR-də daşınan yüklərin və sərnişinlərin sayı daim artır. 2000-2012-ci illərdə daşınan yüklərin miqdarı 3,8 dəfə sərnişinlərin sayı 2,8 dəfə artmışdır.

Əsasən dağlıq ərazilərdə yerləşən OrdubadŞahbuz rayonları həmçinin ŞərurBabək rayonlarının payına daha çox avtomobil yolu düşür. Bərk örtüklü asfalt yollarda yük daşımaların maya dəyəri qrunt yollara nisbətən bir neçə dəfə ucuz başa gəlir.[1] Cədvəl  11.10

İqtisadi-coğrafi rayonda avtomobil nəqliyyatının əsas göstəriciləri  

Ərazilər 2000 2005 2010 2012
Daşınan yüklərin miqdarı, min t
Naxçıvan MR 3721 7033 11153 13952
Azərbaycan Res. 40434 69518 99891 118123
Daşınan yüklərin dövriyyəsi, mln. ton-km
Naxçıvan MR 236,0 423,7 678,3 783,1
Azərbaycan Res. 3513,0 7536,1 11325,1 13307,1
Daşınan sərnişinlərin sayı, min nəfər
Naxçıvan MR 31695 39185 66684 87429
Azərbaycan Res. 743301 845910 1200330 1417413
Sərnişin dövriyyəsi, sərnişin-km
Naxçıvan MR 126,8 137,3 176,3 197,7
Azərbaycan Res. 9154,0 10892,1 16633,0 20034,0

[Azərbaycanın nəqliyyatı – 2012].

 

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının Coğrafiyası, III cild, Regional Coğrafiya, Bakı, 2015. səh 400 (Eminov Z.N)