Naxçıvan xan Sarayının yardımçı binası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Naxçıvan şəhərində zəmanəmizədək gəlib çatan tarix-memarlıq abidələrindən biri də Xan Sarayının yardımçı binasıdır.

Tarixi-coğrafi yerləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Bina qədim Qala məhəlləsində, Möminə xatun türbəsinin 50-60 metrliyində Xan sarayı ilə üzbəüz yerləşir.

Memarlıq quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

XVIII əsr yaşayış evlərinə məxsus xüsusiyyətləri ozündə birləşdirən bu bina təntənəli girişli portaldan və ona bitişik inşa olunmuş köməkçi otaqlardan ibarətdir.

Xan Sarayının həyətinə giriş bu binada inşa olunan sferik günbəzlə örtülmüş vestübüldən keçir. Günbəzin əsas vestübülünə keçid dörd tərəfdən tromb sırası ilə həll olunmuş portaldandır. Vestübülün hər dörd taxçasında qapı yerləri var. Bu qapılardan biri Sarayın həyətinə, digər ikisi isə vestübülün sağ və solunda yerləşdirilmiş köməkçi otaqlara açılır. Otaqların tavanı çatma tağ formasındadır. İnşa olunduğu vaxtdan etibarən bu otaqlardan Saray xidmətçilərinin yaşayış yeri, ərzaq ambarı və mətbəx kimi istifada olunurmuş. Binanın ümumi sahəsi 336 m²-dir. Zaman keçdikcə şərq divarların ətrafı torpaqla dolduğu üçün köməkçi otaqların hündürlüyü küçədən 2,5 metr, daxildən 3 metr, giriş portalının hündürlüyü 4,5 metr təşkil edir. Bina bişmiş kərpic və əhəng materialı ilə inşa olunmuşdur. Hazırda burada Açıq Səma Altında Muzeyin inzibati binası və hədiyyələr mağazası yerləşir [1].

İnşa tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Xan sarayı ilə eyni dövrdə inşa olunması ehtimal olunur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Hacıfəxrəddin Səfərli. Naxçıvanın türk-islam mədəniyyəti abidələri. Naxçıvan: “Əcəmi” Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyi, 2017, 115 s.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Naxçıvan abidələri ensiklopediyası, 2008, s. 97