Nifrət qrupu
Nifrət qrupu — irq, etnik qrup, millət, din, cinsiyyət, gender kimliyi, seksual orientasiya və ya cəmiyyətin hər hansı bir müəyyən edilmiş təbəqəsinin üzvlərinə qarşı nifrət, düşmənçilik və ya şiddəti müdafiə və tətbiq edən sosial qrup.[1]
Amerika Birləşmiş Ştatlarının Federal Təhqiqat Bürosuna (FBI) görə, bir nifrət qrupunun "ilkin məqsədi təşkilat üzvlərindən fərqli bir irq, din, fiziki və ya psixi əlillik, seksual orientasiya, etnik və ya milli mənşəyə mənsub şəxslərə qarşı ədavət, düşmənçilik və bədxahlığı təşviq etməkdir".[2]
Monitorinq və təsnifat
[redaktə | vikimətni redaktə et]Nifrət qruplarının fəaliyyəti bir çox ölkələrdə hüquq-mühafizə orqanları və vətəndaş cəmiyyəti institutları tərəfindən yaxından izlənilir. ABŞ-da FBI ilə yanaşı, Cənub Yoxsulluq Hüquq Mərkəzi (ing. Southern Poverty Law Center - SPLC) və Bədxahlığa Qarşı Liqa (ing. Anti-Defamation League - ADL) kimi müstəqil təşkilatlar bu cür qrupların qeydiyyatını aparır və onları ideologiyalarına görə təsnif edirlər.[3] Nifrət qrupları sırasına ağdərili üstünlüyünü müdafiə edən neonasist, KKK qruplaşmaları ilə bərabər, müəyyən dini fundamentalist hərəkatlar və ksenofobik radikal millətçi təşkilatlar da daxil edilirlər.[4]
İnternet və rəqəmsal fəaliyyət
[redaktə | vikimətni redaktə et]Müasir dövrdə nifrət qrupları öz ideologiyalarını yaymaq və yeni üzvlər cəlb etmək üçün internet resurslarından, sosial media platformalarından və şifrəli mesajlaşma proqramlarından geniş istifadə edirlər. Rəqəmsal mühitdə nifrət nitqinin (ing. hate speech) yayılması, birbaşa fiziki şiddət aktlarına və nifrət zəminində törədilən cinayətlərə (ing. hate crimes) yol aça biləcəyi üçün bir çox ölkənin qanunvericiliyində və beynəlxalq hüquqda rəqəmsal ekstremizmlə mübarizə tədbirləri gücləndirilmişdir.[5]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Gerstenfeld, Phyllis B. Hate Crimes: Causes, Controls, and Controversies (ingilis). SAGE Publications. 2017. 85–88. ISBN 978-1506331614.
- ↑ Hate Crime Data Collection Guidelines (Hesabat) (ingilis) (Revised October 1999). U.S. Department of Justice: Federal Bureau of Investigation, Criminal Justice Information Services Division. 1999.
- ↑ "Hate Map". Southern Poverty Law Center (ingilis). 19 iyun 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 iyul 2026.
- ↑ Perry, Barbara. In the Name of Hate: Understanding Hate Crimes (ingilis). Routledge. 2001. 112-115. ISBN 978-0415927987.
- ↑ Bleich, Erik. "Freedom of Expression versus Racist Hate Speech: Explaining Differences Between High Courts in the USA and Europe". Journal of Ethnic and Migration Studies (ingilis). 44 (4). 2018: 521–539. doi:10.1080/1369183X.2017.1351187.