Oğlanqala (arxeoloji abidə)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Oğlanqala
Оглангала.jpg
Oğlanqalanın bərpa olunmuş variantı [1]
Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Şəhər Şərur
Yerləşir Oğlanqala kəndi
Tikilmə tarixi e.ə. II – I minilliklər
Üslubu arxeoloji abidə
İstinad nöm. 2045, 422
Kateqoriya Yaşayış yeri, Qala divarı
Əhəmiyyəti Ölkə əhəmiyyətli
Oğlanqala (Azərbaycan)
Locator Dot2.gif
Oğlanqala

OğlanqalaŞərur rayonu ərazisində e.ə. II – I minilliklərə aid yaşayış yeri.

Memarlıq xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Abidə Arpaçayın sahilindəki Qaratəpə dağında yerləşir. Oğlanqala yaşayış yerinin sahəsi 40 hektar, mədəni təbəqənin qalınlığı isə 3 metrdən artıqdır. Dağın şimal yamacları sıldırımlıdır. Digər yamaclar isə möhtəşəm müdafiə divarları ilə əhatələnmişdir. Divarlar uzunluğu 1,5 – 3 metr, qalınlığı isə 1 metrdən çox olan kobud yonulmuş daşlardan tikilmişdir. Bu baxımdan Oğlanqalanı siklop tikililərinə aid edən tədqiqatçılar da vardır.[2] Divarların bəzi yerlərində üst – üstə qoyulmuş 4 cərgə daş qalmışdır.

Dağın cənub – qərbində kiçik berclərə oxşar yarımdairəvi tikilər vardır. Tikinti üslubuna görə Oğlanqala, assurların dağ qalalarına oxşayır.[3] Oğlanqalanın mərkəzindəki, sahəsi 70x100 m olan meydançada aşkar edilmiş daş sütun qalıqları vaxtilə burada saray və məbəd tipli möhtəşəm binaların olduğunu göstərmişdir. Meydança bəzi yerlərdə divarlarla əhatə olunmuşdur.[4]

Tədqiqi[redaktə | əsas redaktə]

Abidədən aşkar olunmuş materialların əksəriyyəti boz və cəhrayı rəngli saxsı məmulatından ibarətdir. Boz rəngli gil qabların bəzisinin tərkibində Eneolit mədəniyyəti üçün səciyyəvi olan saman qarışığına təsadüf edilmişdir.[5] Oğlanqaladan e.ə. I minilliyin II yarısı – eramızın I – II əsrlərinə aid tufdan hazırlanmış dən daşları, son orta əsrlərə aid şirli və şirsiz saxsı məmulatı və sair maddi mədəniyyət məmulatı toplanmışdır.

Əlverişli təbii - coğrafi və strateji mövqedə yerləşməsi Oğlanqaladan uzun müddət müdafiə istehkamı kimi istəfadə olunduğunu göstərir. Tədqiqatlar nəticəsində Oğlanqalanın əsas fəaliyyət dövrünün e.ə. IX – IV əsrlər olduğu müəyyən edilmişdir. Yaşayış yerinin müasir dövrümüzə kimi saxlanmış qala divarları e.ə. I minilliyin əvvələrində inşa edilmiş və antik dövrə kimi istifadə olunmuşdur.[6]

Abidə 2006 - cı ildən AMEAPensilvaniya Universitetinin mütəxəssisləri tərəfindən, Naxçıvan Arxeoloji Layihəsi (The Naxçıvan Archaeological Project) çərçivəsində tədqiq edilməkdədir.[7] Tədqiqatın nəticələri layihə əsasında yaradılmış sayt vasitəsiylə yayımlanır.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Оғлангала (азерб.) // Азербайджанская советская энциклопедия. — Б., 1983. — Т. VII. — С. 322.
  2. А. Алекперов – Исследования по археологии и этнографии Азербайджана, Баку, 1960
  3. В. Керимов – Оборонительные сооружение Азербайджана (историко – архитектурный очерк), Баку, 1998
  4. Lauren Ristvet, Hilary Gopnik, Veli Bakhshaliyev, Hannah Lau, Safar Ashurov, and Robert Bryant - On the Edge of Empire: 2008 and 2009 Excavations at Oğlanqala, Azerbaijan, American Journal of Archeology.
  5. V. H. Əliyev – Azərbaycanda Tunc dövrünü Boyalı Qablar mədəniyyəti, Bakı, 1977
  6. Naxçıvanda ilkin şəhər mədəniyyəti, Oğlanqala
  7. Oğlanqala Site Survey

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]