Məzmuna keç

Oliver Smitis

Vikipediya, azad ensiklopediya
Oliver Smitis
ing. Oliver Smithies
Doğum tarixi 23 iyun 1925(1925-06-23)[1]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 10 yanvar 2017(2017-01-10)[2][1][…] (91 yaşında)
Elm sahələri biokimya, Genetika
İş yerləri
Təhsili
Üzvlüyü
Mükafatları fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatı — 2007 American Institute of Chemists Gold Medal — 2009
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Oliver Smitis (23 iyun 1925[1], Halifaks[d], Qərbi Yorkşir[d] – 10 yanvar 2017[2][1][…]) — İngiltərə-Amerika genetiki idi. "Embrion kök hüceyrələrinin istifadəsi ilə siçanlarda müəyyən gen modifikasiyalarnın prinsiplərini kəşf etdiklərinə görə" (gen nokaut metodu) Fiziologiya və ya Tibb üzrə Nobel mükafatına (2007il) layiq görülmüşdür.[3][4] ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (1971il),[5] London Kral Cəmiyyətinin xarici üzvü (1998il).[6]

Həyat yolu

[redaktə | vikimətni redaktə et]

O. Smitisin dediyinə görə, elmə olan marağı radio və teleskoplarla ilk tanışlıqlarından sonra artıb. 1951-ci ildə Oksford Universitetində magistr dərəcəsi, daha sonra isə həmin təhsil müəssisəsində fiziologiya üzrə doktorluq dərəcəsi alıb. 1953-cü ildən 1960-cı ilə qədər Toronto Universitetində tibbi tədqiqat laboratoriyasında, 1960-cı ildən 1988-ci ilə qədər isə Viskonsin-Madison Universitetində laboratoriyada çalışmışdır. 1988-ci ildən Şimali Karolina Universitetində Patologiya və Laboratoriya Təbabəti Laboratoriyasında professor vəzifəsində işləyib. İnkişaf etdirdiyi üsullardan istifadə edərək siçanların genetik tədqiqatlarını aparmışdır.[7]

O və Mario Kapekki, bir-birindən asılı olmayaraq, embrion kök hüceyrələrindən istifadə edərək siçanlarda spesifik gen modifikasiyaları sahəsində mühüm kəşflər ediblər. Oksforddakı Balliol Kollecinin fəxri üzvü, 1975-ci ildə Amerika Genetika Cəmiyyətinin prezidenti seçilib.[8]

Mükafatları

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • 1990-cı ildə — Beynəlxalq Qayrdner Mükafatı, ("Spesifik zülalların və nuklein turşularının ayrılmasına və identifikasiyasına imkan verən gel elektroforez metodlarının kəşfi, inkişafı və tətbiqinə görə")[9]
  • 1993-cü ildə — Beynəlxalq Qayrdner Mükafatı,("Siçanlarda hədəf mutasiyalar yaratmaq üçün homoloji rekombinasiyanın istifadəsində qabaqcıl işlərinə görə")[10]
  • 2001-ci ildə — Albert Lasker Mükafatı, Əsas Tibbi Tədqiqatlar üzrə (Mario Kapekki və Martin Evans ilə birgə). "Siçan genindən incə dəqiqliklə manipulyasiya edərək güclü bir texnologiya hazırlamaq və bu texnologiya insan xəstəliklərinin heyvan modellərinin yaradılmasına imkan verəcək."[11]
  • 2002-ci ildə — Massri Mükafatı (Mario Kapekki ilə ortaq)
  • 2002/3-cü ildə — Tibb üzrə Volf Mükafatı (Mario Kapekki ilə ortaq),("Siçanlarda gen funksiyasının aydınlaşdırılmasına imkan verən gen hədəfləməsinin inkişafına verdikləri töhfələrə görə.")
  • 2005-ci ildə -İnkişaf Biologiyası üzrə "Dimlərin yürüşü "Fondu Mükafatı "Siçanlarda genlərin necə fəaliyyət göstərdiyini müəyyən etmək üçün gen hədəfləməsinin inkişafına görə".[12] (Mario Kapekki ilə paylaşılıb)
  • 2007-ci ildə- Fiziologiya və ya Tibb üzrə Nobel Mükafatı (Mario Kapekki və Martin Evans ilə birlikdə), "Embrion kök hüceyrələrinin istifadəsi ilə siçanlarda müəyyən gen modifikasiyalarnın prinsiplərini kəşf etdiklərinə görə".[13]
  • 2007-ci ildə -Tomas Hant Morqan Medalı

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. 1 2 3 4 Oliver Smithies // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 Oliver Smithies, Carolina’s first Nobel laureate, passes away at 91.
  3. ↑ Нобелевская премия по физиологии и медицине — 2007. Элементы.ру. 12 октября 2007. Архивировано 13 января 2017. Дата обращения: 12 января 2017.
  4. ↑ О. БЕЛОКОНЕВА (Декабрь 2007). НОБЕЛЕВСКИЕ ПРЕМИИ 2007 ГОДА. ГЕНЫ ПОД ПРИЦЕЛОМ. НАУКА И ЖИЗНЬ. Архивировано 13 января 2017. Дата обращения: 12 января 2017.
  5. ↑ Oliver Smithies Архивная копия от 27 марта 2019 на Wayback Machine (англ.)
  6. ↑ Smithies; Oliver (1925–2017) Архивная копия от 14 марта 2022 на Wayback Machine (англ.)
  7. ↑ Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs). Дата обращения: 30 июня 2016. Архивировано 7 июля 2016 года.
  8. ↑ Smithies; Oliver (1925–2017) Архивная копия от 14 марта 2022 на Wayback Machine (англ.)
  9. ↑ Oliver Smithies — Gairdner Foundation. Дата обращения: 7 марта 2017. Архивировано 16 января 2017 года.
  10. ↑ Архивированная копия. Дата обращения: 13 января 2017. Архивировано из оригинала 16 января 2017 года.
  11. ↑ 2001 Lasker Awards | The Lasker Foundation. Дата обращения: 7 марта 2017. Архивировано 6 марта 2017 года.
  12. ↑ Источник. Дата обращения: 7 марта 2017. Архивировано 6 марта 2017 года.
  13. ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2007 — NobelPrize.org. Дата обращения: 12 января 2017. Архивировано 11 октября 2007 года.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Oliver_Smitis&oldid=8787053"