Omanın dövlət quruluşu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Oman Sultanlığı
سلطنة عُمان
Oman
Oman gerbi
Gerbi
Himn: Ya Rabbana Ehfid Lana Jalalat Al Sultan
Oman xəritədə yeri
Paytaxt Maskad
Rəsmi dillər Ərəbcə
Etnik qruplar Ərəb
Din İslam
Hökumət Teokratik monarxiya
Sahəsi
• Ümumi
309,500 km2 (119,500 sq mi) (70-ci yer)
Əhali
• Təxmini  (2013)
3,219,775 [1] (43-ci yer)
• Sıxlıq
123/km2 (318.6/sq mi)
ÜDM (AQP) 2014 təxmini
• Ümumi
$163.6 mlrd.[2] (69)
Valyuta Oman rialı
Saat qurşağı +4
Telefon kodu 968
İnternet domeni .om

Omanın dövlət quruluşu - 1996-ci ildə qəbul edilmiş Dövlətin Əsas Qanununa (Ağ Kitab) əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sistemi.

Dövlət quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Oman Sultanlığı mütləqiyyət formalı idarəetmə üsuluna malik unitar islam monarxiyasıdır. Milli bayram günü olan Sultanın ad günü 1970-ci ildən etibarən hər il 18 noyabrda qeyd olunur. Dövlətin Əsas Qanunu (Ağ Kitab) 6 noyabr 1996-cı ildən qüvvədədir.

İnzibati bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

Oman Sultanlığı 11 mühafaza (Dofar, Maskat, Musandam, Şimali Əl-Batina, Cənubi Əl-Batina, Şimali Əş-Şarkiya, Cənubi Əş-Şarkiya, Əd-Daxiliyə, Əz-Zahirə, Əl-Buraymi və Əl-Vusta) bölünür.

Dövlət başçısı[redaktə | əsas redaktə]

Oman Sultanı ölkədə milli və dini birliyin rəmzi, milli müstəqilliyin və ərazi bütövlüyünün təminatçısı, dövlət və Hökumət başçısı (Baş nazir), ali dini rəhbər (imam) və ali hakim, habelə silahlı qüvvələrin ali baş komandanı, maliyyə, müdafiə və xarici işlər naziridir. Dövlətin idarə olunması, o cümlədən icraedici və qanunvericilik hakimiyyəti bütövlükdə Sultanın səlahiyyətinə aiddir. Kabinetin üzvləri və digər vəzifəli şəxslər, habelə 1996-cı ildən fəaliyyət göstərən Dövlət Şurasının 41 üzvü Sultan tərəfindən təyin olunur.

İcraedici hakimiyyət[redaktə | əsas redaktə]

Nazirlər Kabinetinin tərkibi, ona bilavasitə rəhbərlik edən Sultanın xüsusi nümayəndəsindən, Baş nazirin 3 müavinindən (bir qayda olaraq Sultanın ən yaxın qohumları olur), Kabinetin katibindən və 20-dən artıq nazirdən ibarətdir. Nazirlərin və əyalət qubernatorlarının böyük əksəriyyəti hakim ailəyə mənsubdurlar. Kabinet üzvləri Sultanın qarşısında dövlət siyasətinin həyata keçirilməsi üçün kollektiv, öz səlahiyyətlərinin icrası üçün isə fərdi məsuliyyət daşıyırlar.

Qanunverici hakimiyyət[redaktə | əsas redaktə]

Sultan tərəfindən seçilən 84 (onlardan 1/6 hissəsini qadınlar təşkil edir) üzvdən ibarət birpalatalı Məşvərət Məclisi (Məclis əl-Şura) ölkədə qanunvericilik hakimiyyətini həyata keçirməkdə qismən səlahiyyətlidir. Sultanın rəhbərlik etdiyi Məşvərət Məclisi, ilk növbədə xalqla Hökumət (nazirliklər) arasında əlaqələndiricilik missiyasını yerinə yetirir.

Məşvərət Məclisi, yalnız xidmət (kommunikasiya və məişət) nazirliklərinin hazırladıqları iqtisadi və sosial xarakterli layihələrə baxmaqda və tövsiyə verməkdə səlahiyyətlidir. Zəruri hallarda, bu nazirliklərin rəhbərlərindən Məclis qarşısında hesabat tələb olunur. Bununla yanaşı, Məşvərət Məclisi xarici siyasət, müdafiə, təhlükəsizlik və maliyyə sahələrində heç bir səlahiyyətə malik deyil.

Siyasi partiyaların fəaliyyət göstərmədiyi Omanda Məşvərət Məclisinin hazırkı tərkibi 15 oktyabr 2011-ci ildə formalaşmışdır.

Məhkəmə hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Ölkədə hüquq sistemi bütövlükdə İslam hüquq sisteminə (Şəriət) əsaslanır. Formal olaraq məhkəmə iyerarxiyasının ən yüksək instansiyası sayılan Ali Məhkəmə, habelə Apelyasiya və digər birinci instansiya məhkəmələri mövcud olsa da, Omanda məhkəmə hakimiyyətinin fövqündə Sultan özü durur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Francis Owtram. A Modern History of Oman: Formation of the State Since 1920. London, I. B. Tauris, 2004.
  • Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4..
  • Д. Осипов. Путеводитель по Оману. — (Серия «Иди за мной!») — М.: ИОИ, В. Секачёв, 2006.
  • Mandana E. Limbert. In the Time of Oil: Piety, Memory, and Social Life in an Omani Town. Palo Alto, Stanford UP, 2010.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://countrymeters.info/ru/Oman/%7Ctitle=Счетчик населения Омана (18.10.13.
  2. ЦРУ (2010)