Orta əsrlər incəsənəti

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qüds Məbədinin bərpası. Burqundiya miniatürü, təxminən 1460-cı il.

Orta əsrlər incəsənəti — təqribən 1000 il davam edən Qərbdə sənət tarixi dövrü. Adətən bu termin Avropa, Yaxın ŞərqŞimali Afrikada sənətin inkişafına aiddir.

İncəsənət tarixçiləri orta əsr sənətlərini tarixi dövrlərə və mövcud üslublara görə təsnif etməyə çalışırlar, lakin bütün bu təsnifatlar şərtlidir. Aşağıdakı dövrləşdirmə ümumiyyətlə qəbul edilir: Kelt sənəti, erkən xristian sənəti, xalqların köçürülmə dövrü sənəti, Bizans sənəti, Roma dövründən əvvəlki sənət, Roma sənətiQotik sənət. Bu üslubların hər biri öz növbəsində ayrı-ayrı dövrlərə bölünür. Bundan əlavə, öz millətinin və mədəniyyətinin formalaşdığı dövrdə hər bölgənin özünəməxsus üslubu vardı, məsələn, ingilis-sakson və ya Qədim Norveç sənəti.

O dövrdə freskalar və rəsm əsərləri yalnız həqiqətən istedada sahib olan və rəsm üçün lazımi qabiliyyətlərə sahib olanlar tərəfindən edilirdi. Bu yaradıcılıq bir növ hobbi və ya əyləncə deyildi. Orta əsr sənətləri ustaların müəyyən tələblərini irəli sürdü. Bir qayda olaraq, kilsə divarları, qurbangah və ya namaz üçün bir otaq rənglənirdi.

Orta əsr sənətləri müxtəlif sahələrə təsir göstərmiş və heykəltəraşlığın, işıqlı əlyazmaların, vitraj, mozaika, metal emalı və bir çox digər sahələrin inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə təsir etmişdir.

Orta əsr sənətləri Roma İmperiyasının bədii irsinin və ilk xristian kilsəsinin ikonoqrafik ənənələrinin birləşməsindən yaranmışdır. Bu elementlər Şimali Avropanın "barbar" sənəti ilə qarışıqdır.

Mileşeva monastırında (XIII əsr) kilsə , Serbiya

Orta əsrlər sənəti aşağıdakı sənət növlərinin inkişafına təsir etdi:

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]