Oruc Orucov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Oruc Orucov
Oruc Əli oğlu Orucov
Oruc Orucov.jpg
Doğum tarixi 12 sentyabr 1878(1878-09-12)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 2 mart 1954(1954-03-02) (75 yaşında)
Vəfat yeri
Fəaliyyəti publisist

Orucov Oruc Əli oğlu (12 sentyabr 1878, Bərdə, Cavanşir qəzası2 mart 1954, Bərdə) — mətbuat xadimi, naşir, publisist.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Oruc Orucov kənd mollaxanasında oxumuş, Yelizavetpol (Gəncə) Mixail sənət məktəbini bitirmişdir. 1896-cı ildə Bakıya köçərək, ticarətlə məşğul olmuşdur. 1905-ci ildə naşirlik fəaliyyətinə başlamış, qardaşları Qənbər və Abuzərlə birlikdə "Orucov qardaşları" nəşriyyatını təşkil etmişdir. Nəşriyyatın müasir avadanlıqla təchiz olunmuş mətbəəsi, kitab və yazı ləvazimatı satılan mağazası vardı. "Orucov qardaşları" nəşriyyatında (1905-1917) müxtəlif adda və məzmunda 333 kitab, bir neçə qəzet, o cümlədən "Həqiqət", "Yeni həqiqət", "Günəş", "Asari-həqiqət", "Bəsirət", "İqbal", "Yeni iqbal" və s. qəzetlər çap olunmuşdur. Orucov 1909-cu ildən etibarən qəzetçilik fəaliyyətinə başlamış, "Həqiqət" (1909-1910), "Günəş" (1910-1911), "Yeni həqiqət" (1911) qəzetlərinin naşiri olmuşdur. Publisist məqalələrində Avropa imperializminin Şərqdə yeritdiyi müstəmləkəçilik siyasətini tənqid etmişdir. Orucov 1911-ci ilin martında panislamizm ideyalarını təbliğdə təqsirləndirilərək, bir qrup jurnalistlə birgə həbs olunmuş və Rusiyanın daxili quberniyalarına sürgün edilmişdi (1911-1913). Saratov, Nijni Novqorod və Varşavadan "İqbal" qəzetinə göndərdiyi məqalələrdə Bakıda baş verən hadisələrə münasibət bildirirdi. Romanovlar sülaləsinin 300 illik yubileyi ilə əlaqədar elan edilən əfvi-ümumidən sonra Bakıya dönərək, naşirlik fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1917-ci ilin dekabrında qardaşları Abuzər və Qənbərdən ayrılaraq, "Açıq söz" qəzetində Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə əməkdaşlığa başlamış, qəzetin nəşriyyat işləri üzrə müdiri vəzifəsini icra etmişdir.

Bakı quberniyası jandarm idarəsinin hazırladığı Oruc Orucovun şəkli olan sənəd (1911)

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Əfəndiyev Ə., Əliyeva Y., Orucov qardaşlarının mətbəəsi. Bakı: 1999,
  • İlkin Q. Bakı və bakılılar. Bakı: 1998,
  • Həsənov H. İnqilabdan əvvəl Azərbaycanda kitabçılıq işi. Bakı: 1965,
  • Zeynalov Ə. Orucov qardaşlarının mətbəəsi. Bakı: 1988.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]