Osmanlı–İran müharibəsi (1821–1823)
| Osmanlı-Qacar müharibəsi (1821-1823) | |||
|---|---|---|---|
 Fars ordusuna rəhbərlik edən Qacar vəliəhdi Abbas Mirzənin təsviri. | |||
| Tarix | 1821-1823 | ||
| Yeri | Şərqi Anadolu və İraq | ||
| Səbəbi | Sərhəd münaqişələri | ||
| Nəticəsi | Nəticəsiz[1][2][3][4] | ||
| Münaqişə tərəfləri | |||
|
|
|||
| Komandan(lar) | |||
|
|
|||
|
|
|||
Osmanlı-Qacar müharibəsi (1821–1823) — Osmanlı dövləti ilə İranda hakimiyyətdə olan Qacarlar arasında baş vermiş müharibədir.[5]
Səbəb
[redaktə | vikimətni redaktə et]Müharibəyə yol açacaq əsas səbəblərdən biri Qacarlara qarşı üsyan etmiş Cənubi Azərbaycandan olan tayfa başçılarının Osmanlı imperiyasında sığınacaq tapması idi.[6]
Həmçinin Birinci Rusiya-İran müharibəsində məğlub olaraq, böyük torpaqlar itirən Qacarlar bu itirilmiş torpaqları Osmanlıdan alacaqları ərazilər hesabına doldurmaq istəyirdilər.
Müharibə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qacarlar tərəfindən sərhəd pozuntularınnı və hücumların sayının artmasından sonra Osmanlı sultanı II Mahmud Qacarlara müharibə elan etdi (1820). Qacar qoşunu Bağdad və Şəhrizor bölgələrinə hücum etdilər. Ümumiyyətlə müharibə İraq və Anadolu bölgəsində getmişdir.
Osmanlıdan narazı olan Şərqi Anadoluda yaşayan tayfaların da Qacarların lehinə üsyan qaldırmasından sonra Qacar ordusu Şərqi Bəyazit və Bitlisi tutdu. Vəliəhd şahzadə Abbas Mirzənin başçılıq etdiyi Qacar ordusu iki istiqamətdə Ərzurum və Diyarbəkirə yönəldi, lakin yolda Qacar ordusunda vəba xəstəliyi yayıldı.[6] Ordunun ağır itkilər verməsindən sonra Fətəli şah Qacar sülh istədi.
Nəticə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qacarların sülh istəməsindən sonra ağır vəziyyətdə olan Osmanlı sülh təklifini dərhal qəbul etdi. İmzalanan Ərzurum sülh müqaviləsinə görə Qacarlar tutduqları torpaqları Osmanlı dövlətinə geri verərək geri çəkildilər. Həmçinin də Qacarlar dövləti ərazisindən gələn ziyarətçilrə İslam dininin müqəddəs ziyarətgahlarına girişinə Osmanlı dövləti tərəfindən qarantiya verildi.[6]
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Williamson, 2008. səh. 88-97
- ↑ Farmanfarmaian, Roxane, redaktorWar and peace in Qajar Persia implications past and present. 30 yanvar 2008. ISBN 978-1-134-10307-2. OCLC 1294638373.
- ↑ Ateş, Sabri. The Ottoman-Iranian borderlands : making a boundary, 1843-1914. 30 iyul 2015. ISBN 978-1-107-54577-9. OCLC 980068476.
- ↑ Azap, Eralp Yaşar (2023). Şah Mat: 1820–1823 Osmanlı-İran Savaşı (Siyaset–Harekât–Lojistik / Organizasyon). İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş., s. 286. ISBN 978-625-408-517-8.
- ↑ Sicker, 2001. səh. 118
- ↑ 1 2 3 Tucker, 2010. səh. 1140