Ouen Çemberlen

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ouen Çemberlen
ing. Owen Chamberlain
Owen Chamberlain.jpg
Doğum tarixi 10 iyul 1920(1920-07-10)[1][2][3][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 28 fevral 2006(2006-02-28)[2][3][4][…] (85 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi Parkinson xəstəliyi
Vətəndaşlığı
Elm sahəsi fizika
Elmi dərəcəsi fəlsəfə dоktоru
İş yeri
Təhsili
Elmi rəhbəri Enriko Fermi
Üzvlüyü
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ouen Çemberlen (ing. Owen Chamberlain; 10 iyul 1920(1920-07-10)[1][2][3][…], San-Fransisko, Kaliforniya[1]28 fevral 2006(2006-02-28)[2][3][4][…], Berkeley[d], Kaliforniya) – subatomik antizərrəcik olan antiprotonu kəşf etdiyinə görə 1959-cu ildə Fizika üzrə Nobel mükafatını Emilio Gino Segre ilə bölüşmüş amerikalı fizik.[5]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Kaliforniyanın San-Fransisko şəhərində anadan olan Çemberlen, 1937-ci ildə Filadelfiyadaki "Germantown" Dostlar Məktəbini bitirdi. Dartmut Kollecində və Berkli Kaliforniya Universitetində fizika təhsili aldı. İkinci Dünya Müharibəsinin başlanmasına qədər məktəbdə qaldı və 1942-ci ildə həm Berklidə, həm də Los Alamos, Nyu-Meksikoda Segre ilə birlikdə çalışdığı Manhetten layihəsinə qatıldı. 1943-cü ildə Betris Babet Kapper ilə evləndi [6]

1946-cı ildə müharibədən sonra Çemberlen fizik Enriko Ferminin rəhbərliyi altında Çikaqo Universitetində doktorantura işinə davam etdi.[7] 1949-cu ildə Çikaqo Universitetindən Ph.D elmi dərəcəsini qazandı.

1948-ci ildə eksperimental işini başa vuran Çemberlen, fakültənin üzvü olaraq Berkliyə qayıtdı. Orada, Segre və digər fiziklər proton-proton səpələnməsini araşdırdılar. 1955-ci ildə Berkli, Bevatronda həyata keçirilmiş bir sıra proton səpələnmə təcrübələri antiprotonun kəşfinə yol açdı.

Çemberlen sülh və sosial ədalət məsələlərində siyasi cəhətdən fəal idi və Vyetnam müharibəsinə qarşı çıxışlar etdi. 1980-ci illərdə "Nüvə dondurma" hərəkatının qurulmasına kömək etdi. 2003-cü ildə Humanist manifestini imzalayan 22 Nobel mükafatçısından biri idi.[8]

1985-ci ildə Çemberlenə Parkinson xəstəliyi diaqnozu qoyuldu və 1989-cu ildə müəllimlikdən təqaüdə çıxdı. Xəstəliyinin ağırlaşması səbəbindən, 2006-cı ilin 28 fevral tarixində, 85 yaşında Berklidə vəfat etdi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 5 Чемберлен Оуэн // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 1 2 3 4 5 6 Encyclopædia Britannica
  3. 1 2 3 4 5 6 Solomon Quqqenhaym muzeyi — 1937.
  4. 1 2 3 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. Jaros, John; Nagamiya, Shoji; Steiner, Herbert (August 2006). "Obituary: Owen Chamberlain". Physics Today. 59 (8): 70–72. Bibcode:2006PhT....59h..70J. doi:10.1063/1.2349741.
  6. Sanders, Robert (March 1, 2006). Owen Chamberlain, Physics Nobelist, UC Berkeley professor, LBNL researcher and co-discoverer of the anti-proton, has died at 85. www.berkeley.edu.
  7. Yarris, Lynn (March 1, 2006). Berkeley Scientific Great Owen Chamberlain Has Died. www.lbl.gov (March 1, 2006)
  8. "Notable Signers". Humanism and Its Aspirations. American Humanist Association. İstifadə tarixi: September 15, 2012.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]