Pəncşir vilayəti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Pəncşir səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Pəncşir vilayəti
A view of Panjshir.jpg

35°24′ şm. e. 70°00′ ş. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Bəzərək[d]
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılma tarixi 2004
Sahəsi
  • 3.610 km²
Hündürlük
4.226 m
Saat qurşağı UTC+04:30
Rəqəmsal identifikator
ISO kodu AF-PAN
Pəncşir vilayəti xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Pəncşir vilayəti (fars. پنجشیر, bukv. «beş aslan») — Əfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Vilayətin ərazisi 3.610 km², 2009-cu ilin əvvəlinə olan rəsmi məlumata əsasən əhalisi 139.1 min nəfər[1], inzibati mərkəzi Bazaraq şəhəridir.[2] Pəncşir vilayəti Əfqanıstanın 34-cü vilayəti olaraq 13 aprel 2004-cü ildə yaradılmışdır.[3] Pəncşir vilayəti Əfqanıstanın şərqində, Əfqanıstan-Pakistan sərhəddi yaxınlığında yerləşir. Vilayət Bəğlan və Təxar vilayətləri ilə, cənubda Lağman və Kapisa vilayətləri ilə, şərqdə Bədəxşan və Nuristan vilayətləri ilə, qərbdə isə Pərvan vilayəti ilə həmsərhəddir.[4]

Əhalisinin etnik tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi əsasən taciklərdən, həzaralardan, paşayilərdən, nuristanilərdən, Qılzay İttifaqına daxil olan puştunlardan və az sayda digər xalqların nümayəndələrindən ibarətdir.[4]

Taciklər sünni-islam etiqadlı farsdilli xalqdır. Əsasən dari (digər adı farsi - kabulidir) dilində danışırlar. Vilayətin Saləng rayonunda əhalinin çoxluğunu təşkil etməklə yanaşı digər rayonlarında da yaşayırlar.[4]

Həzaralar şiə-islam etiqadlı türk (faktlara əsasən yüksək ehtimalla şərqi türk) kökənli xalqdır.[4] Əsasən kompakt şəkildə vilayətin Hisa-i-Avali Pəncşir və Hisa-i-Duvumi Pəncşir rayonlarında taciklərlə qarışıq halda yaşayırlar.[4]

Nuristanilər vilayətdə kata tayfası ilə təmsil olunmuşlar.[4] Bu tayfa Hisa-i-Avali Pəncşir rayonunun cənub-şərqində yaşayır.[4]

Paşayilər dravid dil ailəsinə aid bir dildə danışırlar.[4] Onlar vilayətin Hisa-i-Duvumi Pəncşir rayonunun cənub-şərqində məskunlaşıblar.[4]

Rayonlar[redaktə | əsas redaktə]

Pəncşir vilayəti inzibati cəhətdən Salang, Pəncşir, Hisa-i-Duvumi Pəncşir və Hisa-i-Avali Pəncşir rayonlarına bölünür.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]