Pəri Əliyeva

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Pəri Əliyeva
Pəri Əliyeva.jpg
Doğum tarixi 1908(1908-04-00), Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Rusiya imperiyası, Bakı
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1992(1992-11-00), Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan Respublikası, Bakı
Vəfat yeri
Həyat yoldaşı İskəndər Əliyev
Uşaqları Rəna, Fuad, Arif
Atası Əbdül Hüseyn Həsənov
Anası Güllü xanım
Təhsili Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsi (1926-1930)
Fəaliyyəti "Şərq Qadını" jurnalının məsul katibi (1934-1935)
İmza
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Pəri Əbdül Hüseyn qızı Əliyeva (Həsənova) (1908 - 1992) — jurnalist, müəllimə, Şərq qadını jurnalının məsul katibi (1930-cu illər). 1927-ci ildə bolşeviklər tərəfindən güllələnmiş Müsavat partiyasının gizli fəaliyyət göstərən müqavimət təşkilatının rəhbəri Dadaş Həsənovun bacısı və 1938-ci ildə repressiyalara uğramış Xalq Yüngül Sənaye komissarı İskəndər Əliyevin həyat yoldaşı idi.

Həyatı və fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Pəri Həsənova 1908-ci ilin aprel ayında Bakıda anadan olmuşdur. Atası Əbdül Hüseyn tacir idi, 1903-cü ildə Şuşadan Bakıya köçmüşdür. Qardaşı həbs olunandan sonra təqiblərə məruz qalmışdır.

Pəri Həsənova 1926-ci ildə Bakı Qızlar (Ünas) məktəbini, 1930-cu ildə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin Lisaniyyat (Dilçilik) söbəsini bitirir[1]. Təhsil illərində o dövrün məşhur müəllimləri professor S.Vasilyev, professor Bəkir Çobanzadə, professor A.Baqridən, çox tanınmış şərqşünas professor P. Juzedən dərs alır.

"Şərq qadını" jurnalının baş redaktoru Gülarə Qədirbəyova və məsul katibi Pəri Həsənova (sağda). 1934-1937-ci illlər arası.

Pəri Həsənova 1931-ci ildə İskəndər Əliyev ilə ailə həyatı qurur. Evlilikdən bir qədər sonra Əliyeva familiyasını qəbul edir. Həyat yoldaşı İskəndər Əliyev Azərbaycan SSR xalq təsərrüfatında yüksək vəzifələrdə işləmişdir. Buna görə də onunla ailə həyatı qurandan sonra Pəri Əliyeva və onun yaxınları sovet rejiminin təqiblərdən qurtara bilmişdirlər.

1931-ci ildə Az.DETİ-nin Dil və Ədəbiyyat bölməsinin aspiranturasına qəbul olunur.

O 1930-cu illərdə Gülarə Qədirbəyova ilə birlikdə Bakıda nəşr olunan "Şərq Qadını" jurnalında çalışır[2], jurnalın məsul katibi olur[3]. Məmməd Səid Ordubadinin məşhur "Qılınc və Qələm" romanının ilk redaktoru idi.

1938-ci ildə əri İskəndər Əliyev "xalq düşməni" elan edilərək həbs olunmuş, 1941-ci ildə isə Qazaxıstana sürgün edilmişdir. Bundan sonra yenə də təqiblər dövrü başlanmışdır. Həyat yoldaşının həbsi ilə əlaqədar olaraq Pəri Əliyeva 1938-ci ildə "Şərq Qadını" jurnalında tutduğu vəzifədən kənarlaşdırılır. Bir müddət Azərbaycan Dövlət Teatr Muzeyində müxtəlif vəzifələrdə çalışır, 1941–ci ildə qısa müddət ərzində həmin teatrın müdiri vəzifəsini icra etmişdir[4]. Ancaq 1942-ci ildə təqiblərdən qorunmaq üçün Bərdə rayonuna köçməyə məcbur olur, Bərdə şəhər orta məktəbində rus dili və ədəbiyyatı müəllimi olur[4].

1953-cü ildə Bakıya qayıdır və burada 51 saylı axşam orta məktəbində (indiki 189/190 №-li məktəbin binasında yerləşirdi) rus dili və ədəbiyyatı fənnindən dərs deyir[4].

1956-ci ildə həyat yoldaşı İskəndər Əliyevin bəraət alıb Bakıya qayıtmasından sonra təqaüdə çıxır və ictimai fəaliyyətlə məşğul olmur.

Pəri Əliyeva 1992-ci ilin noyabrında Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Diplomun surəti.
  2. İş yerindən arayış.
  3. Onun məsul katibliyi ilə işıq üzü görən "Şərq qadını" jurnalının 1935-ci ilin 1-8 sayları Bakının M.F. Axundov adına kitabxanasında saxlanılır.
  4. 4,0 4,1 4,2 Əmək kitabçasının surəti.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Pəri Əliyeva ilə əlaqəli mediafayllar var.