Peqmatit yatağı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Peqmatit yatağı
Elm Geologiya

Peqmatit yatağı - turş və qələvi tərkibli maqmanın intruziyası zamanı maqmatik ocaqdakı qalıq maqmadan ("peqmatit maqması") kristallaşan və eləcə də  postmaqmatik proseslərin ilk mərhələsində  emanasiyalarla zəngin, yüksək temperaturlu məhlulların təsirindən qranitoidlərin və ya tərkibcə onlara yaxın süxurların kaliumlu metasomatoza uğraması zamanı əmələ gələn yataq. Belə fikir də var ki, kembriyə qədər metamorfik komplekslərin içərisində əmələ gəlmiş peqmaqmatitlər reqressiv metamorfizmin məhsuludur. Peqmaqmatitlərin əmələ gəlməsi böyük dərinlikdə (1,5-2 km) və təzyiqin 800-500  MPa -dan 200-120 MPa qədər azalması, əsasən 600°-200° C şəraitində əmələ gəlir. Peqmatit prosesləri ilə bir sıra metal və qeyri-metal faydalı qazıntı yataqları əlaqədardır. Peqmatit yatağı yataqları 3 genetik sinfə bölünür: 1) sadə peqmaqmatitlər; 2) yenidən kristallaşmış peqmaqmatitlər; 3) metasomatik peqmaqmatitlər. 

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press. 2006. 679.