Polşa milli parkları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tuxola Meşəsi Milli Parkı

Polşa milli parkları (pol. Parki narodowe w Polsce) — Polşada yerləşən 23 milli parka verilən ümumi ad.

Polşa milli parkları əvvəllər Polşa Milli Parklar Nazirliyi (pol. Krajowy Zarząd Parków Narodowych) tərəfindən idarə olunurdusa, 2004-cü ildə bu iş Polşa Ətraf Mühit Nazirliyinin əlindədir. Milli parkların çoxu qismən və ya ciddi qorunan hissələrə bölünür. Bundan əlavə milli parklar otulina adlanan bufer zonaları əhatə olunmuşdur.

2004-cü ildə Polşada qəbul edilmiş Təbiət Konservasiya Aktına[1] görə: "Milli park 1000 hektardan az olmamaq şərti ilə təbiəti və təbiətin xüsusiyyətlərini qorumaq məqsədi ilə qurulan, təbii, elmi, sosial, mədəni və təhsil dəyərlərinə görə tanınan ərazini əhatə edir. Milli park biomüxtəlifliyi, təbii ehtiyatları, təbiətin cansız elementlerini və obyektlərini qorumaq, heyvan və göbələklərin dağılmış ekosistemlərini, təbiətin müfaviq komponentlərini yenidən bərpa etmək üçün qurulur.

Polşa milli parkları müxtəlif sahələrə bölünür. Bunlara ciddi qorunan zona, aktiv zona və təbiət zonası aiddir.

Milli parkları əhatə edən ərazilər bufer zonası kimi müəyyən edilmişdir. Bufer zonaları ovçuluq kimi məşğuliyyətlərin qarşısını almaq üçün istifadə olunar. Polşadakı milli parkların hamısını ziyarət etmək mümkündür. Amma ziyarət müəyyən olunmuş sahələr, cığırlar və yollar ilə müəyyən olunur.

Milli parklar mərkəzi büdcə ilə idarə olunur. 1 may 2004-cü ildən milli parklara Polşa Ətraf Mühit Nazirliyi nəzarət edir.

Ən böyük milli park Bebja Milli Parkıdır. (592,23 km2) Ən kiçik milli park isə sahəsi 21,46 km2 olan Oyçov Milli Parkıdır. Ən qərbdə yerləşən milli park Volin Milli Parkı, ən şimalda yerləşən milli park Slovinski Milli Parkı, ən şərqdə yerləşən milli park Byaloveja Milli Parkı, ən cənubda yerləşən milli park Beşad Milli Parkıdır. Bəzi milli parklar digər ölkələrin qorunan təbiət əraziləri ilə sərhəddədirlər. Babeqor Milli Parkı Slovakiyanın Horno Orava Qorunan Təbiət Ərazisi ilə, Byaloveja Milli Parkı Belarusun Belovejskaya Puşça Milli Parkı ilə, Beşad Milli Parkı Slovakiyanın Polonini Milli Parkı ilə, Karkonoş Milli Parkı Çexiyanın Krokonoşe Milli Parkı ilə, Pyenini Milli Parkı Slovakiyanın Pyenni Milli Parkı ilə, Poless Milli Parkı Ukraynanın Şat Milli Parkı ilə, Tatra Milli Parkı Slovakiyada eyniadlı milli parkla qonşudur.

Polşa milli parkları bir neçə layihənin tərkib hissəsidir. Ekologiyada və təhsildə vacib rol oynayırlar. Bütün milli parklarda tarixi muzeylər yerləşir.

Xəritə[redaktə | əsas redaktə]

Polşa milli parkları (Polşa)
Red pog.png
Babeqor
Red pog.png
Byeloveja
Red pog.png
Bebja
Red pog.png
Beşadi
Red pog.png
Tuxola Meşəsi
Red pog.png
Dravno
Red pog.png
Qorç
Red pog.png
Masa Dağları
Red pog.png
Karkonoş
Red pog.png
Maqura
Red pog.png
Narv
Red pog.png
Oyçov
Red pog.png
Pyenini
Red pog.png
Poless
Red pog.png
Rastoç
Red pog.png
Sventokşiski
Red pog.png
Tatra
Red pog.png
Uyste-Varti
Red pog.png
Velikopolska
Red pog.png
Viqer
Red pog.png
Volin
Polşa milli parklarının xəritədə yeri.

Siyahı[redaktə | əsas redaktə]

Şəkil Adı Voyvodalıq Qurulma tarixi Sahəsi (km²) Emblemi YUNESKO statusu Koordinatları
Babia Góra from Sokolica.jpg Babeqor Milli Parkı[2][3] POL województwo małopolskie flag.svg Malopol 1955 (1933) 33,92 Laserpitium archangelica Babiogórski PN logo
Laserpitium archangelica
Biosfer qoruğu 49°35′ şm. e. 19°32′ ş. u.HGYO
Poland Bialowieza - BPN.jpg Byeloveja Milli Parkı[4][5] POL województwo podlaskie flag.svg Podlya 1947 (1932) 105,02 Zubr Białowieski PN logo
Zubr
Ümumdünya irsi, Biosfer qoruğu 52°40′ şm. e. 23°50′ ş. u.HGYO
Poland Biebrza Burzyn.jpg Bebja Milli Parkı[6][7] POL województwo podlaskie flag.svg Podlya 1933 592,23 Cüllüt Biebrzański PN logo
Döyüşkən quş
Biosfer qoruğu 53°35′ şm. e. 22°46′ ş. u.HGYO
Beskidy Bieszczady.jpg Beşad Milli Parkı[8] POL województwo podkarpackie flag.svg Podkarpatiya 1973 292,01 Adi vaşaq Bieszczadzki PN logo
Vaşaq
Biosfer qoruğu 49°06′ şm. e. 22°40′ ş. u.HGYO
Witacz w Parku Narodowym Bory Tucholskie 03.07.10 p.jpg
Tuxola Meşəsi Milli Parkı[9][10] POL województwo pomorskie flag.svg Pomeraniya 1996 47,98 Tetra PN Bory Tucholskie logo
Tetra
53°36′ şm. e. 18°00′ ş. u.HGYO
Drawienski Park Narodowy - jezioro Ostrowieckie 3.jpg
Dravno Milli Parkı[11][12] POL województwo zachodniopomorskie flag.svg Qərbi Pomeraniya 1990 114,41 Su samuru Drawieński PN logo
Su samuru
53°07′ şm. e. 16°15′ ş. u.HGYO
Turbacz a5.jpg
Qorç Milli Parkı[13] POL województwo małopolskie flag.svg Kiçik Polşa 1981 70,29 Ləkəli salamandra Gorczański PN logo
Ləkəli salamandra
49°34′ şm. e. 20°10′ ş. u.HGYO
BledneSkaly1.jpg
Masa Dağları Milli Parkı[14][15] POL województwo dolnośląskie flag.svg Aşağı Sileziya 1993 63,40 Qumdaşı PN Gór Stołowych logo
Qumdaşı
50°28′ şm. e. 16°20′ ş. u.HGYO
Poland Kampinos Alces alces 1.jpg
Kampinos Milli Parkı[16] POL województwo mazowieckie flag.svg Mazoviya 1959 385,44 Sığır Kampinoski PN logo
Sığır
Biosfer qoruğu 52°19′ şm. e. 20°28′ ş. u.HGYO
Jojo-Maly Szyszak 2005.jpg
Karkonoş Milli Parkı[17][18] POL województwo dolnośląskie flag.svg Aşağı Sileziya 1959 55,76 Dağ Karkonoski PN logo
Dağ
50°46′ şm. e. 15°37′ ş. u.HGYO
Ośrodek edukacyjny i muzeum w Krempnej 3.JPG
Maqura Milli Parkı[19][20] POL województwo podkarpackie flag.svg Podkarpatiya 1995 194,39 Adi sar Magurski PN logo
Adi sar
49°31′ şm. e. 21°31′ ş. u.HGYO
Circus aeruginosus samiec2.jpg
Narv Milli Parkı[21][22] POL województwo podlaskie flag.svg Podlya 1996 68,1 Bataqlıq belibağlısı Narwiański PN logo
Bataqlıq belibağlısı
53°04′ şm. e. 22°53′ ş. u.HGYO
Biała Ręka a1.jpg
Oyçov Milli Parkı[23] POL województwo małopolskie flag.svg Kiçik Polşa 1956 21,46 Yarasa Ojcowski PN logo
Yarasa
50°13′ şm. e. 19°50′ ş. u.HGYO
Rafting on the Dunajec River.jpg
Pyenini Milli Parkı[24][25] POL województwo małopolskie flag.svg Kiçik Polşa 1954 (1932) 23,46 Trzi Koroni dağı Pieniński PN logo
Trzi Koroni dağı
49°25′ şm. e. 20°22′ ş. u.HGYO
Grus grus 5 (Marek Szczepanek).jpg
Poless Milli Parkı[26][27] POL województwo lubelskie flag.svg Lublin 1990 97,62 Boz durna Poleski PN logo
Boz durna
51°27′ şm. e. 23°09′ ş. u.HGYO
Roztocze konik polski.jpg
Rastoç Milli Parkı[28][29] POL województwo lubelskie flag.svg Lublin 1974 84,83 Konik Roztoczański PN logo
Konik
50°36′ şm. e. 23°01′ ş. u.HGYO
Słowiński Park Narodowy-wschód słońca.jpg
Slovinski Milli Parkı[30][31] POL województwo pomorskie flag.svg Pomeraniya 1967 186 Qağayı Słowiński PN logo
Qağayı
Biosfer qoruğu 54°40′ şm. e. 17°13′ ş. u.HGYO
Bukowa góra 01 Staszek 20051023.jpg
Sventokşiski Milli Parkı[32][33] POL województwo świętokrzyskie flag.svg Sventokşiski 1950 76,26 Maral Słowiński PN logo
Maral
50°52′ şm. e. 20°58′ ş. u.HGYO
D5sp-czarny.jpg
Tatra Milli Parkı[34][35] POL województwo małopolskie flag.svg Kiçik Polşa 1954 (1947) 211,64 Tatra chamois Tatrzański PN logo
Tatra chamois
Biosfer qoruğu 49°15′ şm. e. 19°56′ ş. u.HGYO
PK Ujście Warty 1.jpg
Uyste-Varti Milli Parkı[36][37] POL województwo lubuskie flag.svg Lubus 2001 80,38 Əkin qazı PN Ujście Warty logo
Əkin qazı
52°35′ şm. e. 14°42′ ş. u.HGYO
Glaz Wodziczki.jpg
Velikopolska Milli Parkı[38][39] POL województwo wielkopolskie flag.svg Böyük Polşa 1957 75,84 Bayquş Wielkopolski PN logo
Bayquş
52°17′ şm. e. 16°51′ ş. u.HGYO
Poland Wigry Lake.jpg
Viqer Milli Parkı[40][41] POL województwo podlaskie flag.svg Podlya 1989 150,86 Su samuru Wigierski PN logo
Su samuru
54°02′ şm. e. 23°06′ ş. u.HGYO
Wpn plaza3.jpg
Volin Milli Parkı[42][43] POL województwo zachodniopomorskie flag.svg Qərbi Pomeraniya 1960 109,37 Ağquyruq dəniz qartalı Woliński PN logo
Ağquyruq dəniz qartalı
53°55′ şm. e. 14°30′ ş. u.HGYO
Rənglərin relyef göstəriciləri
Baltik dənizi sahili Düzənlik Sudet dağları
Göl Dağlıq Karpat dağları

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Tekst ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220)
  2. "Babeqor Milli Parkı". Official site.
  3. "Babeqor Milli Parkı". Polish national parks.
  4. "Byaloveja Milli Parkı". Official site.
  5. "Byaloveja Milli Parkı". Polish national parks.
  6. "Bebja Milli Parkı". Official site.
  7. "Bebja Milli Parkı". Polish national parks.
  8. "Beşad Milli Parkı". Polish national parks.
  9. "Tuxola Milli Parkı". Official site.
  10. "Tuxola Meşəsi Milli Parkı". Polish national parks.
  11. "Dravno Milli Parkı". Official site.
  12. "Dravno Milli Parkı". Polish national parks.
  13. "Qorç Milli Parkı". Polish national parks.
  14. "Masa Dağları Milli Parkı". Official site.
  15. "Masa Dağları Milli Parkı". Polish national parks.
  16. "Kampinos Milli Parkı". PTMN.
  17. "Karkonoş Milli Parkı". Official site.
  18. "Karkonoş Milli Parkı". Polish national parks.
  19. "Maqura Milli Parkı". Official site.
  20. "Maqura Milli Parkı". Polish national parks.
  21. "Narv Milli Parkı". Official site.
  22. "Narv Milli Parkı". Polish national parks.
  23. "Oyçov Milli Parkı". Polish national parks.
  24. "Pyenini Milli Parkı". Official site.
  25. "Pyenini Milli Parkı". Polish national parks.
  26. "Pyenini Milli Parkı". Official site.
  27. "Poless Milli Parkı". Polish national parks.
  28. "Rastoç Milli Parkı". Official site.
  29. "Rastoç Milli Parkı". Polish national parks.
  30. "Slovinski Milli Parkı". Official site.
  31. "Slovinski Milli Parkı". Polish national parks.
  32. "Sventokşiski Milli Parkı". Official site.
  33. "Sventokşiski Milli Parkı". Polish national parks.
  34. "Tatra Milli Parkı". Official site.
  35. "Tatra Milli Parkı". Polish national parks.
  36. "Rastoç Milli Parkı". Official site.
  37. "Uyste-Varti Milli Parkı". Polish national parks.
  38. "Velikopolska Milli Parkı". Official site.
  39. "Velikopolska Milli Parkı". Polish national parks.
  40. "Viqer Milli Parkı". Official site.
  41. "Viqer Milli Parkı". Polish national parks.
  42. "Volin Milli Parkı". Official site.
  43. "Volin Milli Parkı". Polish national parks.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Polşa milli parkları ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]