Pol Samuelson

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Pol Samuelson
Paul Anthony Samuelson
Portret
1950-ci ilin şəkli (yaşı 35-dir)
Doğum tarixi: 15 may 1915(1915-05-15)
Doğum yeri: Geri, İndiana, ABŞ
Vəfatı: 13 dekabr 2009 (94 yaşında)
Vəfat yeri: Belmont, Massaçusets, ABŞ
Vətəndaşlıq: Flag of the United States.svg ABŞ
Elm sahəsi: Makroiqtisadiyyat
İş yeri: Massaçusets Texnologiya İnstitutu
Tanınmış yetirmələri: Stenli Fişer (Stanley Fischer), Lorens Klayn (Lawrence Klein), Robert Merton
Tanınır: Neoklasik sintez
Riyazi iqtisadiyyat
İqtisadi metodologiya
Aşkar olunmuş üstün tutma nəzəriyyəsi
Bəynalxalq ticarət nəzəriyyəsi
İqtisadi artım nəzəriyyəsi
İctimai əmtəə nəzəriyyəsi
Mükafatları: Nobel mükafatıCon Beyts Klark Medalı (1947)
İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı (1970)

Pol Antoni Samuelson (15 may 1915-12 dekabr 2009) — amerikalı iqtisadçı. 1970-ci ildə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Pol Samuelson 1915-ci ildə İndiana ştatıda anadan olub. Çikaqo Universitetini bitirib (1935), Harvard Universitetində magistr və doktorluq elmi dərəcəsi alıb (1941). 1940-cı ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunun müəllim heyətinin tərkibinə daxil olub. Pol Samuelson Con KennediLindon Conson kimi prezidentlərin müşaviri olub. Uzun illər "News week" jurnalında köşə yazıları ilə çıxış edib. 1947-ci ildə Amerika İqtisadi Dərnəyinin Con Beyts Klark medalı ilə mükafatlandırılıb. 1951-ci ildən Amerika İqtisadi Dərnəyinin rəhbərliyinə yüksəldi və həmin dərnəyin nəşr etdiyi "İqtisadiyyat" jurnalına (ing. Economics) redaktor seçildi. Bu dövrdən sonra yazdığı məqalələrdə iqtisadi problemlərin həlli yollarını göstərdi. Dövlətin biliyinə önəm verdiyi biri kimi tanındı.

Pol Samuelson iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatını almış ilk amerikalı olub. Nobel mükafatı ona 1970-ci ildə - mükafat təsis olunandan 1 il sonra təqdim edilib. O, XX əsrin ikinci yarısında iqtisadiyyat elminin aparıcı nümayəndələrindən biri kimi tarixə düşüb. İqtisadi tarixçi Rendal Parker onu "Çağdaş İqtisadiyyatın atası" adlandırıb.[1] O, The New York Times qəzeti tərəfindən "XX əsrin ən böyük iqtisadçıları" arasında daxil edilib.[2]

Fəaliyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Onun əsas nailiyyətlərindən biri kimi qiymətin formalaşması, tələb və təklif arasında qarşılıqlı əlaqənin analizinə riyazi metodları tətbiq etməsi olub. Samuelson riyaziyyatın iqtisadi analiz üçün əhəmiyyətini dəfələrlə qeyd edirdi. Özünün 1947-ci ildə yazdığı “İqtisadi təhlilin əsasları” (ing. Foundations of Economic Analysis) işində Samuelson bu peşənin sahiblərini “ən eybəcər şəkildə beyin idmanı” vərdişinə görə tənqid edirdi və onları “heç bir yarışda iştirak etməyən idmançı” ilə müqayisə edirdi.

Samuelson Massaçusets Texnologiya İnstitutunun iqtisadi təmayül statusunun müasir səviyyəyə çatdırılmasında əvəzedilməz rol oynayıb. FES rəhbəri Ben Bernanke, İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı Pol Kruqman, ABŞ prezidentinin iqtisadi müşavirlər qrupunun sədri Kristina məhz həmin məktəbin məzunları olublar.

Samuelsonun vizit kartı olan “İqtisadiyyat: təhlilə giriş” (ing. Economics: An Introductory Analysis) dərsliyi ilk nəşrindən - 1948-ci ildən bəri 40 dilə tərcümə olunub və 4 milyon nüsxədən çox sayda satılıb.

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

Pol Samuelson 13 dekabr 2009-cu ildə qısa çəkən xəstəlikdən sonra 94 yaşında öldü.

Önəmli əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Multiplikar təhlil və onun sürətlənməsi qanunu arasında qarşılıqlı əlaqə - İqtisadiyyat və Statistikaya baxış (1939).
  • İqtisadi təhlilin əsasları (1947).
  • İqtisadiyyat: təhlilə giriş (1948). Dəfələrlə redaktə olunaraq təkrar çap olunmuşdur. Sonuncu dəfə 2004-cü ildə 18-ci dəfə redaktə olunub (ISBN 0-07-074741-5 ).
  • Tarazlı artıma əsaslanan sabit hasilat şkalası (R.M.Solov ilə birlikdə) (1953).
  • Ekonometrika (1953).
  • İqtisadi oxular (1955).
  • Linear proqramlaşdırması və iqtisadi təhlili (R.Dorfman və R.M.Solov ilə birlikdə) (1958).
  • Neoklassik nəzəriyyədə Pasinetti paradoksu və bir sıra əsas modellər (1966).
  • İqtisadiyyat və Statistikaya baxış (1966).

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Parker, Randall E. (2002), Reflections on the Great Depression, Cheltenham: Edward Elgar, p. 25, ISBN 1-84376-335-4
  2. Weinstein, Michael M. (December 13, 2009). "Paul A. Samuelson, Economist, Dies at 94". New York Times.