Portal:Qədim Şərq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Human headed winged bull facing.png

Qədim Şərq portalına

xoş gəlmisiniz!
Faravahar-BW.svg
redaktə  

Seçilən məqalə

Median Empire.jpg
"Midiya" — (yunan. Μηδία) — e.ə. 728-ci ildən – e.ə. 549-cu ilədək mövcud olmuş qədim dövlət, şərqdə ilk imperiya. Dövlət ilkin dövrdə tarixi Azərbaycan ərazisində yaransa da, tezliklə genişlənərək Ön Asiyanın ən güclü dövlətinə çevrilmiş, bölgə xalqlarının tarixində böyük iz qoyaraq, mədəniyyətinə güclü təsir etmişdir. Mada tayfa ittifaqı əsasən Cənubi Azərbaycandan şərqdə və cənub-şərqdə yerləşən vilayətlərdə təşəkkül tapmışdı.

Azərbaycanlıların etnogenezində iştirak edən xalqlardan biri — madaylar tərəfindən qurulmuş ilk imperiya olan Midiya ondan əvvəl Azərbaycan ərazisində yaranmış Manna dövlətinin tarixi, etnik və mədəni varisi hesab edilir.

Midiya Mannadan cənub-şərqdə yerləşirdi. Paytaxtı Ekbatan (indiki Həmədan) şəhəri idi. Midiya (Maday, Matay, Amaday) adına ilk dəfə e.ə. IX əsr qaynaqlarında rast gəlinmişdir. Midiya ərazisi e.ə. IX-VIII əsrlərdə xırda vilayət hakimləri tərəfindən idarə edilirdi. Mannanın Gizilbunda vilayəti hər iki ərazinin sərhəddini təşkil edirdi Məqaləni oxu...

redaktə  

Şəxsiyyətlər

Atropat-iskender.gif
"Atropat" — (yunan. Aτρoπάτης ) – Atropatena dövlətinin ilk hökmdarı. Keçmiş Əhəməni satrapı, əslən, çox güman ki, madalı olan Atropat e.ə. IV əsrin 20-ci illərinin sonunda yeni dövlətin müstəqil hökmdarı olur; bu dövlət rəsmən Mada, sonralar isə özünün ilk hökmdarının adı ilə tez-tez antik qaynaqlarda Atropatena adlandırılırdı. Məqaləni oxu...
redaktə  

Seçilən şəkil

Tomiris.jpg
Piter Paul Rubensin çəkdiyi "Tomris Əfsanəsi" əsərində Tomrisin fars hökmdarı Kirin başını qan dolu qaba salması
redaktə  

Mədəniyyət

Hanging Gardens of Babylon.jpg
"Semiramidanın asma bağları" — dünyanın 7 möcüzəsindən biri. Dünyanın 2-ci möcüzəsi olan Semiramidanın asma bağları qədim Şərqin ən böyük və zəngin şəhəri olan Babildə idi. Əfsanəyə görə, bu bağlar Assuriya məlaikəsi Semiramidanın əmri ilə yaradılmışdı. Əslində isə bu bağların yaradılmasını e. ə. 7-ci əsrdə padşah Navuxodonosor əmr etmişdi. Padşah öz sarayını yerdən altımərtəbəli ev hündürlüyündə salınan süni meydançada tikdirmişdi. Burdan 6 cərgə pilləvari terras - səki qalxırdı. Kərpicdən tikilən sıra dağlar üzərində qurulmuş bu terrasların hər birinin üstünə torpaq tökülmüş və burada bağ salınmışdı. Pilləvari bağları əmələ gətirən bu terraslar yuxarıdakı sarayla birlikdə nəhəng bir dağa bənzəyirdi. Minlərlə qul gecə-gündüz dəri tuluqlar asılmış nəhəng çarxları fırladaraq, Fərat çayından asma bağlara su qaldırırdı. Məqaləni oxu...
redaktə  

Bilirsinizmi

redaktə  

Abidələr

Standard of Ur - War.jpg
"Ur ştandartları" — Müharibə və sülh ştandartları - L. Vulli tərəfindən ekspedisiya zamanı şumer şəhəri Urda aparılan qazıntılar zamanı tapılmış dekorativ-illustrativ lövhələr. Hər bir lıvhə üzərində üç cərgədə sədəflə işlənilmiş şumerlərin həyat tərzini əks etdirir. Lövhələr e.ə. III minilliyə aid edilir. Ölçüləri eni 21.59 sm, uzunu 49,53 sm-dir. Bu lövhələr Britaniya muzeyinin inciləri sayılırlar. Məqaləni oxu...
redaktə  

Mifologiya • Tarix

"İştar" - Akkad mifologisında bir tanrıça, ilahə. Şümer mifalogiyasındakı İnannadan törəmişdir. İnanna Utu/Şamaşın ekiz bacısıdır, Nanna/Sinin qızıdır. Enlilin dünyasında ilk doğan qadındır. Ona verilen ilk adlar Şümercə ikən, ikincilər Akkadlar tərəfındən bu tanrılara verilən adlardır.Assur panteonunun üçüncü baş tanrısı İştar (şumerlərin İnannasıdır) ilahəsi olmuşdur. O Assurun zövcəsi kimi təsəvvür olunurdu. Onun məbədləri Arbela və Ninovada yerləşirdi. Ona savaş ilahəsi kimi ibadət edilirdi. Məqaləni oxu...

"Kadeş döyüşü" - Firon II Ramzesin hökmranlığının beşinci ilində, e.ə. 1274 cü ildə indiki SuriyaLivan sərhəddində, Orentos çayı üzərindəki Kadeş şəhəri uğrunda Qədim MisirHet çarlığı arasında baş vermiş hərbi toqquşma. Qədim Misir tarixində III Tutmos tərəfindən e.ə. 1457 ci ildə aparılmış Megiddo döyüşündən sonra ikinci böyük hərbi münaqişə. Kadeş döyüşü hər iki tərəfə aid səlnamələrdə öz əksini tapmışdır. Qədim Misir səlnamələrində II Ramzes tərəfindən hərbi yürüşün başlanmasından və Kadeş döyüşlərindən xəbər verilir: qoşunları tərəfindən tərk edilmiş II Ramzes tanrı Amunun köməyi ilə qələbə çalmış olur. Döyüş haqqında Karnak, Luksor, Ramesseum , Əbu SimbelAbidos təsvirlərinə əsaslanan üç və əlavə Hettlər tərəfindən düyüş təsəvvürü Babil mixi yazılarına əsaslanır. Het dövlətinin paytaxtı Hattuşa şəhərinin xarabalığından tapılmış mixi ilə yazılmış gil lövhələr adıgedən döyüşdən xəbər verir Məqaləni oxu...

Mesopotamiya
Babylonlion.JPG
Əyalətlər və dövlətlər
Şumer · III Ur · Akkad
Amorey · İsin · Subartu
Aratta · Assuriya · Babil
Het · Yeni Babil · Kuti
Əhali
Şumerlər · Akkadlar · Babillilər

Aramilər · Amorilər · Assiriyalılar
Kassitlər · Kutilər · Lullubilər
Hurrilər · Keldanilər · Arilər

Əlyazmalar və dillər
Mixi yazı: Enuma eliş
Şumer · Akkad · Arami

Hurri · Hitit

Mifologiya
Nabu  • İştar • Asalluhi • Ea • Tiamat • Marduk  • Şamaş • Kinqu • Militta • İşum • Baba
Mifik tanrılar
redaktə  

Kateqoriyalar

redaktə  

Əlaqəli portallar

Qədim Şərq Wikixəbərdə     Qədim Şərq Wikisitatda     Qədim Şərq Wikikitabda     Qədim Şərq Wikimənbədə     Qədim Şərq Wikilüğətdə     Qədim Şərq Wikiversitetdə     Qədim Şərq Vikimediya Kommonsda
Xəbərlər Sitatlar Dərsliklər & Mətnlər Mətnlər Sözlər Dərs mənbələri Şəkillər & Mediya
Wikinews-logo.svg
Wikiquote-logo.svg
Wikibooks-logo.svg
Wikisource-logo.svg
Wiktionary-logo-en.svg
Wikiversity-logo.svg
Commons-logo.svg