Məzmuna keç

Primo Levi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Primo Levi
it. Primo Levi[1]
Doğum adı Primo Levi[1]
Təxəllüsü Damiano Malabaila[2][3]
Doğum tarixi 31 iyul 1919(1919-07-31)[4][5][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 11 aprel 1987(1987-04-11)[6][7][…] (67 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Turin xatirə qəbiristanlığı[d]
Təhsili
Fəaliyyəti kimyaçı, şair, siyasətçi, yazıçı, romançı, fantastika yazıçısı[d], avtobioqraf[d], filosof, tərcüməçi, esseist
Fəaliyyət illəri 1947–11 aprel 1987
Əsərlərinin dili italyan dili[1]
Janr memuar
Vikimənbənin loqosu Primo Levi Vikimənbədə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Primo Mişel Levi[9][10] (italyanca tələffüzü: [ˈpriːmo ˈlɛːvi]; 31 iyul 1919[4][5][…], Turin[1][3][…]11 aprel 1987[6][7][…], Turin[1][3][…]) — yəhudi əsilli italyan kimyaçısı, partizan, Holokostdan sağ çıxan və yazıçı. O, bir neçə kitabın, qısa hekayələr toplusunun, esselərin, şeirlərin və bir romanın müəllifi idi. Onun ən məşhur əsərləri bunlardır: "Əgər bu adamdırsa" ("Se questo è un uomo", 1947, ABŞ-də "Auşvitzdə sağ qalma" adı ilə nəşr olunub), nasist işğalı altındakı Polşadakı Auşvitz həbs düşərgəsində məhbus kimi keçirdiyi il haqqında hekayəsi; və əsasən avtobioqrafik qısa hekayələrdən ibarət olan, hər biri hər hekayədə rol oynayan kimyəvi elementin adını daşıyan "Dövri Cədvəl" (1975) toplusudur və Kral İnstitutu bu cədvəli indiyə qədər yazılmış ən yaxşı elm kitabı adlandırıb.[11]

Levi 1987-ci ildə üçüncü mərtəbədəki mənzilin enişindən yıxılaraq aldığı xəsarətlərdən vəfat edib. Onun ölümü rəsmi olaraq intihar kimi tanınıb, baxmayaraq ki, bəzi dostları və həmkarları tərəfindən mübahisələndirilib və qəza ilə əlaqələndirilib.[12][13]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Istituto dell'Enciclopedia Italiana Lèvi, Primo // Enciclopedia on line (it.).
  2. https://www.primolevi.it/en/biography.
  3. 1 2 3 4 5 Frattarolo R. Malabalia Damiano (Primo Levi) // Dizionario degli scrittori italiani contemporanei pseudonimi: 1900-1975 (it.): con un repertorio delle bibliografie nazionali di opere anonime e pseudonime. Ravenna: Angelo Longo Editore, 1975. P. 172.
  4. 1 2 The Fine Art Archive. 2003.
  5. 1 2 https://web.archive.org/web/20180604034125/http://www.primolevi.it/Web/Italiano/Contenuti/Biografia/110_Cronologia.
  6. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  7. 1 2 Primo Levi // Encyclopædia Britannica (ing.).
  8. Foà S. LEVI, Primo // Dizionario Biografico degli Italiani (it.). 2005. Vol. 64.
  9. Ian Thomson, Primo Levi (2019) pp. 17–18, 138
  10. Carole Angier, The Double Bond: Primo Levi: A Biography (Penguin, 2002), p. 35: 'Although Cesare never talked about his father he called his son after him, Primo Michele – I don’t know whether Primo thought of this as a fateful link but at the end of his life he thought more than once of his grandfather. Several times he spoke of a hereditary taint of suicide in his family. What he didn’t know about it was that it had come out not once but twice in his grandfather’s generation and he did not know that Michele himself had thrown himself to his death from a height, as he himself would do 99 years later. Michele had even leapt into a small inner courtyard, as he would leapt from a stairwell'.
  11. Randerson, James. "Levi's memoir beats Darwin to win science book title". The Guardian. 20 oktyabr 2006. İstifadə tarixi: 30 mart 2012.
  12. Intern. "Primo Levi's Last Moments". Boston Review (ingilis). 9 iyul 2012. İstifadə tarixi: 11 yanvar 2021.
  13. "Primo Levi's Work Outshines His Murky Death". Moment Magazine (ingilis). 11 noyabr 2019. İstifadə tarixi: 11 yanvar 2021.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]